شروط توافق به روایت قالیباف

بخش زیادی از سخنان قالیباف در افتتاحیه روز گذشته، به تبیین رابطه میان قدرت نظامی و کنشگری دیپلماتیک اختصاص داشت. به گزارش خانه ملت، رئیس مجلس با اشاره به اینکه ایران در حال عقب نشاندن دشمن در یک جنگ بزرگ و تاریخ‌ساز است، تصریح کرد که پیروزی‌های به‌دست‌آمده در میدان‌های نبرد موشکی و دریایی، تنها زمانی به ثمر می‌نشیند که در میدان دیپلماسی به دستاوردهای حقوقی و سیاسی پایدار تبدیل شود. قالیباف اظهار کرد: «سربازان میدان مبارزه دیپلماسی، هیچ اعتمادی به حرف‌ها و وعده‌های دشمن ندارند. آنچه برای ما ملاک است دستاوردهای عینی است که باید کسب کنیم تا در مقابل آن دست به انجام تعهدات خود بزنیم و تا اطمینان پیدا نکنیم که حقوق ملت ایران را گرفته‌ایم، هیچ توافقی را تایید نخواهیم کرد.» این بخش از سخنان وی، پیامی روشن به طرف‌های خارجی بود که مجلس دوازدهم نظارت سخت‌گیرانه‌ای بر هرگونه فرآیند مذاکراتی خواهد داشت.

رئیس قوه مقننه در ادامه تحلیل خود از شرایط بین‌المللی، دیپلماسی را یکی از چهار رکن مبارزه تمام‌عیار توصیف کرد. وی خاطرنشان کرد که دشمن در فاز جدید جنگ، از طریق فشار اقتصادی و جوسازی رسانه‌ای به دنبال ایجاد اختلاف و از بین بردن انسجام کشور است تا شکست نظامی خود را جبران کند. قالیباف با تاکید بر اینکه «میدان دیپلماسی» باید پشتوانه «میدان خدمت» باشد، افزود: «وظیفه میدان خدمت این است که با پشتوانه پیروزی‌های نظامی، مسائل مردم را حل کند.»  وی همچنین از کمیسیون‌های تخصصی خواست تا با نگاهی پساجنگی، اصلاح برنامه هفتم پیشرفت را در دستور کار قرار دهند و طرح‌های نوسازی و بازسازی خسارات جنگ‌های اخیر را به‌صورت دقیق و زمان‌بندی‌شده آماده کنند تا در اولین فرصت در صحن علنی به تصویب برسد. این تاکید نشان‌دهنده آن است که مجلس به دنبال ریل‌گذاری جدیدی برای اقتصاد ایران در دوران پس از درگیری‌هاست.

هشدار نسبت به تفرقه در بزنگاه تاریخی

قالیباف در بخش دیگری از نطق خود، به ابعاد داخلی قدرت و ضرورت حفظ انسجام اجتماعی پرداخت. به گزارش خبرنگار خانه ملت، رئیس مجلس با استناد به رهنمودهای رهبر انقلاب، رعایت نعمت عظیم وحدت ملی را یکی از مصادیق «تقوای فردی» دانست. وی با هشدار نسبت به نقشه‌های دشمن برای تجزیه اجتماعی و ایجاد اختلافات پوچ سیاسی، تصریح کرد: «ایشان ما را حتی از تبدیل اختلافات موجه به تنازع و تفرقه نهی کردند و خواستند که قولا و عملا مظهر انسجام و یکپارچگی ملت باشیم.» قالیباف خطاب به نمایندگان تاکید کرد که مجلس در یک سال پیش رو باید با مواضع، مصوبات و نطق‌های خود، نهاد پیشران امیدآفرینی باشد. وی وحدت را رمز پیروزی در جنگ کنونی دانست و خاطرنشان کرد که ایستادگی مردم در مقابل دشمن، آیندگان را به افتخار وا خواهد داشت.

رئیس مجلس همچنین بر لزوم هم‌افزایی با دولت و سایر دستگاه‌ها در عین حفظ استقلال قوه مقننه تاکید کرد. وی با بیان اینکه مجلس «چک سفید امضا» به کسی نمی‌دهد؛ اما نباید در تله درگیری‌های فرسایشی بیفتد، ابراز کرد: «باید با نظارت مساله‌محور و کارشناسی‌پایه و ترجیح منافع ملی بر ملاحظات جناحی، مسیری موثر برای حل مشکلات کشور طراحی کنیم.» این بخش از سخنان وی، تلاشی برای تلطیف فضای دوقطبی موجود در پارلمان و فراخوان برای همکاری حداکثری در شرایط بحرانی تلقی شد.

عبور از محاصره

در ادامه نشست دیروز، مجلس شورای اسلامی وارد دستور کار بررسی گزارش کمیسیون عمران در خصوص فعال‌سازی مسیرهای جایگزین برای تامین کالاهای اساسی شد. به گزارش خبرنگار خانه ملت، این جلسه که با حضور فرزانه صادق‌مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی برگزار شد، به صحنه بررسی دقیق «جنگ کریدورها» تبدیل شد. محمدرضا رضایی‌کوچی، رئیس کمیسیون عمران، با قرائت گزارشی از وضعیت بنادر و مسیرهای حمل‌ونقل، از شناسایی ظرفیت ۱۰۰‌میلیون تنی برای واردات کالا از مرزهای زمینی و دریایی خبر داد. وی با انتقاد از برخی ناهماهنگی‌ها در بدنه دولت تصریح کرد: «مساله رایزنی و دیپلماسی با کشورهای همسایه در زمینه افزایش مبادله اقتصادی به خوبی انجام نشده و در این زمینه ضعف وجود دارد؛ معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه باید به تلاش بیشتری در این زمینه اقدام کند.»

فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی نیز در این نشست با ارائه گزارشی از آرایش جنگی این وزارتخانه، به تشریح خسارات وارده به زیرساخت‌ها پرداخت. وی با بیان اینکه دشمن به طور مشخص کریدور شرق به غرب را هدف قرار داده است، گفت: «بیش از ۵۰نقطه شامل آزادراه‌ها، بزرگراه‌ها، تونل‌ها و پل‌ها مورد هدف قرار گرفتند، اما بازسازی‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شد تا روند انتقال کالا متوقف نشود.» وزیر راه همچنین از برنامه اتصال استراتژیک بندر چابهار به شبکه ریلی تا پایان سال خبر داد و بر ضرورت حمایت از رانندگان برون‌شهری که در شرایط سخت محاصره دریایی، جابه‌جایی کالاها را تضمین کرده‌اند، تاکید کرد. در این نشست، نمایندگان متعددی از جمله حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب‌رئیس مجلس، بر لزوم استفاده از بنادر شمالی و کریدورهای جایگزین برای بی‌اثر کردن محاصره دشمن در جنوب تاکید کردند.

بهارستان در تلاطم حواشی

بازگشایی مجلس دوازدهم پس از ماه‌ها وقفه، با حواشی سیاسی پررنگی همراه بود که نشان از شکاف‌های عمیق درونی میان طیف‌های مختلف  بهارستان داشت. به گزارش خبرگزاری فارس، انتخابات هیات‌رئیسه امسال تحت تاثیر شرایط امنیتی به صورت الکترونیکی برگزار شد، اما نحوه شروع رأی‌گیری با حرف «ق» و حضور زودهنگام محمدباقر قالیباف پای صندوق، موجی از تحلیل‌ها را در فضای رسانه‌ای برانگیخت. اما جدی‌ترین حاشیه، مربوط به اعتراضات تند طیف منتقد به مدیریت مجلس بود. چهره‌هایی چون حمید رسایی و امیرحسین ثابتی با انتقاد شدید از آنچه «تعطیلی مجلس در دوران جنگ» نامیدند، هیات‌رئیسه را به سیاسی‌کاری متهم کردند.

در کنار این انتقادات، حواشی مربوط به تبلیغات انتخاباتی نیز فضای مجلس را ملتهب کرد. با این حال، به‌رغم تمامی این تنش‌ها و ادعاهای مربوط به غیرقانونی بودن فرآیند رأی‌گیری مجازی، قالیباف توانست با کسب ۲۳۵رأی، بار دیگر بر کرسی ریاست تکیه بزند. همچنین، انتخاب سمیه رفیعی به‌عنوان دبیر هیات‌رئیسه، به‌عنوان پایانی بر انتظار ۲۳ساله برای حضور زنان در ترکیب مدیریتی مجلس، به‌عنوان یکی از وقایع مهم این روز در گزارش‌های خبری ثبت شد. این حواشی نشان داد که مجلس دوازدهم در سال سوم خود، مسیری پرچالش را برای حفظ وحدت داخلی و پاسخگویی به مطالبات عمومی پیش رو دارد.

مجلس در دوراهی نظارت و همگرایی

گزارش‌های واصله از نخستین روز اجلاسیه سوم نشان می‌دهد که مجلس دوازدهم تحت هدایت محمدباقر قالیباف، به دنبال تثبیت دیپلماسی پارلمانی است که در آن، هرگونه توافق بین‌المللی منوط به دستاوردهای عینی و ملموس اقتصادی باشد. تاکید مکرر رئیس مجلس بر اصلاح برنامه هفتم با رویکرد پساجنگ و تمرکز بر ثبات اقتصادی، نشان‌دهنده تغییر اولویت‌ها از قانون‌گذاری انتزاعی به سمت مدیریت بحران است.  با این حال، چالش‌های درونی و انتقادات طیف‌های تندرو نسبت به نحوه مدیریت جلسات و تعامل با دولت، همچنان به‌عنوان یک متغیر تاثیرگذار در کارآمدی مجلس باقی خواهد ماند. موفقیت مجلس در یک سال پیش رو، بیش از هر چیز به توانایی هیات‌رئیسه در تبدیل وحدت ملی از یک شعار اخلاقی به یک رویه سیاسی در صحن علنی بستگی خواهد داشت.