اسلام آباد در خطر ورشکستگی

«الیان پلتیر» و «ضیاء الرحمن» در گزارش دیروز شنبه برای نیویورک‌تایمز نوشتند، برخی از مدارس به‌صورت آنلاین شروع به کار کردند، اما طبق تخمین بانک جهانی، تقریبا نیمی از ۲۵۰‌میلیون نفر از جمعیت این کشور فقیر هستند و بسیاری از کودکان بدون لپ‌تاپ، تبلت یا اتصال اینترنتی مناسب به سر می‌برند. پیش از عید فطر، بسیاری از خانواده‌ها سفرهای خود به زادگاهشان را لغو می‌کنند و این امر بر تعطیلاتی که معمولا به مناسبت پایان ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود، سایه می‌اندازد.

«قیصر بنگالی»، اقتصاددان پاکستانی، با اشاره به وام‌هایی که این کشور جنوب آسیا از صندوق بین‌المللی پول دریافت کرده است، گفت: «پاکستان در حال حاضر ورشکسته است و از وام‌های پی در پی جان سالم به در می‌برد. هرگونه اختلال طولانی‌مدت می‌تواند اقتصادش را سرنگون کند.» افزایش هزینه‌های انرژی، اقتصاد کلان‌شهرها و مناطق روستایی در سراسر جنوب آسیا را که بسیاری از آنها با دستمزد روزانه و بدون پس‌انداز برای پوشش هزینه‌های ناگهانی زندگی می‌کنند، دچار خفگی کرده است. در هند، برخی از رستوران‌ها غذاهای آرام‌پز را از منوی خود حذف کرده‌اند تا مصرف گاز پخت‌وپز را محدود کنند و یک شهر هم سوزاندن اجساد با سوخت گاز را به حالت تعلیق درآورده است. در بنگلادش، دانشگاه‌ها برای صرفه‌جویی در مصرف برق و کاهش نیازهای حمل‌ونقل تعطیل شده‌اند. در نپال، دولت قصد دارد گاز پخت‌وپز را سهمیه‌بندی کند.

پاکستان به‌ویژه ضربه سختی خورده است. تقریبا تمام سوخت این کشور از طریق تنگه هرمز وارد می‌شود؛ مسیری که اکنون توسط ایران در کنترل است. از اواخر فوریه، حداقل ۱۶کشتی، شامل نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری، در خلیج‌فارس مورد حمله قرار گرفته‌اند. ترافیک نفتکش‌ها کند شده و کشتی‌ها را مجبور کرده که در شهر بندری کراچی، قطب اقتصادی پاکستان و نقطه توقف بسیاری از این نفتکش‌ها، پهلو بگیرند. با قطع شدن منابع، دولت پاکستان در ۶مارس قیمت سوخت را ۲۰درصد افزایش داد تا جلوی احتکار را بگیرد؛ یکی از بالاترین افزایش‌های قیمت سوخت در جهان از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران. افزایش هزینه‌ها به کشاورزان و کارگران روزمزد که بخش عمده‌ای از اقتصاد پاکستان را می‌چرخانند، آسیب زیادی وارد کرده است.

کشاورزی بیش از ۲۳درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد و ۳۷ درصد از نیروی کار را استخدام می‌کند. کشاورزان در قلب پاکستان که خود را برای برداشت بهاره آماده می‌کنند، گفتند که افزایش قیمت سوخت، هزینه استفاده از ماشین‌آلات برای شخم زدن مزارع و کامیون‌ها برای حمل غلات به بازار را افزایش می‌دهد. «عامر حیات باندارا»، کشاورزی از منطقه پاکپاتان در پنجاب، پرجمعیت‌ترین استان پاکستان و منبع نان در آن کشور، گفت: «استفاده از تراکتور و سایر ماشین‌آلات کشاورزی در بیشتر مراحل کشت و برداشت اجتناب‌ناپذیر است و این ماشین‌آلات عمدتا با گازوئیل کار می‌کنند.»

افزایش قیمت‌ها همچنین به مردم شهرها، از جمله رانندگان تاکسی و هر کسی که با ریکشاهای دیزلی به محل کار خود رفت و آمد می‌کند، آسیب رسانده است. «محمد روشن»، راننده ریکشا در راولپندی، گفت که از واکنش دولت ناراحت است. او گفت: «آنها می‌توانستند از روسیه نفت بگیرند. چرا این فرصت را بررسی نکرده‌اند؟» با آسیب دیدن اقتصاد پاکستان، این کشور در یک مسیر دیپلماتیک خوب قدم برداشته است. این کشور سعی کرده روابط خود را با دولت ترامپ تقویت کند و ایالات متحده را به خاطر حملاتش به ایران محکوم نکرده است. اقتصاد این کشور به شدت به کشورهای عربی خلیج فارس برای نفت و گاز طبیعی و همچنین حواله‌های کارگران خارج از کشور وابسته است. اما ایران همسایه‌اش است و حدود ۱۵ تا ۲۰درصد از جمعیت پاکستان شیعه مذهب هستند. دولت پاکستان از عربستان سعودی خواسته است که نفت را از طریق بنادر خود در دریای سرخ به‌عنوان جایگزین تامین کند. وزیر انرژی پاکستان روز پنج‌شنبه (۲۱ اسفند) به رویترز گفت که امیدوار است منابع داخلی تولید برق، از جمله انرژی خورشیدی، بتواند به کاهش اختلالات تامین گاز طبیعی مایع کمک کند.

پاکستان سعی کرده با اقدامات داخلی، از جمله تشویق مدارس به آنلاین شدن، کاهش سفرهای رسمی و کاهش هفته کاری به چهار روز، کمبود نفت و گاز را برطرف کند. اما اقتصاددانان می‌گویند که کاهش هفته کاری، در صورت انجام، احتمالا به پاکستانی‌های کارگر و طبقه متوسط ​​که به دستمزد روزانه متکی هستند، آسیب خواهد رساند. افزایش هزینه‌ها احتمالا عید را که معمولا یکی از شلوغ‌ترین دوره‌های خرده‌فروشی سال است، دچار بحران خواهد کرد. «شبیر احمد»، تاجر لباس در کراچی، گفت: «چنین عجله‌ای در بازارها وجود ندارد.» او گفت مشتریانش پول خود را برای خرید مایحتاج ضروری پس‌انداز می‌کنند. «علی اکبر» که برای یک شرکت املاک و مستغلات در اسلام‌آباد، پایتخت، کار می‌کند، به دنبال کاهش هزینه‌های رو به رشد است. اکبر که می‌گوید ماهی ۴۰۰دلار درآمد دارد، قصد دارد سفر بازگشت به خانه را برای جشن عید با والدینش به تعویق بیندازد و ممکن است دو فرزندش را پیاده به مدرسه ببرد. هزینه‌های حمل‌ونقل ماهانه برای آنها در طول هفته گذشته از ۳۶دلار به ۴۸دلار افزایش یافته است. قرار است مدرسه هفته آینده برای چند روز آنلاین شود. اما اکبر گفت که توانایی خرید لپ‌تاپ یا تبلت را ندارد، بنابراین فرزندانش باید آن را از دست بدهند.