نارضایتی فزاینده ترامپ از انتقادهای ونس درباره جنگ
دنیای اقتصاد: تنشهای اخیر میان دونالد ترامپ و جیدی ونس درست در مقطع حساسی بروز کرده است.
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ تنشهای اخیر میان دونالد ترامپ و جیدی ونس درست در مقطع حساسی بروز کرده است. معاون رئیسجمهور آمریکا این روزها شرایط را برای نامزدی در انتخابات سال ۲۰۲۸ میسنجد. در ابتدا به نظر میرسید ترامپ از تحلیلهای ونس درباره نتایج انتخابات آزرده نشده باشد. ونس جنگ علیه ایران را عامل اصلی شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانسته بود. حتی پس از آنکه ونس در یادداشتی طولانی از استراتژی پیامرسانی دولت در آستانه انتخابات انتقاد کرد، ترامپ در جمع خبرنگاران ارزیابی او را تا حد زیادی درست خواند.
اما طی دو هفته گذشته، خشم ترامپ از نحوه بیان این انتقادها به تدریج افزایش یافته است. به گزارش نیویورک تایمز، ترامپ در جمع دستیاران و متحدانش به شدت گلایه میکند و معتقد است ونس باید صراحتا از تصمیم دولت برای ورود به جنگ علیه ایران دفاع میکرد. همزمان، منابع مطلع تایید کردهاند که ترامپ در محافل خصوصی به طور مداوم از مارکو روبیو، وزیر امور خارجه خود، تمجید میکند و او را نامزدی قدرتمند برای ریاستجمهوری آینده میداند. متحدان ترامپ نیز مدام یادآور میشوند که روبیو بارها حمله به ایران را برای حفظ امنیت ملی آمریکا کاملا ضروری خوانده است.
نشانههای نارضایتی ترامپ از ونس کمکم به عرصه عمومی نیز کشیده شده است. رئیسجمهور آمریکا اوایل ماه جاری میلادی اعلام کرد که معاونش باید یک جمله دیگر به صحبتهای خود اضافه میکرد. ترامپ با اشاره به حلقه مفقوده تحلیلهای ونس گفت او باید تصریح میکرد که اگر فرصت تصمیمگیری دوباره پیش میآمد، باز هم از همان اقدام حمایت میکرد.
رقابت پنهان در حلقه یاران ترامپ
نمایان شدن این تنشها همزمان با برنامهریزیهای ونس برای حضور احتمالی در رقابتهای ریاستجمهوری ۲۰۲۸ است. در چنین کارزاری، حمایت ترامپ برای کسب نامزدی حزب جمهوریخواه نقشی حیاتی دارد. تمجیدهای ترامپ از روبیو نشان میدهد او در روزهایی که مسئله جانشین سیاسیاش اهمیتی دوچندان یافته، در حال ارزیابی مداوم نقاط قوت این دو مقام ارشد است. کاخ سفید و دفتر جیدی ونس تاکنون از اظهارنظر رسمی در این باره خودداری کردهاند.
ونس هفته جاری در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز هرگونه شکاف میان خود و ترامپ را رد کرد. او تاکید کرد هیچ اختلاف نظری میان او، رئیسجمهور و سایر اعضای ارشد دولت وجود ندارد. با این حال، او روز چهارشنبه حضور از پیش برنامهریزی شده خود در نشست دیلبوک را لغو کرد و دلیل آن را شرکت در جلساتی در واشنگتن برای رسیدگی به اختلالات اخیر فناوری دانست.
از زمانی که ترامپ سناتور سابق اوهایو را به عنوان شریک انتخاباتی خود برگزید، بسیاری از جمهوریخواهان ونس را پیشتاز بیچونوچرای رقابتهای درونحزبی برای سال ۲۰۲۸ میدانستند. اما ترامپ در طول دوران ریاستجمهوری خود همواره مواضعی متناقض درباره معاونش داشته است. خود ونس نیز میگوید هنوز برای نامزدی تصمیم قطعی نگرفته و سال آینده میلادی در این خصوص تصمیمگیری خواهد کرد.
متحدان ونس ضمن تایید این تردیدها، شرایط خانوادگی و تولد چهارمین فرزند او را از دلایل احتمالی عدم حضورش در رقابتها میدانند. به گفته آنها، ونس سیاستمداری است که به شدت بر تحلیل دادههای سیاسی تکیه دارد و اگر مسیر روشنی برای پیروزی نبیند، از ورود به کارزار خودداری خواهد کرد. پیامدهای جنگ آمریکا علیه ایران و نارضایتی رایدهندگان از این موضوع نیز عاملی کلیدی در تصمیمگیری او محسوب میشود. برخی نزدیکان ونس معتقدند در صورت تصمیم ترامپ برای از سرگیری عملیات نظامی گسترده، احتمال ورود ونس به رقابتهای ریاستجمهوری بهشدت کاهش مییابد.
معضل فاصلهگذاری سیاسی
ونس در سال ۲۰۲۳ با تکیه بر وعده عدم ورود آمریکا به جنگهای جدید از ترامپ حمایت کرده بود. او پیشتر در محافل خصوصی دولت ملاحظات خود را درباره جنگ علیه ایران ابراز کرده بود، اما پس از شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای اخیر، مواضعش را علنی کرد. او یک روز پس از برگزاری انتخابات نوشت که جنگ دلیل اصلی شکست حزب بوده است. ونس البته تاکید کرد که ترامپ هم پیشتر چنین دیدگاهی داشته است.
به نظر میرسد این موضعگیری ونس تلاشی برای فاصلهگذاری با سیاستهای دولت بدون انتقاد مستقیم از شخص ترامپ است. با این وجود، ترامپ مدت کوتاهی پس از این اظهارات اعلام کرد معاونش را از روند مذاکرات صلح با ایران کنار میگذارد. ترامپ در توجیه این تصمیم گفت ترجیح میدهد ونس تمرکز خود را صرفا بر بررسی ادعاهای تقلب معطوف کند.
آلیسا فرح گریفین، از مقامات کاخ سفید در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، شرایط فعلی را با وضعیت کامالا هریس در رقابتهای سال ۲۰۲۴ مقایسه میکند. گریفین معتقد است جیدی ونس اکنون دقیقا در همان بنبست آشنایی گرفتار شده است که هر معاون ترامپ ناگزیر با آن مواجه میشود و عملا نمیتواند هیچ زاویه مشخصی با رئیسجمهور داشته باشد. او تاکید میکند اظهارات اخیر ونس مبنی بر نبود شکاف میان او و ترامپ در آینده به عنوان خوراک تبلیغاتی رقبا علیه او استفاده خواهد شد.
متحدان ونس استدلال میکنند یک رقابت درونحزبی جدی، بسیار بیشتر از یک پیروزی بیدردسر به نفع نامزد آینده جمهوریخواهان تمام میشود و برای اثبات این مدعا به شکست هریس استناد میکنند. با این حال، استراتژیستهای سیاسی هشدار میدهند ونس در نهایت ممکن است به سرنوشت هریس دچار شود، زیرا بسیاری از رایدهندگان او را صرفا امتداد دولت ترامپ میدانند. راب فلاهرتی، استراتژیست دموکرات، معتقد است ساختار قدرت به گونهای است که معاون رئیسجمهور فضای مانور چندانی برای نمایش استقلال خود ندارد. هریس نیز با وجود نگرانیهای پنهانی درباره نحوه مدیریت جنگ خاورمیانه توسط بایدن، نتوانست راهی برای فاصله گرفتن از رئیسجمهور پیدا کند.
میراث ترامپ، برگ برنده یا بار اضافه؟
اکنون ونس باید در مسیر ارزیابی آینده حزب جمهوریخواه، با این معادلات پیچیده دست و پنجه نرم کند. چرخش رویکرد او از یک مخالف سرسخت در سال ۲۰۱۶ به معاون وفادار ترامپ نشان میدهد احتمال تغییر مواضع جدید نیز برای او وجود دارد.
بسیاری از جمهوریخواهان معتقدند ونس برای پیروزی در رقابتهای درونحزبی به حمایت صریح یا تلویحی ترامپ نیاز مبرم دارد. با این حال هیچ تضمینی برای دریافت این حمایت وجود ندارد و ترامپ نشان داده است برای معرفی جانشین خود هیچ عجلهای ندارد. از سوی دیگر، نتایج ضعیف جمهوریخواهان در انتخابات اخیر، سایر چهرههای حزب مانند تد کروز و ران دیسانتیس را نیز برای ورود به میدان ترغیب کرده است.
در این میان نام مارکو روبیو بیش از پیش برجسته شده است. روبیو البته گفته است از ونس حمایت میکند، اما برخی متحدانش میگویند در صورت تشویق ترامپ نامزد خواهد شد. ترامپ تاکنون در تمجید از وزیر امور خارجه خود کوتاهی نکرده و به تازگی عملکرد او را فوقالعاده توصیف کرده است. در روزهایی که ونس طبق رویه معمول در غیاب رئیسجمهور در آمریکا مانده است، روبیو نقش پررنگی در سفرهای خارجی ترامپ ایفا میکند و حتی برای رفع نگرانیهای عمومی درباره اختلالات فناوری در آمریکا شخصا وارد عمل میشود.
دفاع صریح روبیو از جنگ جایگاه او را نزد رئیسجمهور بسیار مستحکمتر کرده است. او تاکید دارد که ترامپ به دلیل صدور فرمان حمله شایسته تقدیر فراوان است و هزینه رهبری دقیقا در شجاعت انجام کارهایی خلاصه میشود که برای منافع ملی و آینده کشور حیاتی به شمار میروند.
تفاوت رویکردهای روبیو و ونس پرده از یک بحث کلانتر در درون حزب جمهوریخواه برمیدارد و این پرسش اساسی را مطرح میکند که آیا نامزد بعدی ریاستجمهوری باید خود را با میراث ترامپ همسو کند یا مسیر تازهای را در پیش بگیرد. کریس کریستی، فرماندار سابق نیوجرسی، بر این باور است هیچیک از اعضای دولت دوم ترامپ شانسی برای پیروزی در سال ۲۰۲۸ نخواهند داشت. به گفته او، افکار عمومی این چهرهها را صرفا به عنوان تمدید چهار ساله دولت دونالد ترامپ میشناسد و این تصویری نیست که برای جامعه آمریکا جذاب و قابل پذیرش باشد.


