روز سرنوشت در بزرگترین اقتصاد آمریکای لاتین
دنیایاقتصاد: برزیلیها امروز یکشنبه ۲۵اکتبر در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری پای صندوقهای رأی میروند تا در رقابتی فشرده میان لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهور چپگرای کنونی، و فلاویو بولسونارو، سناتور راست افراطی، رئیسجمهور بعدی خود را انتخاب کنند. سه هفته پس از پیروزی بولسونارو در دور نخست، نظرسنجیها نشان میدهد که آرای دو نامزد تقریبا برابر شده است. به نوشته گاردین، لولای ۸۰ساله میکوشد کاری را انجام دهد که تاکنون هیچ نامزدی در تاریخ انتخابات ریاستجمهوری برزیل از پس آن برنیامده است: جبران شکست دور اول در دور دوم. ستاد انتخاباتی لولا بر جذب کسانی تمرکز کرده که در رأیگیری ۴اکتبر شرکت نکردند یا رأی باطله به صندوق انداختند و در عین حال به دنبال تغییر رأی حامیان بولسونارو است.
اختلاف دو نامزد در دور نخست کمتر از ۲درصد بود که نزدیکترین رقابت تاریخ این کشور به شمار میرود. همزمان، نرخ غیبت رأیدهندگان به رکورد ۲۱درصد رسید. کاهش مشارکت بیشتر به زیان لولا تمام میشود؛ چراکه غیبت معمولا در میان اقشار کمدرآمد، کمسواد و سالمند رواج بیشتری دارد. سنگینترین نبرد انتخاباتی در ایالت «میناس ژرایس» در جریان است. این ایالت دومین حوزه بزرگ رأیگیری برزیل محسوب میشود و تا امروز هیچ نامزدی بدون پیروزی در آن به ریاستجمهوری نرسیده است، اما لولا در دور نخست نزدیک به ۵واحد درصد در این منطقه از بولسونارو عقب افتاد. فلاویو بولسوناروی ۴۵ساله، پسر بزرگ ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور پیشین برزیل است. پدر او پس از شکست برابر لولا در انتخابات۲۰۲۲، به جرم دست داشتن در طرح کودتا به ۲۷سال حبس محکوم شد و اکنون این حکم را در حبس خانگی میگذراند. این سناتور در دور نخست توانست ۵میلیون رأی بیشتر از پدرش کسب کند و حزب او نیز در انتخابات کنگره، فرمانداریها و مجالس ایالتی پیروزیهای گستردهای بهدست آورد. او اعلام کرده است که در صورت پیروزی، پدرش را عفو میکند.
با این حال، نظرسنجیها در این مدت نشان داده که فاصله دو رقیب پیوسته کمتر شده است. بسیاری از کارشناسان این تغییر را بیشتر نتیجه ریزش آرای بولسونارو میدانند تا افزایش محبوبیت لولا. آنها به عملکرد تند و تهاجمی او در نخستین مناظره انتخاباتی و همچنین سخنرانی جنجالیاش اشاره میکنند که در آن گفته بود با تکیه بر کنگره محافظهکار جدید، قانون اساسی را تغییر میدهد و دموکراسی را به کشور بازمیگرداند. در مقابل، لولا مبلغ یارانههای نقدی خانوادههای فقیر را بالا برده و زمان واریز آن را نیز جلو انداخته است. رئیسجمهور برزیل همچنین توانست مصوبه کوتاهتر شدن هفته کاری را از کنگره بگیرد که میتواند زندگی کاری ۳۰میلیون شاغل را تحتتاثیر قرار دهد.
نظرسنجی مشترک «اطلس اینتل» و بلومبرگ در ۱۹ اکتبر نشان داد که بولسونارو با ۴۹.۸درصد در برابر ۴۷.۶درصد از لولا جلوتر است. در نظرسنجی ۲۱ اکتبر موسسه «کوائست» نیز بولسونارو ۴۵درصد و لولا ۴۴درصد رأی داشتند که نشان میدهد فاصله لولا با رقیبش در محدوده خطای آماری قرار دارد. به نوشته الجزیره، این رأیگیری مشخص میکند که آیا برزیل که در دوران لولا در برابر موج راستگرایی منطقه ایستادگی کرده، به جمع روبهرشد کشورهای آمریکای لاتین با دولتهای راست افراطی اضافه میشود یا خیر؟ بولسونارو وعده داده است که با همکاری نزدیک دولت دونالد ترامپ در آمریکا، رویکردی نظامی را برای سرکوب جرم و جنایت در پیش بگیرد. سایه نگرانی از دخالت خارجی، بهویژه از سوی واشنگتن، بر این رقابتها سنگینی میکند. دولت ترامپ پیشتر برای اینکه پرونده قضایی بولسوناروی پدر بسته شود، تعرفههای سنگینی وضع کرده و مقامهای قضایی برزیل را مشمول تحریم قرار داده بود. ناظران بیم آن دارند که کاخ سفید حتی در صورت شکست این سناتور، از ادعاهای احتمالی او درباره تقلب در انتخابات حمایت کند.