احتیاط سرمایه‌گذاران در بورس

علی عبدالمحمدی:  بازار سهام در آخرین روز معاملاتی هفته در حالی به مسیر صعودی خود ادامه داد که هم‌زمان با تشدید ریسک‌های سیاسی و ثبت رکوردهای جدید در بازارهای ارز، طلا و سکه، رفتار معامله‌گران بیش از گذشته تحت‌تاثیر انتظارات تورمی قرار گرفته است. شاخص کل بورس تهران دیروز با رشد 0.67درصدی به محدوده ۷‌میلیون و ۱۲۲ هزار واحد رسید و بازدهی خود از ابتدای سال را به ۹۲درصد افزایش داد. شاخص هموزن نیز با وجود رشد محدود 0.29درصدی، بازدهی ۱۰۴درصدی را در سال جاری ثبت کرد. با این حال، افزایش عرضه‌ها و خروج پول حقیقی‌ها نشان داد که صعود بازار در شرایط فعلی با احتیاط بیشتری دنبال می‌شود.

کاهش شتاب صعود

بورس تهران هفته جاری را در شرایطی به پایان رساند که شتاب رشد نماگر اصلی بازار در آخرین روز معاملاتی کاهش محسوسی پیدا کرد. شاخص کل دیروز در ابتدای معاملات و در ادامه مسیر صعودی روزهای گذشته، تا سطح ۷‌میلیون و ۱۳۶هزار واحد پیشروی کرد، اما در ادامه افزایش عرضه‌ها باعث شد بخشی از این رشد از دست برود و نماگر اصلی در نهایت با افزایش 0.67درصدی در سطح ۷‌میلیون و ۱۲۲ هزار واحد قرار گیرد. اهمیت معاملات دیروز تنها به ثبت یک رشد دیگر برای شاخص کل محدود نمی‌شود. این نماگر برای نخستین بار در طول هفته با رشدی کمتر از یک‌درصد به کار خود پایان داد و ضعیف‌ترین عملکرد خود در هفته را در آخرین روز معاملاتی هفته به ثبت رساند. این اتفاق در شرایطی رخ داد که شاخص کل در روزهای گذشته رشدهای قابل‌توجهی را تجربه کرده بود. از این منظر، کاهش شتاب رشد را می‌توان نشانه‌ای از افزایش عرضه و احتیاط معامله‌گران پس از صعودهای متوالی دانست. 

در سمت دیگر بازار، شاخص هموزن نیز 0.29درصد افزایش یافت و بازدهی این نماگر از ابتدای سال به ۱۰۴درصد رسید. عبور بازدهی شاخص هموزن از مرز ۱۰۰درصد، تصویری متفاوت از وضعیت بازار سهام ارائه می‌دهد؛ چراکه نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از نمادهای کوچک‌تر و متوسط بازار نیز در ماه‌های اخیر رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند. با وجود این، جریان نقدینگی در معاملات دیروز چندان همسو با حرکت شاخص‌ها نبود. ارزش معاملات خرد بازار سهام در محدوده ۴۹همت قرار گرفت، اما سرمایه‌گذاران حقیقی در مجموع ۸۸۴‌میلیارد تومان از بازار سهام خارج کردند. به این ترتیب، رشد نماگرهای سهامی در روز پایانی هفته در شرایطی رقم خورد که پول حقیقی‌ها از بازار خارج شد؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از شناسایی سود یا انتقال بخشی از نقدینگی به سایر بازارهای دارایی باشد.

بازار سهام در رقابت با دارایی‌ها

بررسی تحولات روزهای اخیر نشان می‌دهد که بازار سهام در شرایطی به روند صعودی خود ادامه می‌دهد که سایر بازارهای دارایی نیز با موج جدیدی از تقاضا مواجه شده‌اند. درگیری‌های روز‌های اخیر در آب‌های خلیج فارس میان ایران و آمریکا، سطح ریسک‌های موجود در اقتصاد را افزایش داده و در چنین فضایی، تقاضا برای دارایی‌هایی که در ذهن سرمایه‌گذاران نقش پوشش ریسک و تورم دارند، افزایش پیدا کرده است. 

ثبت سطوح قیمتی جدید در بازارهای موازی، بار دیگر نقش انتظارات تورمی را در رفتار سرمایه‌گذاران پررنگ کرده است. در چنین شرایطی، بخشی از سرمایه‌گذاران همچنان سهام را در مقایسه با سایر دارایی‌ها گزینه‌ای دارای ظرفیت رشد می‌دانند. استدلال این گروه آن است که با وجود رشد چشم‌گیر بازار سهام، ارزش‌گذاری بخشی از شرکت‌ها همچنان در مقایسه با نرخ ارز و ارزش دارایی‌های جایگزین، جذابیت‌هایی دارد. به همین دلیل، بخشی از نقدینگی به سمت خرید سهام حرکت می‌کند. در مقابل، گروه دیگری از سرمایه‌گذاران با توجه به افزایش ریسک‌های سیاسی، ترجیح می‌دهند در دارایی‌هایی مانند دلار، طلا و سکه موقعیت بگیرند.

افزایش انتظارات تورمی

در واقع، آنچه در معاملات این روزهای بازارها مشاهده می‌شود، بیش از آنکه صرفا رقابت میان بورس و بازار ارز و طلا باشد، نتیجه افزایش تقاضا برای دارایی‌ها در اقتصاد است. رشد انتظارات تورمی در ماه‌های اخیر موجب شده بخشی از سرمایه‌گذاران به دنبال تبدیل نقدینگی خود به دارایی باشند. در این میان، نوع دارایی انتخابی به میزان ریسک‌پذیری، افق سرمایه‌گذاری و ارزیابی افراد از چشم‌انداز بازارها بستگی دارد. بازار سهام نیز از این جریان کلی بی‌نصیب نمانده است. بازدهی ۹۲درصدی شاخص کل و عبور بازدهی شاخص هموزن از ۱۰۰درصد از ابتدای سال، بیانگر آن است که بورس یکی از مقاصد مهم سرمایه‌گذاران در موج اخیر تقاضای دارایی بوده است. 

با این حال، افزایش عرضه‌ها در سقف‌های جدید و خروج پول حقیقی‌ها در معاملات دیروز نشان می‌دهد که بخشی از فعالان بازار در حال ارزیابی مجدد موقعیت‌های خود هستند. در مجموع، بورس تهران هفته را در حالی به پایان رساند که همچنان در مسیر صعودی قرار دارد، اما نشانه‌هایی از کاهش شتاب رشد در معاملات دیروز نمایان شد. در شرایطی که انتظارات تورمی و ریسک‌های سیاسی، تقاضا برای دارایی را تقویت کرده‌اند، تداوم ورود نقدینگی به سهام از یک سو و توان بازار برای جذب عرضه‌های جدید از سوی دیگر، دو متغیر مهم برای ارزیابی مسیر بورس در معاملات هفته آینده خواهند بود.