در نشست مشترک سازمان بورس و اعضای کمیسیون مطرح شد
دو شرط کلیدی بازگشایی بازار سهام
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه، حجتاله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در ابتدای سخنان خود در این نشست، بازگشایی بازار سهام را یک «وظیفه ذاتی» و «اولویت قطعی» سازمان دانست و تاکید کرد که از نظر فنی و عملیاتی، سازمان بورس آمادگی کامل برای از سرگیری معاملات را دارد. با این حال، وی با اشاره به پیچیدگیهای بیسابقه شرایط پیشآمده پس از جنگ رمضان، اعلام کرد که اجرایی شدن این مهم صرفا به تصمیم یک نهاد بستگی ندارد و مستلزم تحقق دو شرط اساسی و حیاتی است. صیدی نخستین و مهمترین شرط را «شفافیت اطلاعاتی ناشران» عنوان کرد و گفت: «بازار سرمایه بدون اطلاعات شفاف و قابل اتکا، به جای یک نهاد کارآ به میدان هیجانات کور تبدیل میشود. در شرایط فعلی، شرکتهای بورسی باید حداقل اطلاعات مالی و عملیاتی خود را پس از برآورد دقیق خسارات وارده از جنگ و نیز با در نظر گرفتن سیاستهای حمایتی دولت، افشا کنند.
سهامداران حق دارند بدانند بنگاهی که در آن سرمایهگذاری کردهاند، با چه وضعیتی مواجه است. متاسفانه تا این لحظه، بسیاری از ناشران بهدلیل سردرگمی در برآورد آثار جنگ یا انتظار برای ابلاغ بستههای حمایتی، نتوانستهاند صورت مالی شفافی ارائه دهند و این مهمترین گلوگاه فعلی است.» دومین شرط کلیدی از نگاه رئیس سازمان بورس، «مشخص شدن ابعاد و جزئیات بسته سیاستی-حمایتی دولت» بود. صیدی توضیح داد: «بخش واقعی اقتصاد و بخش مالی آن کاملا به هم گره خوردهاند. اگر دولت بسته مشخصی برای حمایت از کسبوکارها، بنگاههای تولیدی و صنایع آسیبدیده ابلاغ نکند، نه شرکتها میتوانند دید روشنی از آینده داشته باشند و نه سرمایهگذار حاضر به ورود به بازار خواهد بود. این بسته باید شامل مشوقهای مالیاتی، تسهیلات بانکی با نرخ سود ترجیحی، تامین مواد اولیه یارانهای و سایر حمایتهای لازم باشد. پس از ابلاغ این بسته، ناشران قادر خواهند بود آثار آن را بر سودآوری و جریان نقدی خود محاسبه و در گزارشهای افشایی خود منعکس کنند. هماهنگیهای نهایی نیز باید با سایر مراجع بیرون از سازمان بورس انجام شود و ما منتظر جمعبندی نهایی هستیم.»
پیچیدگیهای فنی و لزوم لحاظ ابزارهای مالی متنوع
رئیس سازمان بورس با تاکید بر اینکه بازار سرمایه تنها محدود به معاملات سهام عادی نیست، به پیچیدگیهای فنی بازگشایی اشاره کرد و گفت: «تصمیمگیری برای بازگشایی بازار سهام، فقط باز کردن سامانه معاملاتی سهام نیست. ما با طیف گستردهای از ابزارهای مالی شامل اوراق آتی، اختیار معامله، صندوقهای قابل معامله سهامی و... روبهرو هستیم. هرکدام از این ابزارها منطق قیمتگذاری و ریسک خاص خود را دارند. اگر بازار سهام بازگشایی شود، اما تعیینتکلیف نشود که تکلیف قراردادهای مشتقه سررسیدگذشته یا شاخصهایی که در دوره تعطیلی محاسبه نشدهاند چیست، بینظمی شدیدی رخ خواهد داد. ما چندین سناریوی مختلف را از هفتههای گذشته طراحی کردهایم و حتی تا شب گذشته کارشناسیهای دقیق انجام شده تا مشخص شود بازار با چه ترتیبی و تحت چه شرایطی میتواند فعالیت خود را از سر بگیرد.»
صیدی همچنین درباره دامنه نوسان بهعنوان یکی از ابزارهای کنترل تلاطم بازار گفت: «در این زمینه دو دیدگاه جدی میان کارشناسان وجود دارد. گروهی معتقدند حفظ دامنه نوسان فعلی بهترین گزینه است تا شوک بزرگی به بازار وارد نشود. در مقابل، برخی دیگر بر این باورند که در شرایط بحرانی، دامنه نوسان محدود میتواند هیجانات فروش را تشدید کرده و مانع از تشکیل سریع قیمتهای تعادلی شود. بررسیهای کارشناسی در این زمینه همچنان ادامه دارد و تصمیم نهایی با در نظر گرفتن همه جوانب اتخاذ خواهد شد. از نظر فنی هرچه بازگشایی زودتر انجام شود، به نفع بازار و اعتماد عمومی است؛ اما مصلحتاندیشی و پرهیز از تصمیمات شتابزده، ما را ملزم به رعایت احتیاط میکند.»
صندوقهای بازسازی؛ راهکاری نوین برای تامین مالی صنایع آسیبدیده
بخش مهم دیگری از سخنان رئیس سازمان بورس به تشریح طرح ابتکاری «صندوقهای بازسازی» اختصاص داشت. صیدی با اشاره به خسارتهای گسترده وارده بر صنایع فولاد و پتروشیمی در جریان جنگ رمضان گفت: «این دو صنعت بهعنوان زیرساختهای حیاتی اقتصاد کشور، آسیب جدی دیدهاند و بازسازی آنها نیازمند منابع مالی عظیمی است که دولت به تنهایی توان تامین آن را ندارد. ما طرح راهاندازی صندوقهای بازسازی تخصصی را طراحی کردهایم که در آن مردم، نهادهای مالی و سرمایهگذاران حرفهای میتوانند مشارکت کنند. این صندوقها با ساختار شفاف تحت نظارت سازمان بورس، منابع جمعآوریشده را صرف بازسازی خطوط تولید، تامین ماشینآلات و بازیابی ظرفیت ازدسترفته صنایع خواهند کرد. بازدهی این سرمایهگذاری هم از محل جریان نقدی حاصل از بازسازی واحدها و هم از محل افزایش ارزش سهام آنها تامین خواهد شد. مراحل اولیه طراحی این صندوقها از جمله نگارش امیدنامه و تعیین سازوکارهای اجرایی در حال انجام است و به زودی برای عملیاتی شدن ابلاغ خواهد شد.»
گزارش اقدامات در دوره جنگ و آتشبس
در ادامه نشست، حمید یاری، معاون نظارت بر بورسها و ناشران سازمان بورس، گزارشی از اقدامات صورتگرفته برای صیانت از دارایی سرمایهگذاران و حفظ تعادل در نقدشوندگی بازار پس از وقوع جنگ رمضان ارائه کرد. وی از برگزاری جلسات شبانهروزی تیم نظارت برای جلوگیری از معاملات سفتهبازانه و مدیریت ریسکهای سیستماتیک خبر داد.
همچنین سیدجواد جهرمی، مدیرعامل بورس کالا و محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی به تشریح عملکرد بازارهای کالایی در طول جنگ تحمیلی سوم و دوره آتشبس پرداختند. بر اساس گزارش آنها، بورسهای کالایی با وجود اختلال در زنجیره تامین و حملونقل، موفق شدند با استفاده از سازوکارهای جایگزین، جریان عرضه بسیاری از کالاهای اساسی را حفظ کنند. جهرمی تاکید کرد که بورس کالا آمادگی دارد با راهاندازی تالارهای تخصصی برای محصولات صنایع آسیبدیده، نقش فعالتری در تامین مالی بازسازی ایفا کند.
تاکید بر صیانت از منافع همه ذینفعان و همکاری ارکان اقتصادی
در پایان این نشست بیانیهای با محوریت موارد زیر مورد توافق همه حاضران قرار گرفت: نخست، لزوم صیانت از حقوق همه ذینفعان بازار سرمایه اعم از سهامداران خرد، سرمایهگذاران نهادی، کارگزاران و بنگاههای تولیدی؛ دوم، حفظ تعادل در عرضه و تقاضای بازارهای کالایی در دوره فعلی و جلوگیری از ایجاد شوک قیمتی؛ سوم، همکاری همه ارکان اقتصادی (دولت، مجلس، بانک مرکزی و سازمان بورس) برای تامین مالی بنگاههای آسیبدیده از جنگ و اجرای طرح صندوقهای بازسازی و چهارم، تسریع در نهایی کردن و ابلاغ بسته حمایتی دولت بهمنظور فراهم کردن بستر لازم برای بازگشایی ایمن بازار سهام.
حضور مقامات عالیرتبه اقتصادی در نشست
در این نشست علاوه بر اعضای هیاتمدیره و مدیران ارشد سازمان بورس و اوراق بهادار و روسای بورسهای کالایی، چهرههای شاخصی چون سیدشمسالدین حسینی (رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی)، مهدی دشتی اردکانی (معاون حقوقی و پارلمانی وزارت امور اقتصادی و دارایی)، مهدی طغیانی (نایبرئیس اول کمیسیون اقتصادی)، جعفر قادری (نایبرئیس دوم) و جمع کثیری از دیگر اعضای کمیسیون اقتصادی حضور داشتند. رئیس و اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در سخنانی ضمن ابراز نگرانی از وضعیت بازار سرمایه و دارایی حدود ۵۰میلیون نفر از مردم در این بازار، بر حمایت قاطع مجلس از تصمیمات کارشناسی سازمان بورس برای بازگشایی حسابشده بازار تاکید کردند و خواستار هماهنگی هرچه سریعتر میان قوه مجریه، مقننه و نهاد ناظر بازار سرمایه برای عبور از شرایط بحرانی کنونی شدند.
