بازارها سال ۲۰۲۶ را در چه وضعیتی آغاز میکنند؟
فلز زرد در نقطه عطف
در نگاه اول، بازارهای جهانی سهام همچنان قدرتمند به نظر میرسند. ارزش بازارهای جهانی سهام در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴ تریلیون دلار افزایش یافته و شاخصهای جهانی پس از سقوط ناشی از وضع تعرفههای تجاری در ماه آوریل، دوباره احیا شدهاند. ارزش بازارهای جهانی سهام حدود ۲۰ درصد رشد کرده و این ششمین سال از هفت سال اخیر است که بازارها رشد دو رقمی را تجربه میکنند. با این حال، پشت این تصویر مثبت، شگفتیهای بزرگی نهفته است.
طلا، بهعنوان یک دارایی سنتی، درخشانترین عملکرد خود از سال ۱۹۷۹ را ثبت کرد و حدود ۷۰ درصد رشد داشت. نقره و پلاتین حتی عملکردی خیرهکنندهتر داشتند و قیمت آنها رشدی سهرقمی را تجربه کرد. همزمان، دلار آمریکا نزدیک به ۱۰ درصد تضعیف شد؛ رخدادی که باعث تقویت متقابل ارزهایی مانند یورو، فرانک سوئیس، کرون سوئد و برخی ارزهای بازارهای نوظهور شد. در مقابل، قیمت نفت حدود ۱۷ درصد افت کرد و بیتکوین که در اکتبر به رکورد تاریخی بالای ۱۲۵ هزار دلار رسیده بود، پس از آن سقوط کرد و حدود یکسوم ارزش خود را از دست داد.
بازار بدهی نیز در این سال پر از تناقض بود. اوراق خزانهداری آمریکا بازدهی محدودی داشتند، اما اوراق قرضه بازارهای نوظهور بهترین سال خود از ۲۰۰۹ را تجربه کردند. حتی اوراق بسیار پرریسک، از جمله بدهیهای نکولشده ونزوئلا، بازدهیهایی نزدیک به ۱۰۰ درصد ثبت کردند. همزمان، بازده اوراق ۳۰ ساله خزانهداری آمریکا به دلیل برنامههای انبساطی و هزینهبر ترامپ تا بالای ۵.۱ درصد صعود کرد و هرچند بعدا کاهش یافت. این در حالی است که اکنون شاخص نوسان بازار اوراق در پایینترین سطح چهار سال اخیر قرار دارد؛ ترکیبی که بهخودیخود عجیب و هشداردهنده است.
در بازار سهام منطقهای، اروپا شاهد جهش کمسابقهای بود. سهام شرکتهای تسلیحاتی اروپایی حدود ۶۰ درصد رشد کردند، چرا که سیگنالهای ترامپ درباره کاهش تعهدات امنیتی آمریکا، اروپا و ناتو را به سمت بازتسلیح سوق داد. بازار سهام بانکهای اروپایی نیز بهترین عملکرد خود از ۱۹۹۷ را به ثبت رساند. در آسیا، بازار سهام کرهجنوبی حدود ۷۰ درصد رشد کرد و برخی ارزها و بازارهای نوظهور، پس از بیش از یک دهه ضعف، نشانههایی از آغاز یک چرخه صعودی جدید را از خود بروز دادند.
رمزارزها نیز سالی پرحادثه داشتند. ترامپ با راهاندازی یک میمکوین و عفو بنیانگذار بایننس، توجهها را به این بازار جلب کرد، اما نوسانات شدید بیتکوین نشان داد که این بازار همچنان شکننده است. در همین حال، هزینههای عظیم مرتبط با صنعت هوش مصنوعی، با صدها میلیارد دلار سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری، به نگرانیهای بدهی و ارزشگذاری دامن زده است.
کارشناسان هشدار میدهند که ورود به سال ۲۰۲۶ آرام نخواهد بود. انتخابات متعدد در آمریکا، اروپا، خاورمیانه و آمریکای لاتین، تعیین رئیس جدید فدرالرزرو و نگرانیها در خصوص حبابی شدن ارزش صنایع فعال در هوش مصنوعی، همگی ریسکهای جدیدی را پیش روی بازارها قرار میدهند. به باور برخی تحلیلگران، بازارها به نقطهای رسیدهاند که سیاستهای پولی انبساطی و محرکهای مالی شاید دیگر کارآیی گذشته را ندارند. نشانههای این فشار، در افت ناگهانی بیتکوین و تداوم جهش طلا دیده میشود؛ نشانههایی که میگویند زیر سطح آرام بازارها، ترکهایی در حال شکلگیری است.
تغییرات بنیادین بازار طلا
به عقیده بسیاری از کارشناسان، رشد شدید قیمت طلا در سال ۲۰۲۵ نه یک جهش مقطعی، بلکه نشانهای از تغییر ساختاری در نظام مالی جهان است؛ تغییری که میتواند پیامدهای بلندمدتی برای سرمایهگذاران داشته باشد. در حال حاضر، طلا با حفظ سطح حمایتی بالای ۴۳۰۰ دلار در هر اونس، بهترین عملکرد سالانه خود را از سال ۱۹۷۹ تاکنون ثبت کرده و سال ۲۰۲۵ با حدود ۶۵ درصد رشد به پایان میبرد. این رشد چشمگیر، سومین سال متوالی افزایش قیمت طلا محسوب میشود و از دید برخی تحلیلگران، از جمله شانتل شیون، رئیس بخش تحقیقات موسسه Capitalight Research، بیانگر تشدید یک «جابهجایی تکتونیکی» در بازارهای مالی جهانی است. او با استفاده از استعاره صفحات زمینساختی توضیح میدهد که اگرچه این صفحات بهآرامی حرکت میکنند، اما گاهی به نقطهای میرسند که یک انفجار یا جابهجایی ناگهانی رخ میدهد. به باور او، سال ۲۰۲۵ همان لحظه انفجاری بوده که چشمانداز بازارهای مالی را بهطور بالقوه دگرگون کرده است.
درحالیکه برخی نگران هستند رشد شدید قیمت طلا آن را به محدوده «بیشخرید» یا حتی حبابی رسانده باشد، شیون تاکید میکند که نباید بین مساله «گران بودن» و «فرسوده شدن روند» اشتباه کرد. از نگاه او، حتی اگر طلا وارد قلمرو حبابی شده باشد، این بهمعنای سقوط قریبالوقوع قیمتها نیست. او معتقد است که نیروهای بنیادینی در بازار وجود دارند که همچنان از قیمتها حمایت میکنند. یکی از مهمترین این نیروها، تقاضای بانکهای مرکزی است. از سال ۲۰۲۲ تاکنون، بانکهای مرکزی بهطور تهاجمی در حال افزایش ذخایر طلای خود بودهاند و به نظر میرسد، این روند تا سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. این تقاضای رسمی، کف قیمتی قدرتمندی برای طلا ایجاد کرده که در چرخههای قبلی بازار وجود نداشته است. به همین دلیل، او پیشبینی میکند که قیمت طلا میتواند بهراحتی در سال آینده به ۵۰۰۰ دلار در هر اونس برسد.
با این حال، در افق میانمدت تا ۲۰۲۶، نقش تقاضای سرمایهگذاری حتی مهمتر از بانکهای مرکزی ارزیابی میشود. اگرچه طلا ممکن است در نگاه اول نزدیک به سقف به نظر برسد، اما بازار هنوز بیشازحد هیجانی نشده و طلا همچنان در بسیاری از پرتفوها کمتر از سطحی است که با ریسکهای کلان اقتصادی موجود تناسب داشته باشد.
تحولات اخیر بازار جهانی
در ادامه فاز اصلاحی قیمت جهانی طلا، روز گذشته، هر اونس طلا در کانال ۴۳۰۰ دلار معامله شد. حتی در ساعاتی از روز، به کانال ۴۲۷۰ دلاری نیز کاهش یافت که پایینترین سطح در ۱۰ روز معاملاتی اخیر محسوب میشود. نقره نیز با کاهش نزدیک به ۴.۵درصدی به کانال ۷۲ دلاری رسید. در این میان شاخص دلار آمریکا اندکی تقویت شد. با این حال، این شاخص که ارزش دلار را بر حسب سبدی از ارزهای مهم جهان میسنجد، همچنان زیر سطح ۱۰۰ واحدی قرار دارد که نسبت به سطوح ابتدای سال، به مراتب پایینتر است.
