پهپادهای اوکراینی لایههای پدافندی پایتخت روسیه را در نوردیدند
مسکو در آتش
به گزارش سیانان، ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی دو روایت را بازگو میکنند: نخست، عبور پهپادهای ارزانقیمت اوکراینی از تمام لایههای پدافند هوایی پایتخت که به آتشسوزیهای متعدد و یک فاجعه زیستمحیطی منجر شده و با آسیب به منابع سوختی، احتمالا صفهای طولانی بنزین را در شهری ایجاد میکند که کرملین مدتها برای دور نگه داشتن آن از پیامدهای جنگ تلاش کرده بود. روایت دوم، گسترش نارضایتی در میان پایتختنشینان و خطر بیثباتی سیاسی است. انتشار بیوقفه ویدئوهایی که مقامات روس در محدود کردن آنها ناکام ماندهاند، نشان از ضعف ماشین مدیریت پیام کرملین دارد. این حملات لحظهای از شفافیت جهانی را رقم زده که به وضوح نشان میدهد مسکو سخت در تقلاست.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، این حملات را پاسخی به بمبارانهای بیوقفه روسیه خواند. او که از نشست گروه هفت با جسارت بیشتری بازگشته، اگرچه انتظارش از دونالد ترامپ را به صفر رسانده، اما توانسته چراغ سبزی برای تولید تحت لیسانس سیستمهای پدافندی و موشکهای غربی در داخل اوکراین دریافت کند تا کمبودهای تسلیحاتی ناتو را جبران کند. زلنسکی در تهدیدی آشکار علیه روسیه گفته بود اگر کییف بسوزد، مسکو هم خواهد سوخت. در اروپا هنوز امیدهایی برای مذاکرات صلح وجود دارد؛ اما با وجود بنبست میدانی و ضعف پدافندی روسیه، بعید به نظر میرسد پوتین به دنبال راه برونرفت دیپلماتیک باشد. او بهرغم اذعان به آسیبهای اقتصادی ناشی از حملات اوکراین در هفته گذشته، همچنان بر اقدامات تلافیجویانه تاکید دارد.
اکنون با بارش قطرات باران سیاه بر خودروهای مسکو، تصمیمگیری درباره مسیر جنگ بار دیگر بر عهده شخص پوتین است. بسیار خوشبینانه است اگر تصور کنیم او پس از کشته شدن نیممیلیون نفر از هموطنانش برای تصرف چیزی معادل تنها ۰.۷درصد از خاک روسیه، اکنون دیپلماسی را برگزیند. اشتباهات محاسباتی پوتین در طول جنگ، از امید به سقوط چندروزه کییف گرفته تا اتلاف نیروی انسانی در حملات فرسایشی دونباس و امیدواری به امتیازگیری از طریق ترامپ، چهره او را به عنوان یک سیاستمدار بینقص مخدوش کرده است.
پوتین در این مقطع نمیتواند از خود ضعف نشان دهد. بزرگترین خطر برای او در جبهه داخلی است؛ جایی که مجبور به پذیرش آسیبهای اقتصادی، قطعیهای اینترنت و کندی پیشرویها شده است. گزینههای او برای تشدید درگیری بسیار محدود است؛ حمله به کشورهای شرقی ناتو قماری بزرگ است و استفاده از سلاح هستهای تاکتیکی نیز بدون دستاورد استراتژیک، تنها خشم آمریکا، اروپا و حتی چین را در پی خواهد داشت.
در تاریخ روسیه، تغییرات بزرگ سیاسی اغلب پس از جنگهای نافرجام (مانند جنگ جهانی اول یا افغانستان) رخ دادهاند. مسکو اکنون درحالیکه آسمانش با دود سیاه پوشیده شده، باید راهی بیابد تا ضعف خود را بپذیرد و با آن کنار بیاید؛ اما در ظاهر چیزی جز اقتدار به نمایش نگذارد؛ وظیفهای تقریبا غیرممکن که در سیستم روسیه، تنها بر دوش شخص پوتین قرار دارد.
در پی تهدید مسکو مبنی بر تشدید تنشها در واکنش به بزرگترین حمله اوکراین تا به امروز، حملات گسترده پهپادی – موشکی روسیه در منطقه «سومی» در شمال شرقی اوکراین دستکم دو کشته و دو مجروح برجای گذاشت. همزمان در خارکیف نیز که هدف بمبهای هوایی هدایتشونده روسیه قرار گرفت، ۹ نفر دیگر از جمله چهار کودک مجروح شدند. دامنه این تنشها به آبهای دریای سیاه نیز کشیده شده است؛ صبح دیروز جمعه، اوکراین اعلام کرد که در پی حمله پهپادی روسیه، یکی از خدمه یک کشتی با پرچم پاناما جان خود را از دست داده است. به گفته الکسی کولبا (مقام ارشد اوکراینی)، یک شناور دیگر با پرچم «سنت کیتس و نویس» نیز در این حملات هدف قرار گرفته است.
این تحولات میدانی در حالی رخ میدهد که سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، پیشتر در واکنش به دومین حمله اوکراین به پالایشگاه نفت مسکو، نسبت به انجام «حملات هماهنگ و گسترده به صورت منظم» هشدار داده بود؛ هشداری که نشاندهنده واکنش سخت کرملین به شکسته شدن حریم امنیتی پایتخت است.
شاید ارزیابیها مبنی بر رسیدن اوکراین به نقطه عطف جنگ با روسیه زودهنگام باشد، اما ستونهای دود سیاه بر فراز مسکو پس از حملات پهپادی اخیر نشان داد که کییف، برخلاف ارزیابیهای پیشین ترامپ، هنوز کارتهای زیادی برای بازی در دست دارد. به گزارش نیویورکتایمز، ولودیمیر زلنسکی اکنون ابتکار عمل نظامی و دیپلماتیک را به دست گرفته است. همزمان با سوختن بزرگترین پالایشگاه مسکو که توهمِ در امان بودن پایتختنشینان روس را از بین برد، کییف توانست حمایت قاطع گروه هفت را در اجلاس فرانسه جلب کند. اگرچه مسکو سعی در کوچکنمایی این حملات دارد، اما روحیه در کییف بالاست و اوکراینیها از کشیده شدن جنگ به خاک روسیه و از بین رفتن حاشیه امن غیرنظامیان روس خرسندند.
