نارندرا مودی به دنبال تحقق رویای «هندِ بدون کنگره» است
گذار از کثرتگرایی به ناسیونالیسم ارتدوکس
به گزارش نیویورکتایمز، این افول، احزاب منطقهای سراسر کشور را به مهمترین وزنه تعادل در برابر حزب «بهاراتیا جاناتا» (B.J.P) و دستور کار ناسیونالیسم هندوی آن تبدیل کرد. رهبران این احزاب در شمال، جنوب، شرق و غرب مقابل او ایستادند؛ از جمله «ماماتا بانرجی» (سروزیر بنگال غربی) و «ام.کی. استالین» (سروزیر تامیل نادو). اما این هفته، با شکست انتخاباتی هر دو نفر، مودی خود را در رأس هندی میبیند که مخالفانش در آن عملا هیچ قدرت سیاسی ندارند. مودی بیش از هر زمان دیگری از دوره «وضعیت اضطراری» در دهه ۱۹۷۰، هند را به یک حکومت تکرهبری شبیه کرده است.
«ایده هند» که توسط جواهر لعل نهرو، نخستین نخستوزیر پس از استقلال، بنا شد، مبتنی بر آرمان کثرتگرایی سیاسی و متناسب با تنوع عظیم مذهبی، زبانی و فرهنگی کشور بود. اما امروز، با رنگ باختن احزاب کوچکتر، این رؤیا در برابر چشمانداز صدساله حزب حاکم برای ایجاد یک «ملت ارتدکس هندو» به حاشیه رانده شده است. حزب بهاراتیا جاناتا همواره به تعهد ایدئولوژیک اعضای خود بالیده است. استراتژی این حزب بر اتحاد هندوها (که ۸۰درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهند) استوار بوده است.
این حزب با انضباط سازمانی بینظیر و جلب حمایت سرمایهداران، جایگاه خود را مستحکم کرده است. حامیان این حزب میگویند پیروزیهای اخیر ایالتی، نتیجه تلاشهای سخت آنها پس از ناکامی نسبی در انتخابات ملی ژوئن۲۰۲۴ است؛ جایی که ائتلاف مودی تحت فشار انتقادات از بیکاری و نابرابری، تنها ۴۲.۵درصد آرا را کسب کرد و مودی مجبور شد برای حفظ قدرت، دو حزب منطقهای را وارد دولت ائتلافی کند. «سوگاتا سرینیواساراجو»، مفسر سیاسی میگوید: «مودی در سال۲۰۲۴ مانند یک ببر زخمی بود، اما حالا آمده تا انتقامش را با خونسردی بگیرد.» موج پیروزیهای جدید حزب حاکم با کارزارهای خانهبهخانه آغاز شد، هرچند منتقدان میگویند مودی از اهرمهای دولت مرکزی برای خرید رأی، حذف نام رأیدهندگان و تقلب استفاده کرده است. دولت او اخیرا از پروژههای جنجالی پرهیز کرده و در انتخابات ایالتی، تمرکز خود را بر مسائل معیشتی و رفاهی معطوف کرده است.
مودی یکی پس از دیگری در ایالتها شگفتیساز شد. حزب او درهاریانا پیروز شد و در ماهاراشترا (قلب تجاری هند) با ایجاد شکاف در احزاب قدرتمندِ رقیب، قدرت را به دست گرفت. با وجود شکایت احزاب بازنده از تخلفات انتخاباتی (مانند تکرار ۲۲ باره عکس یک آرایشگر برزیلی در فهرست رأیدهندگان) کمیسیون انتخابات از سلامت رأیگیری دفاع کرد. سال گذشته، حزب حاکم با کنار زدن «آرویند کجریوال» (از معدود چالشگران مودی) کنترل پایتخت (دهلی) را پس از ۲۷ سال به دست گرفت. کجریوال و معاونانش بارها با حملات و بازداشتهای پلیس فدرال مواجه شدند؛ موضوعی که به گفته آنها نشان میدهد مودی از ابزارهای دولتی به عنوان سلاح استفاده میکند.
در بیهار و بنگال غربی نیز، بازنگریهای جنجالی کمیسیون انتخابات در فهرست رأیدهندگان که به حذف میلیونها نام (بهویژه اقلیت مسلمان) انجامید، به نفع حزب مودی تمام شد. با این حال، پیروزی در بنگال غربی آنقدر قاطع بود که تنها با مساله حذف رأیدهندگان قابل توجیه نیست؛ بسیاری از مردم صرفا خواهان کنار رفتن حزب خانم بانرجی بودند، زیرا معتقد بودند او به قیمت نادیده گرفتن هندوها و اقتصاد، از مسلمانان حمایت میکند. در «تامیل نادو» نیز استالین از یک بازیگر تازهواردِ رسانهای به نام «ویجای» شکست سختی خورد که باز هم نشاندهنده میل مردم به تغییر بود. با وجود ۱۲سال زمامداری مودی و چالشهای اقتصادی نظیر تورم، قیمت بالای سوخت و بیکاری گسترده (یافتن شغل تنها برای نیمی از ۵میلیون فارغالتحصیل سالانه)، نارضایتیها هنوز نتوانسته رأیدهندگان را برای شکست او در صندوقهای رأی متحد کند.
«راهول گاندی»، وارث خانواده نخستوزیران پیشین هند، اکنون رهبری ائتلاف ضعیفی از اپوزیسیون را بر عهده دارد؛ دقیقا همانطور که مودی در سال۲۰۱۴ برنامهریزی کرده بود. در انتخابات بعدی پارلمان در سال۲۰۲۹، مودی ۷۸ساله خواهد بود. مشخص نیست چه کسی جایگزین او میشود، اما همانطور که سرینیواساراجو اشاره میکند: «هیچکس خواهان حاکمیت تکحزبی نیست. دموکراسی فقط به حزب حاکم خلاصه نمیشود، بلکه نیازمند یک اپوزیسیون قدرتمند است.»
