مرکز پژوهشهای مجلس برآورد خود از درآمدهای نفتی کشور در سالآینده را اعلام کرد؛
خوشبینی ۲۰درصدی نفتی
به گزارش «دنیایاقتصاد» بازوی پژوهشی مجلس در گزارشی به بررسی ارقام مربوط به نفت و گاز در لایحه بودجه۱۴۰۵ پرداخته است. لایحه بودجه سال۱۴۰۵برخلاف رویه گذشته شامل تبصرهها و احکام نبوده و از دو قسمت شامل جداول منابع و مصارف بودجه و جداول تشکیل شدهاست. همچنین واحد مبالغ لایحه بودجه سالآینده با ریال جدید که معادل ۱۰هزارریال فعلی است، تدوینشده که در این گزارش نیز همین واحد مورداستفاده قرارگرفتهاست.
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس مواد اصلی مرتبط با درآمدها و مصارف حوزه نفت و گاز در جداول ۵، ۸، ۱۴، ۲۳و ۲۴ بودجه آورده شدهاست. یکی از تغییرات لایحه بودجه جداسازی مجدد منابع حساب هدفمندی یارانه از منابع بودجهعمومی است که در لایحه سالگذشته بهصورت یکپارچه تدوین شدهبود. همچنین جدولی با عنوان جمعی-خرجی نیز بهصورت مجزا از سقف بودجهعمومی آورده شدهاست. این جداسازیها اگرچه میتواند مزایایی داشتهباشد، اما درمجموع باعث پیچیدگی و کاهش شفافیت بودجه و تحلیل آن میشود. در ادامه ابتدا به درآمدهای حاصل از نفت و گاز در لایحه بودجه۱۴۰۵ پرداختهشده و سپس به سایر ردیفهای مرتبط با نفت و گاز اشاره میشود.
سهم دولت از نفت، درآمدهای حاصل از نفت و گاز از مجموع حدود ۲,۹۳۳میلیاردریال درآمدهای نفتی دیدهشده در لایحه بودجه، حدود ۲۶۳میلیاردریال بهعنوان سهم دولت از درآمدهای حاصل از صادرات نفتخام و میعانات گازی و خالص صادرات گاز طبیعی بوده که با احتساب سهم استقراضشده از صندوق توسعهملی (۵۹۰میلیاردریال) سهم آن در منابع عمومی ۱۵درصد است.
بااین وجود باید توجه داشت که همه منابع حاصل از نفت و گاز در لایحه بودجه به مقادیر مربوط به منابع عمومی محدود نبوده و مواردی همچون منابع جمعی-خرجی و منابع هدفمندسازی یارانهها، نقش اساسی در این مهم دارند. با درنظر گرفتن مجموع درآمدهای نفتی (۲,۹۳۳میلیاردریال) سهم این درآمدها از کل درآمد دولت (۸,۷۱۰میلیاردریال) معادل ۳۳.۷درصد است.
در لایحه بودجه سال۱۴۰۵میزان تولید و صادرات نفتخام و میعانات گازی بهترتیب ۴ میلیون و ۴۱۲ هزار بشکه و یک میلیون و ۷۷۲ هزار بشکه در روز درنظر گرفته شدهاست. مقدار تولید و خالص صادرات گاز طبیعی نیز برابر با ۲۷۶ و ۱۶میلیارد مترمکعب در سال فرض شدهاست. همچنین قیمت هربشکه نفت صادراتی ۵۴ دلار و قیمت صادراتی هر مترمکعب گاز طبیعی برابر با ۰.۳ دلار درنظر گرفتهشده که سهم دولت با نرخ ۲۸.۵ریال و سایر سهمها با نرخ ۷۵ریال به ازای هر دلار در لایحه ارائهشده تسعیر شده است.
بیش برآوردیهای نفتی
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس درخصوص درآمدهای درنظر گرفتهشده برای صادرات نفتخام و میعانات گازی و گاز طبیعی در لایحه نکات زیر را ذکر کردهاست:
۱. سهم درنظر گرفتهشده برای شرکت ملی نفت از کل تولید نفتخام و میعانات گازی در عمل حدود ۶درصد بوده و عدد ۱۴.۵درصد تنها مربوط به سهم شرکت ملی نفت از صادرات است.
۲. با بررسی پیشبینیها از بازار نفت برای سالآتی عدد صادرات ۱.۷۷۲میلیون بشکه در روز با قیمت ۵۴ دلار بهویژه با افزایش فشارهای آمریکا کمی خوشبینانه بهنظر میرسد.
۳. با بررسی بازار جهانی نفت سالآینده، چند سناریو برای قیمت و حجم نفت صادراتی ایران متصور بوده و پیشبینی میشود قیمت نفت صادراتی ایران برای سالبعد در حالت کمینه و بیشینه و محتمل بهترتیب برابر ۵۰، ۵۵ و ۵۳ دلار در هر بشکه بوده و میزان صادرات نیز کمتر از حجم درنظر گرفتهشده در لایحه بودجه و حدود ۱.۵میلیون بشکه در روز باشد.
در سناریوی محتمل درآمدهای کشور از صادرات نفتخام و میعانات گازی با قیمت هر بشکه نفت معادل ۵۳دلار و میزان صادرات ۱.۵میلیون بشکه در روز معادل ۲۹میلیارد دلار خواهد بود و در سناریوهای کمینه و بیشینه این رقم بهترتیب برابر ۲۵.۶ و ۳۲.۱میلیارد دلار خواهد بود. با توجه به اینکه براساس مفروضات بودجهکل صادرات نفتخام و میعانات گازی ایران در سالآینده ۳۴.۹میلیارد دلار است، این مقدار در مقایسه با سناریوی محتمل ذکرشده ۲۰درصد بیشبرآوردی دارد.
درخصوص صادرات گاز نیز لازم به ذکر است که با توجه به هدفگذاری برنامه هفتم مبنیبر تبدیلشدن ایران به هاب انرژی منطقه و نیل به هدف صادرات ۴۰میلیارد مترمکعب در سال و خالص صادرات ۲۰میلیارد مترمکعب تا پایان برنامه، لازم است افزایش تدریجی حجم صادرات گاز در دستور کار دولت قرار گرفته و در لوایح بودجه نیز مدنظر باشد. اگر حجم خالص صادرات در سالمبنا را ۱۶ درنظر بگیریم و مقدار افزایش سالانه صادرات را یکسان فرض کنیم، برای سالآینده باید حجم صادرات گاز هدفگذاری شده بیش از ۱۸میلیارد مترمکعب باشد که مقدار مفروض در بودجه یعنی ۱۶میلیارد مترمکعب، حدود ۱۰درصد (معادل ۷۵۰میلیون دلار) کمتر از این مقدار است.
