نفوذ لابی جداییطلب صرب در کانون فرماندهی «ماگا»
دنیایاقتصاد: در روزهای پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه (۱۲آبان)، چهرههای سرشناس جنبش «ماگا» در عمارت «مارالاگو» گرد هم خواهند آمد تا توجه خود را به انتخابات ریاستجمهوری۲۰۲۸ معطوف کنند. سخنرانان شامل یکی از وزرای کابینه، رئیس شورای سیاست داخلی و چند تن از نمایندگان کنگره خواهند بود. «اسحاق استنلی - بکر» در گزارشی برای مجله آتلانتیک نوشت، در این گردهمایی «میلوراد دودیک» حضور خواهد داشت؛ مرد قویهیکل طرفدار روسیه که به جاسوسی از آمریکاییها مباهات کرده و اخیرا ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه را «یکی از صلحدوستترین رهبران عصر ما» نامیده است. دودیک رهبر دوفاکتوی جمعیت صربهای بوسنی است؛ کسی که تلاشهایش برای تجزیهطلبی، خطر شعلهور ساختن مجدد منازعات قومی و فرقهای خونین در بالکان را به همراه دارد. برنامههای سفر دودیک توسط چند فرد آگاه به جزئیات برای من تشریح شد. این افراد که به شرط افشا نشدن نامشان سخن میگفتند، اعلام کردند که جزئیات ممکن است در لحظات آخر تغییر کند. اما حضور قابلانتظار دودیک، بازتابی از چرخش بخت و اقبال او در دولت ترامپ، موفقیت یک کارزار پرهزینه لابیگری خارجی و همراستایی بیشتر منافع آمریکا و روسیه است.
عوامل [دولت] دودیک به دو تن از مشاوران ارشد سیاسی ترامپ، یعنی «جیمز بلر» و «کریس لاسیویتا»، بهعنوان مشاور مبالغی پرداخت کردند و آنها را برای انتخابات بوسنی در اوایل اکتبر۲۰۲۶ به بخش صربنشین آوردند. (آنها پس از علنی شدن خبر این همکاری و حملات تند رئیسجمهور به آنان در شبکه اجتماعی تروثسوشیال، درآمدهای خود را به صندوق کتابخانه ریاستجمهوری ترامپ اهدا کردند.) هنگامی که حزب دودیک به یک پیروزی قاطع دست یافت، او هم ترامپ و هم پوتین را بهخاطر حمایتهایشان ستود. دودیک پس از اعلام نتایج به طرفدارانش گفت: «اگر پیروزی باشکوه دونالد ترامپ نبود، ما امروز احتمالا جنازههای سیاسی بودیم.» در سال۲۰۲۲، دولت بایدن دودیک را بهدلیل آنچه وزارت خزانهداری «ارعاب»، «فساد مالی» و «رشوهخواری» و همچنین تهدید ثبات بوسنی و هرزگوین نامید، تحریم کرد؛ کشوری در بالکان که شکافهای قومی در آن کاتالیزور یک جنگ بیرحمانه از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ شد. آن منازعه با نسلکشی در سربرنیتسا به اوج خود رسید که البته تا پیش از تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین، هولناکترین کشتار دستهجمعی در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرفت.
به گفته دولت ایالات متحده، دودیک تلاش کرده بود به خرابکاری در «پیمان دیتون» بپردازد که به جنگ پایان داده بود. او متهم شد که در بخش صربنشین این کشور فدرال (معروف به «جمهوری صربسکا») نهادهای موازی حکومتی ایجاد کرده و سایر گروههای قومی و مذهبی، بهویژه بوسنیاییهای مسلمان را تحقیر کرده است. در نهایت، شمار زیادی از اعضای خانواده، متحدان و شرکتهای وابسته به او نیز تحریم شدند. دودیک که پیشتر رئیسجمهور صربسکا بود، پس از محکومیت در سیستم قضایی بوسنی در سال گذشته بهدلیل سرپیچی از تصمیمات فرستاده بینالمللیِ ناظر بر پیمان دیتون، از آن سمت برکنار شد و برای ۶سال از تصدی مشاغل دولتی محروم شد. او آن تصمیمات را دارای انگیزههای سیاسی دانسته و رد کرده است و همچنان به اعمال کنترل تقریبا کامل بر نهادهای صربسکا ادامه میدهد. از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، حکومت صربسکا میلیونها دلار را به جیب لابیگران روانه کرده تا تصویر دودیک را نزد اطرافیان ترامپ بازسازی کند. استراتژی آنها این بوده که او را همانند تصویر رئیسجمهور آمریکا «مظلوم» جلوه دهند؛ یعنی قربانی مانورهای حقوقی و مبارزی برای ارزشهای مسیحی که در برابر آنچه برخی ملیگرایان صرب موج نفوذ مسلمین میخوانند، ایستادگی میکند. از جمله کسانی که دودیک و متحدانش از خدماتشان بهره بردهاند میتوان به «رودی جولیانی» (وکیل شخصی سابق رئیسجمهور)، «رود بلاگویویچ» (فرماندار سابق ایلینوی که سال گذشته عفو ترامپ را دریافت کرد)، و موسسهای که «کیتی وایلز» (دختر سوزی وایلز، رئیسدفتر کاخ سفید) در آن مشغول به کار است، اشاره کرد.
در اکتبر۲۰۲۵، دولت ترامپ تحریمها را لغو کرد. «دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری» (OFAC) دلیلی ارائه نکرد؛ اما وزارت امور خارجه چندی پیش، از چند گام مصالحهجویانه پارلمان صربسکا بهعنوان نتیجه تلاشهای واشنگتن برای «کاهش بحران در بوسنی و هرزگوین» تمجید کرده بود. مقامات وزارت امور خارجه همچنین برای استعفای فرستاده بینالمللی که با دودیک درگیر شده بود فشار آوردند. «کریستین اشمیت»، سیاستمدار محافظهکار آلمانی که در سال۲۰۲۱ نماینده عالی در امور بوسنی و هرزگوین شده بود، در مه امسال استعفا داد و به یک روزنامه آلمانی گفت که تحت «فشار فوقالعاده و غیرمنتظرهای از سوی ایالات متحده» قرار گرفته است. دیپلماتها و کارشناسان، امتیازات دولت ترامپ به دودیک را با نگرانی شدیدی دنبال کردهاند؛ چراکه او اهداف صریح جداییطلبانه دارد و بهطور علنی از سوی پوتین حمایت میشود. هر دو کشور صربستان و بوسنی و هرزگوین نامزد عضویت در اتحادیه اروپا هستند.
رویداد برنامهریزیشده برای هفته آینده در «مارالاگو»، شاخهای از «کنفرانس اقدام سیاسی محافظهکاران» (CPAC) است؛ یک گردهمایی دست راستی که ردپای بینالمللی خود را در سالهای اخیر گسترش داده است. از این رویداد بهعنوان «گردهمایی آیندهنگران» نام برده شده است. وبسایت آن هم پیوندش را با انتخابات ریاستجمهوری بعدی صریحا بیان میکند: «با مشخصشدن نتایج انتخابات میاندورهای، ما درباره معنای آنها برای چشمانداز سیاسی و مسیر رسیدن به ۲۰۲۸ گفتوگو خواهیم کرد.» سخنرانان شامل وزیر کار و دستکم دو سناتور آمریکایی یعنی «مایک لی» از یوتا و «ریک اسکات» از فلوریدا هستند. «ادواردو بولسونارو»، برادر فلاویو بولسونارو (نامزد ناکام انتخابات ریاستجمهوری برزیل که اخیرا برای فرار از پیگرد قانونی احتمالی در پروندههای پولشویی و فرار مالیاتی وارد آمریکا شده است)، یکی دیگر از سخنرانان است.
هنگامی که از «مت شلاپ»، رئیس اتحادیه محافظهکاران آمریکا و میزبان این کنفرانس، درباره حضور دودیک پرسیدم، او به من گفت: «ما گروه بسیار جذابی از حامیان مالی و افراد شاخص را خواهیم داشت؛ اما درباره اینکه چه کسانی غیر از سخنرانان حضور مییابند اظهارنظر نمیکنیم.» او افزود که «تمرکز بر آینده آمریکا در مسیر رسیدن به سال۲۰۲۸ خواهد بود.» مشخص نیست که آیا ترامپ در طول بازدید احتمالی دودیک در مارآلاگو حضور خواهد داشت یا خیر، اما حضور دودیک در آنجا، او را وارد یکی از کانونهای اصلی و مرکز فرماندهی جنبش ماگا خواهد کرد. مقامات فعلی و سابق آمریکا گفتند که دودیک احساس میکند باید بهسرعت به هدف خود در تامین استقلال صربسکا دست یابد؛ چراکه ترامپ نسبت به او مهربانتر از یک جانشین احتمالا دموکرات خواهد بود.