رئیسجمهور چین برای اولین بار از سال ۲۰۱۹ راهی کرهشمالی شد
شی به دنبال مهار سایه مسکو
«ویلیام یانگ»، تحلیلگر ارشد گروه بینالمللی بحران در امور شمال شرق آسیا، به الجزیره میگوید، روندهای روبهرشد کنونی نشان میدهد که رهبران خارجی برای دیدار با شی به پکن میروند اما تصمیم شخص شی برای سفر به پیونگیانگ، نشاندهنده اهمیت بالایی است که چین برای این سفر قائل است. بر اساس آمارهای «انجمن آسیا»، میانگین سفرهای خارجی رئیسجمهوری چین از ۱۴ سفر در سال طی بازه ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹، به حدود ۶ سفر در سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ کاهش یافته است. با این حال، به گفته یانگ، دلیل سفر کنونی او را میتوان در نگرانیهای پکن پیرامون روابط فزاینده کرهشمالی و روسیه جستوجو کرد.
از دیرباز، پکن نقش شریک غالب و متحد برتر را در روابط با پیونگیانگ ایفا میکرد و بر اساس برآوردها در سال ۲۰۲۲، کرهشمالی برای تامین تا ۹۵ درصد از تجارت خود به شدت به چین وابسته بود. اما این پویایی پس از تهاجم سال ۲۰۲۲ روسیه به اوکراین در حال تغییر است. ناظران معتقدند کمکهای تسلیحاتی، توپخانهای و نیروی انسانی کرهشمالی به روسیه، نقش مهمی در تداوم ماشین جنگی مسکو داشته است. یک موسسه تحقیقاتی در کرهجنوبی تخمین میزند که از سال ۲۰۲۳ تاکنون، مسکو حدود ۱۴.۴میلیارد دلار برای استقرار نیرو و صادرات تسلیحاتی به پیونگیانگ پول پرداخته است.
احتمال میرود بخش عمده این پرداختها نه به شکل کالاهای معمولی، بلکه در قالب فناوریهای حساس نظامی و قطعات دقیقی باشد که رصد آنها از طریق ماهواره دشوار است.
«لی سانگ یونگ»، روزنامهنگار و پژوهشگر مستقر در سئول، معتقد است که چین بهشدت مراقب میزان نفوذ روسیه بر کرهشمالی است و احتمالا با این سفر میخواهد نفوذ خود را احیا کرده و از تمایل بیش از حد پیونگیانگ به سمت مسکو جلوگیری کند. «ریچل مینیونگ لی»، پژوهشگر ارشد در مرکز استیمسون نیز میگوید ارائه مشوقهای اقتصادی میتواند یکی از برنامههای پکن برای مهار سایه مسکو باشد. فراتر از نفوذ روسیه، دستیابی کرهشمالی به فناوریهای نظامی جدید نیز مایه نگرانی پکن است. کارشناسان میگویند چین همواره در ارائه کمکهای نظامی به همسایه خود محتاط بوده، زیرا قدرتگیری نظامی کرهشمالی، بهویژه در سایه روابط با روسیه، میتواند به برهم خوردن توازن قوا در شبهجزیره کره بینجامد. کرهشمالی از آغاز سال جاری تاکنون چندین پرتاب موشکی انجام داده و اخیرا از تاسیسات جدید تولید مواد هستهای با قابلیت تسلیحاتی رونمایی کرده است. تنشها در شبهجزیره کره که از زمان توافق آتشبس سال ۱۹۵۳ معلق مانده، همواره در نوسان بوده است؛ بهویژه در سال ۲۰۲۴ که رهبر کرهشمالی هدف بلندمدت اتحاد دو کره را کنار گذاشت. اکنون وزارت امور خارجه کرهجنوبی ابراز امیدواری کرده است که سفر شی جینپینگ نقش سازندهای در حل مسائل شبهجزیره ایفا کند و سئول احتمالا برای تلطیف روابط با پکن رایزنیهایی داشته است.
وزیر اتحاد کرهجنوبی نیز انتظار دارد که رهبران دو کشور درباره احتمال دیدار کیم و ترامپ در اواخر سال جاری گفتوگو کنند. در عین حال، تحولات امنیتی شرق آسیا، از جمله توافقات احتمالی پشتیبانی نظامی میان کرهجنوبی و ژاپن که در «گفتوگوی شانگریلا» مطرح شد و خشم پکن را به دلیل سوابق تاریخی خصمانه با توکیو برانگیخته، از دیگر دغدغههای مهم رئیسجمهوری چین در این برهه زمانی به شمار میرود.
