اثر قهری سختگیریها قاچاق اسعار خارجی بود ؛
شاه وزیر را به بازار سیاه ارز فرستاد
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-فاطمه نصیری؛ احمد متیندفتری حقوقدان، استاد دانشگاه و سیاستمدار دوره پهلوی بود که از آبان ۱۳۱۸ تا تیر ۱۳۱۹ بهعنوان جوانترین نخستوزیر رضاشاه خدمت کرد. او در خاطرات خود به مسائل اقتصادی و ارزی آن دوران، از جمله سیاستهای سختگیرانه شاه در کنترل ارزی و پیامدهای آن، اشاره کرده و نوشته:« شاه (رضاشاه) به موازنه پرداختهای دولت توجه خاصی داشت و به همین ملاحظه حتیالمقدور از واردات جلوگیری میکرد.
به حدی که من چندی پس از تصدی ریاست دولت متوجه شدم ما در صندوق پایاپای آلمان بیش از چهل میلیون مارک بستانکار شدهایم. سعی کردیم با عجله از محل این طلب استفاده کنیم برای خرید بعضی کالاهای ضروری در زمان جنگ از قبیل لوازم کارخانهها و مقدار معتنابهی دارو، اما ورود ایتالیا در جنگ و بسته شدن راه مدیترانه و کانال سوئز و بعد هم جنگ آلمان و شوروی مانع آن شد و طلب ما تا چندین سال بعد از جنگ معوق ماند تا بالاخره با شرایط نامساعدی تصفیه شد.
البته اثر قهری این سختگیریها با وضع گل و گشاد مرزهای ایران ورود کالاهای قاچاق و بازار سیاه اسعار خارجی بود که علیرغم قوانین شدید مجازاتی صرف میکرد و تعقیب قاچاقچیان کاملا موثر نمیافتاد.
اما شاه چون به صنعتی کردن ایران و بینیاز شدن تدریجی کشور از واردکنندگان قند و قماش و آهن (اهم کالاهای مورد احتیاج ما) اهتمام داشت کمیسیون ارز را قویا کنترل میکرد و بالتیجه درباره پروانه ارز به اشخاص برای مسافرت به خارجه سختگیری میشد. یکی از وزرای کابینه من برای معالجه به سویس رفته بود سعی کردم برای او حواله ارز از بانک بگیریم شاه اجازه نداد و حتی او را به خرید از بازار سیاه هدایت کرد.»
