فرصتهای تاریخی و عادتهای دیرینه ترامپ برای تخریب
دنیای اقتصاد: دونالد ترامپ در دور دوم ریاستجمهوری خود با فرصتی کمنظیر برای پیشبرد برنامههایش روبهرو است، اما همزمان استعدادی ذاتی در هدر دادن این موقعیتها دارد.
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ دونالد ترامپ در دور دوم ریاستجمهوری خود با فرصتی کمنظیر برای پیشبرد برنامههایش روبهرو است، اما همزمان استعدادی ذاتی در هدر دادن این موقعیتها دارد. به نوشته اکونومیست، ترامپِ دور دوم که دیگر نگران رقابت انتخاباتی نیست، همچنان میل عجیبی به بازگشت به الگوهای تقابلی قدیمی دارد که پیشتر بارها کارآمدی دولتش را زیر سوال برده بود. در دوره اول ریاستجمهوری او و پس از شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، ترامپ لحنی دوگانه در پیش گرفت. او به دموکراتها که کنترل مجلس نمایندگان را به دست گرفته بودند هشدار داد که نمیتوانند همزمان به قانونگذاری و تحقیق درباره دولت بپردازند. با این حال وقتی حزب رقیب هر دو مسیر را در پیش گرفت، ترامپ هم همین کار را کرد. او در حالی که با تحقیقات کنگره میجنگید، برای تصویب قوانین تجاری و زیستمحیطی با همان رقیبان وارد همکاری شد. او حتی در زمان بروز بحران، با مجلس نمایندگان برای ارائه یک بسته نجات اقتصادی بیسابقه به توافق رسید و این در حالی بود که همان مجلس کمی قبلتر او را استیضاح کرده بود.
اما این بار ترامپ پس از شکستی سنگینتر در انتخابات میاندورهای، پیامهای بهمراتب متناقضتری میفرستد. او از یکسو ایده همکاری با دموکراتها برای حل بحران مهاجرت را مطرح میکند و از سوی دیگر، استفن میلر را به عنوان رئیس دفتر خود برمیگزیند. میلر به اجرای سیاستهای بیرحمانه اخراج مهاجران شهرت دارد و نهتنها دموکراتها، بلکه حتی برخی قانونگذاران جمهوریخواه نیز او را بیش از حد تندرو میدانند. با توجه به اولویتهای دموکراتهای راهیافته از حوزههای جمهوریخواه، ترامپ اکنون فرصتی بهمراتب بزرگتر از دوره اول دارد تا تغییراتی ملموس ایجاد کند و طبقه کارگری را که همواره مدعی حمایت از آنهاست، راضی نگه دارد. با این حال، تجربه تاریخی و رویکرد شخصی ترامپ نشان میدهد که احتمالاً چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.
دوراهی تقابل یا میراثداری
فرانس لی، استاد دانشگاه پرینستون، بر این باور است که روسایجمهور در دور دوم معمولاً پس از شکستهای میاندورهای از مواضع اصلی خود عقبنشینی نمیکنند. آنها دیگر دغدغه رأیآوری ندارند و بیشتر به دنبال تثبیت میراث تاریخی خود هستند. برای مثال جورج بوش پسر با وجود نارضایتی گسترده مردم از جنگ عراق، نیروهای بیشتری به این کشور اعزام کرد. باراک اوباما نیز با صدور فرمانهای اجرایی برای حمایت از برخی مهاجران غیرقانونی، خشم جمهوریخواهان را برانگیخت. در همین راستا، ترامپ این روزها کلاهی قرمزرنگ با کلمه «وتو» بر سر میگذارد که نشاندهنده تهدیدی آشنا در چنین شرایطی است. بوش در پنج سال و نیم ابتدایی ریاستجمهوریاش حتی یک لایحه را هم وتو نکرد، اما پس از شکست سنگین حزبش در سال ۲۰۰۶، یازده لایحه را وتو کرد. اوباما نیز پس از شکست در انتخابات میاندورهای سال ۲۰۱۴، ده بار از حق وتوی خود استفاده کرد.
تفاوت بارز ترامپ با اسلاف خود این است که او تقابل و درگیری را به هسته اصلی جذابیت سیاسیاش تبدیل کرده است. او که پس از انتخابات میاندورهای با انتقادهایی مبنی بر ضعف در حفظ اقتدار رهبری روبهرو شده است، احتمالاً بازسازی چهرهاش به عنوان یک جنگجو را بهترین راه برای جلب دوباره حمایت جمهوریخواهان میداند. ترامپ به خوبی آگاه است که هیچ رویدادی به اندازه استیضاح نمیتواند پایگاه هوادارانش را متحد کند. او پس از انتخابات در مصاحبهای با شبکه سیبیاس گفت برخی معتقدند استیضاحهای گذشته به نفع او تمام شده است.
میل به خودنمایی به عنوان یک مبارز در نگاه هواداران، احتمالاً دلیل اصلی پافشاری ترامپ بر حفظ چهرههای جنجالی کابینهاش است. علاوه بر این، ترامپ با چالشی مواجه است که بوش هرگز آن را تجربه نکرد. آشفتگیهای مدیریتی در هر دو دولت ترامپ چنان آسیبی به اعتبار افراد وارد کرد که بعید است او بتواند شخصیتهای طراز اول و باتجربهای را برای مناصب کلیدی به کار گیرد.
سیاستهای متکی بر پایگاه حزبی و ضعفهای مدیریتی، احتمالاً تلاشهای ترامپ برای اصلاح قوانین مهاجرت را نیز به بنبست میکشاند. او تاکنون نظم و انضباط لازم برای پیشبرد طرحهای پیچیدهای مانند بازسازی زیرساختها، اصلاح نظام سلامت و چابکسازی نظام اداری را از خود نشان نداده است. ترامپ همواره وفاداری سرسختترین حامیانش را در اولویت قرار داده و از آنها به عنوان اهرمی برای تحت فشار گذاشتن دیگر مقامات جمهوریخواه استفاده کرده است. به همین دلیل، طرح پیشنهاد همکاری با دموکراتها بر سر مسئله مهاجرت، بلافاصله با موجی از اعتراضات حامیان افراطی او مواجه شد که از ایده عفو مهاجران به شدت خشمگین بودند.
با وجود تمام این موانع، هنوز روزنه امیدی برای پیشرفت وجود دارد که ترامپ را از روسایجمهور پیشین متمایز میکند. سیاستهای نامتعارف او فرصتی بینظیر برای همکاری با اپوزیسیون فراهم میکند، بهویژه در موضوعاتی که برای هوادارانش جذاب است، اما با دیدگاههای سنتی حزب جمهوریخواه همخوانی ندارد. او پیش از این نشان داده که از پیشنهادهای دموکراتها مانند افزایش حداقل دستمزد یا تعیین سقف برای نرخ بهره کارتهای اعتباری استقبال میکند. با این حال، این ایدهها شکاف عمیقی میان رهبران جمهوریخواه ایجاد میکند، چرا که بسیاری از آنها همچنان به اصول اقتصاد سنتی حزب پایبندند. از آنجا که برخی سیاستمداران جمهوریخواه پس از انتخابات میاندورهای اصول ترامپیسم را زیر سوال بردهاند، بعید است ترامپ بخواهد کنترل خود بر حزب را بیشتر به خطر بیندازد. همانطور که فرانس لی اشاره میکند، ترامپ میخواهد تعیینکننده سرنوشت حزب باشد و فاصله گرفتن بیش از حد از بدنه حزب، این جایگاه را از او خواهد گرفت.
این احتمالاً سرنوشت محتوم ترامپ خواهد بود، بهویژه در سیاستهایی که بیشترین تعهد ایدئولوژیک را به آنها دارد. اگرچه او توانسته حتی دموکراتها را به پذیرش تعرفههایی مانند تعرفه بر خودروهای برقی چینی ترغیب کند، اما تمایل شدید او به راهاندازی یک جنگ تجاری جهانی چندان مورد استقبال قرار نگرفته است. با این وجود، ترامپ مصمم است در برابر هرگونه تلاش کنگره برای محدود کردن اختیارات تعرفهای خود بایستد. او در این مسیر ممکن است به سرنوشت گروور کلیولند، تنها رئیسجمهور دیگر تاریخ آمریکا با دو دوره غیرمتوالی، دچار شود. پافشاری کلیولند بر سیاست استاندارد طلا، حزب دموکرات را در زمان معرفی جانشینش دوپاره کرد. این شکاف در نهایت به شکست دموکراتها انجامید و آنها تا شانزده سال نتوانستند به کاخ سفید بازگردند.