عقبگرد یک پله‌ای دلار

اقتصاد ایران با یک جنگ نظامی تمام‌عیار برای ۴۰روز درگیر شد و در نهایت در نوزدهم فروردین ماه، با آتش‌بس از آن رها شد. تا روز یکشنبه، دهم خرداد ماه، نزدیک به ۲ماه(۵۶روز) است که مذاکرات میان ایران و آمریکا با اهدافی از جمله تمدید آتش‌بس، اتمام جنگ، توافقی کوتاه‌مدت و... ادامه یافته است. در نخستین روزهای آتش‌بس فعالان بازار‌ها با تردید نسبت به پایداری شرایط غیر جنگی، از انجام معامله طفره می‌رفتند و در نتیجه معاملات با رونق پایین‌تر از سطح واقعی خود در جریان بود. با گذشت دو هفته از برقراری آتش‌بس و اطمینان از نبود درگیری نظامی گسترده، بازارها از خواب جنگی بیدار شدند. با وجود اینکه معاملات افزایش یافت ولی بازارها در وضعیت عادی قرار نگرفتند، بلکه با هیجان مواجه شدند. بازار ارز با هیجان بعد از جنگ  در کمتر از ۲۴ساعت از کانال ۱۵۰هزار تومان، به کانال ۱۷۰هزار تومان وارد شد و دو روز بعد تا ارقام پایانی کانال ۱۸۰هزار تومان پیش روی کرد.  بازار خودرو با رشدهای چشم‌گیر مواجه شد. بورس که در طولانی‌ترین توقف خود  در سال‌های اخیر قرار داشت، در نخستین روزهای بازگشایی، شاهد ورود پول کم سابقه‌ای شده است، آن هم در شرایطی که نماد بیش از یک‌سوم شرکت‌های  آن هنوز متوقف است  و سهام آنها معامله نمی‌شود.

در چنین شرایطی،  بیکاری و افزایش هزینه‌های معیشت معضلاتی است که بیش از همیشه افراد جامعه را درگیر خود کرده است. شرایط اقتصادی بعد از جنگ در حال بروز است؛ ولی به تنهایی در وضعیت حال حاضر کشور نقش‌آفرینی نمی‌کند. تجربه عمومی سال‌ها و حتی دهه‌های اخیر افراد حاکی از آن است که سفته‌بازی و تلاش برای سوارشدن بر موج قیمت‌ها شاید بهترین واکنش به وضعیت ناتراز اقتصادی است. در این میان، نکته قابل تامل آن است که رفتارهای سفته‌بازانه که معمولا به یکی از ویژگی‌های اصلی اقتصاد‌های با تورم بالا تبدیل می‌شود، هیجان بعد از جنگ را تشدید می‌کند. 

به نظر می‌رسد نااطمینانی از وضعیت تورم در ماه‌های آینده، به‌خصوص با توجه به تجربه جنگ ۱۲روزه، فعالان اقتصادی را که به دنبال کسب سود از رشد قیمت‌ها هستند، برآن داشته تا به دنبال بازاری با بیشترین بازدهی در اقتصاد جنگ‌زده ایران باشند. این موضوع باعث شده تا حتی بازارهایی کمتر شناخته‌شده با افزایش معاملات غیرمعمول مواجه شوند. کارشناسان معتقدند، آگاهی از یک بازار و نحوه صحیح محاسبه حباب در آن، برای تعیین زمان ورود و خروج مناسب ضروری است.

وضعیت بازار ارز و طلا در هشتمین یکشنبه آتش‌بس

روز یکشنبه، پنجمین روزی بود که نرخ دلار در بازار فیزیکی و نقدی روند کاهشی داشت. در این روز، اسکناس دلار با هزار تومان کاهش نسبت به ‌روز شنبه، در رقم ۱۶۹هزار تومان به فروش رسید. با وجود اینکه نرخ ۱۶۹هزار تومان نرخ اعلامی توسط اکثر صرافی‌ها بود، اما معاملاتی در نرخ‌های ۱۶۹هزار و ۵۰۰تومان و ۱۶۹هزار و ۸۰۰تومان نیز برای معاملات نقدی و فیزیکی دلار ثبت شد.

نرخ ۱۶۹هزار تومان پایین‌ترین رقم از نهم اردیبهشت‌ماه تاکنون است که برای اکثر معاملات فیزیکی دلار ثبت و اعلام شده است. پیش از روز گذشته، رقم ۱۶۹هزار تومان در یکشنبه هفته گذشته برای معاملات اسکناس دلار اعلام شده بود. در آن روز نیز نرخ ثبت‌شده در برخی معاملات ارزی تا ۵۰۰ تومان پایین‌تر از رقم ۱۶۹هزار تومان بود.

نکته قابل‌توجه در خصوص مشابهت نرخ دلار در یکشنبه هفته جاری و یکشنبه هفته گذشته در اختلاف این نرخ با نرخ روز قبل است. یکشنبه هفته قبل، نرخ دلار از ۱۷۷هزار تومان به ۱۶۹هزار تومان در روز یکشنبه کاهش یافته بود که به معنای کاهش حدود ۵درصدی است، اما روز گذشته نرخ دلار با هزار تومان کاهش (کمتر از یک درصد) از ۱۷۰هزار تومان به نرخ ۱۶۹هزار تومان رسید.

روز گذشته، نرخ لحظه‌ای تتر نیز همچون نرخ اسکناس به روند کاهشی خود ادامه داد و تا ساعات بعد از ظهر در محدوده ۱۷۰.۵هزار تومان و ۱۶۹.۵هزار تومان نوسان کرد.

برخی کارشناسان معتقدند، با توجه به اینکه نرخ اسکناس دلار برای دومین بار با فاصله زمانی کوتاه به کانال فراموش شده ۱۶۰هزار تومان وارد شده است، ممکن است روند نزولی نرخ دلار در روزهای آینده ادامه داشته باشد. از سوی دیگر برخی دیگر اعلام کرده‌اند که با توجه به کمرنگ شدن اخبار مثبت مربوط به پیشرفت در مذاکرات میان ایران و آمریکا، ممکن است با بازگشایی بازارهای جهانی در روز دوشنبه، رکورد پنج روز پیاپی روند نزولی دلار متوقف شود.

 روز یکشنبه، در شرایطی که بازار جهانی طلا در تعطیلی هفتگی بود، نرخ انواع قطعات سکه طلا و همچنین نرخ هر گرم طلای ۱۸عیار نیز به تبعیت از نرخ دلار با کاهش مواجه شدند. روز یکشنبه، سکه طلای طرح جدید در پایین‌ترین نرخ از هفتم اردیبهشت ماه تاکنون قرار گرفت. در آن روز نرخ این قطعه طلایی ۱۷۷‌میلیون تومان بود. روز گذشته هر سکه طلای طرح جدید بالاخره بعد از گذشت بیش از یک ماه، از کانال ۱۸۰‌میلیون تومان عقب نشست و در رقم ۱۷۹‌میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به فروش رسید.

روز یکشنبه، نیم‌سکه طلا نیز در پایین‌ترین نرخ ۴۰ روزه اخیر قرار گرفت و در رقم ۹۲‌میلیون تومان به فروش رسید. روز یکم اردیبهشت ماه این قطعه طلایی در رقم ۹۱‌میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به فروش رسیده بود و از آن پس تا قبل از روز گذشته پایین‌ترین نرخ ثبت‌شده برای هر نیم‌سکه طلا ۹۳‌میلیون تومان بود.

در این روز ربع‌سکه طلا در نرخی مشابه نرخ یکشنبه گذشته قرار گرفت و در نرخ ۵۱‌میلیون و ۵۰۰هزار تومان به فروش رسید. 

 بررسی‌ها نشان می‌دهد ربع‌سکه طلا از بهمن ماه به کانال ۵۰‌میلیون تومان وارد شده و تاکنون در این کانال باقی مانده است. از ابتدای اسفند ماه تاکنون، نرخ این قطعه، تنها یک روز به کانال ۴۹‌میلیون تومان و یک روز به کانال ۶۰‌میلیون تومان وارد شده و به نظر می‌رسد نسبت به خروج از کانال ۵۰‌میلیون تومان مقاوم است. به‌طوری‌که حتی در کاهش‌های اخیر نیز از این کانال عقب‌نشینی نکرد.

طلای ۱۸عیار نیز برای دومین بار از هفته اول اردیبهشت تاکنون به سطح کانال ۱۷‌میلیون تومان وارد شده است. روز گذشته، نرخ ۱۷‌میلیون و ۹۱۴ هزار تومان به ازای فروش هر گرم طلای ۱۸عیار اعلام شد.