سکه بیشتر از دلار اصلاح کرد
خروج دلار از فاز هیجان؟
روز گذشته دومین روز متوالی بود که نرخ دلار در بازار آزاد با کاهش مواجه شد. این روند پس از آن آغاز شد که معاملات این ارز وارد سطوح بالاتر از ۲۲۸هزار تومان شده بود. فعالان بازار معتقدند ورود دلار و پیشروی آن در کانال قیمتی ۲۲۰هزار تومان، با توجه به شرایط فعلی اقتصاد کشور، چندان دور از انتظار نبود. در شرایطی که تجارت خارجی کشور همچنان تحتتاثیر محدودیتهای ناشی از محاصره دریایی قرار دارد و همزمان اخباری از تشدید تحریمهای اقتصادی و تنشهای نظامی منتشر میشود، افزایش انتظارات تورمی و رشد تقاضا برای داراییهای ضد تورمی میتواند به رشد نرخ دلار منجر شود.
بررسی روند بازار ارز در هفتههای اخیر نیز همراهی انتظارات با اخبار منفی را نشان میدهد. تا پیش از اعلام رسمی امارات مبنی بر توقف ارتباط تجاری با ایران تا اطلاع ثانوی، نرخ دلار عمدتا در کانال ۱۸۰هزار تومان نوسان میکرد و دامنه تغییرات آن محدود بود. پس از انتشار این خبر و افزایش نگرانیها درباره پیامدهای محدودیتهای تجاری، نرخ دلار از محدوده ۱۸۰هزار تومان فاصله گرفت و به کانال ۱۹۰هزار تومان نزدیک شد. در ادامه، یک روز پیش از اعلام رسمی آغاز مرحله جدید فشار حداکثری اقتصادی علیه ایران از سوی وزیر خزانهداری آمریکا، نرخ دلار با جهشی بیش از ۵درصدی به کانال ۲۰۰هزار تومان نزدیک شد. در روز دوشنبه دوم شهریورماه، همزمان با اعلام رسمی آغاز این مرحله از فشار اقتصادی، دلار وارد کانال ۲۰۰هزار تومان شد و به روند صعودی خود ادامه داد.
در سه روز نخست ورود دلار به کانال ۲۰۰هزار تومان، ورود بانک مرکزی به بازار و افزایش ۵۰۰میلیوندلاری ظرفیت عرضه اسکناس در شبکه بانکی و صرافیها توانست از سرعت رشد نرخ ارز بکاهد. با این حال، در ادامه و با آغاز هفته جدید، رفتار بازار نشان داد که انتظارات افزایشی در بازار ارز در شرایط جدید افزایش قابلتوجهی پیدا کرده است؛ به طوری که نرخ دلار نهتنها از مسیر صعودی خارج نشد، بلکه سرعت رشد آن نیز افزایش یافت.
روند صعودی دلار در هشت روز معاملاتی متوالی، از چهارشنبه چهارم شهریور تا شنبه چهاردهم شهریور، ادامه یافت و نرخ این ارز را به محدوده ۲۲۸هزار تومان رساند. نرخ تتر نیز در این مدت در مسیر رسیدن به سطح قیمتی ۲۳۰هزار تومان قرار داشت. با این حال، پس از نزدیک شدن دلار و تتر به سطوح بالای کانال ۲۲۰هزارتومانی، بازار وارد فاز اصلاحی شد و روز دوشنبه دومین روز متوالی کاهش نرخ این ارز بود.
فعالان بازار معتقدند سطوح قیمتی بالای دلار برای معاملهگران همچنان محدودهای کمسابقه است و به همین دلیل، تشخیص سقف قیمتی بازار با اطمینان امکانپذیر نبود. برخی معاملهگران محدوده ۲۲۰هزار تومان را سقف احتمالی در نظر میگرفتند، برخی دیگر محدوده ۲۲۰ تا ۲۳۰هزار تومان را منطقه مستعد اصلاح میدانستند و گروهی نیز عبور دلار از ۲۳۰هزار تومان را محتمل میدانستند. با این حال، هرچه نرخ دلار بالای سطح ۲۲۰هزار تومان به پیشروی ادامه داد، احتمال اصلاح قیمت در محاسبات معاملهگران افزایش یافت.
در این میان، بانک مرکزی نیز بهعنوان بازارساز حضور فعالی در بازار داشته است. افزایش ۵۰۰میلیوندلاری عرضه اسکناس در گام نخست، اعلام آمادگی برای افزایش ظرفیت عرضه تا ۲میلیارد دلار به منظور تامین نیاز اشخاص حقیقی و حقوقی در قالب ارز سهمیهای و همچنین انتشار اوراق سلف سکه با امکان تحویل فیزیکی، مجموعه اقداماتی بود که با هدف مدیریت انتظارات در بازارهای دارایی انجام شد.
در حال حاضر به نظر میرسد دلار در سطح قیمتی جدید خود تا حدودی آرام گرفته است. فعالان بازار نیز معتقدند احتمال استراحت نرخ در کانال فعلی افزایش یافته و ممکن است دلار برای مدتی در همین محدوده نوسان کند. از سوی دیگر، در روزهای اخیر مقامات وزارت خارجه بر ادامه مسیر دیپلماسی و تلاش برای کاهش تنشها در منطقه تاکید کردهاند؛ موضوعی که میتواند در صورت تداوم، بر انتظارات بازار ارز اثرگذار باشد.
در شرایط فعلی، فعالان و کارشناسان بیش از گذشته بر اهمیت نظم در پاسخگویی به تقاضاهای ارزی، چه در بخش اسکناس و چه در بخش حواله، تاکید میکنند. از نگاه آنها، اطمینان فعالان اقتصادی از امکان تامین نیازهای ارزی میتواند حتی بیش از سطح فعلی قیمت، بر انتظارات بازار اثرگذار باشد. به عبارت دیگر، اگر فعالان اقتصادی اطمینان داشته باشند که تقاضای ارز آنها پاسخ داده خواهد شد، انگیزه خرید احتیاطی و شکلگیری هیجانات افزایشی کاهش خواهد یافت.
روز گذشته سخنگوی مرکز مبادله ایران نیز اعلام کرد میانگین روزانه معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله از ۴۶میلیون دلار در فروردینماه به ۱۳۱میلیون دلار در شهریورماه رسیده است. همچنین در ماههای اخیر تامین ارز برای گروه کالایی مواد غذایی نیز بیش از دو برابر شده است. نکته قابلتوجه دیگر آن است که در سال جاری نسبت به سال گذشته، «تعهدات ارزی ایفا شده با تاخیر» کاهش یافته است، یعنی صادرکنندگان با سرعت بیشتری ارز را به دست واردکنندگان میرسانند. این آمار میتواند نشانهای از افزایش ظرفیت تامین ارز در بازار رسمی باشد؛ موضوعی که در شرایط فعلی میتواند در مدیریت انتظارات بازار حائز اهمیت باشد.
ادامه روند کاهشی بازار سکه
روز گذشته نرخ آزاد دلار در مقطعی تا سطح ۲۲۲هزار و ۵۰۰تومان کاهش یافت، اما آخرین نرخ ثبتشده ۲۲۳هزار و ۵۰۰ تومان بود. بهاینترتیب آخرین نرخ دلار در معاملات روز گذشته نسبت به روز یکشنبه کمتر از یکدرصد کاهش یافت، درحالیکه قطعات مختلف سکه افت حدود ۲درصد یا بیشتر را تجربه کردند. سکه طلای طرح جدید روز دوشنبه با بیش از ۵میلیون تومان کاهش نسبت به روز قبل، در محدوده ۲۲۸میلیون و ۸۰۰هزار تومان معامله شد. نیمسکه نیز بیش از ۲میلیون تومان افت قیمت داشت و به ۱۱۶میلیون و ۹۰۰هزار تومان رسید. در میان قطعات سکه، ربعسکه بیشترین کاهش قیمت را ثبت کرد و با افت حدود ۳درصدی نسبت به روز یکشنبه، در محدوده ۶۱میلیون و ۷۰۰ هزار تومان معامله شد.روز دوشنبه، هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده قیمتی ۲۳میلیون و ۱۰۸هزار تومان معامله شد که بیش از ۴۰۰هزار تومان از روز یکشنبه پایینتر بود. به نظر میرسد در این روز، کاهش قیمت طلای جهانی نیز در کنار افت نرخ دلار، بر قیمتهای بازار طلا و سکه فشار وارد کرد.
بهای طلا در معاملات نقدی بازارهای جهانی روز دوشنبه به محدوده ۴۴۰۰ دلار به ازای هر اونس کاهش یافت و افت روز جمعه را ادامه داد. تقویت انتظارات برای افزایش نرخ بهره فدرالرزرو پس از انتشار دادههای قویتر از انتظار اشتغال آمریکا در هفته گذشته، بر قیمت طلا فشار وارد کرد. بالاترین سطح قیمتی ثبتشده بعد از انتشار گزارش اشتغال آمریکا تاکنون محدوده ۴۴۵۰ دلار بوده است.
دادههای منتشرشده در روز جمعه نشان داد اشتغال بخش غیرکشاورزی آمریکا در ماه اوت ۱۶۲ هزار نفر افزایش یافته است؛ این رقم بالاتر از پیشبینی بازار برای افزایش ۵۶هزار نفری اشتغال بود. همچنین، نرخ بیکاری بدون تغییر در سطح ۴.۱درصد باقی ماند. پس از انتشار این دادهها، معاملهگران احتمال افزایش نرخ بهره فدرالرزرو در ماه سپتامبر را به حدود ۶۰درصد افزایش دادند؛ درحالیکه این احتمال پیش از انتشار آمار حدود ۵۰ درصد بود.
بهای جهانی طلا در روز دوشنبه همچنین تحت فشار افزایش قیمت نفت قرار داشت. افزایش قیمت نفت نگرانیها درباره بازگشت فشارهای تورمی را افزایش میدهد.
