کمنوسانترین یوان یک دهه اخیر معاملهگران را فراری داد
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نگار حجتی؛ تلاش بیوقفه چین برای حفظ ثبات یوان، فعالیت در بازار برونمرزی مشتقات ارزی را بهشدت محدود کرده است. این سیاست نهتنها فرصتهای معاملاتی سرمایهگذاران خارجی را کاهش داده، بلکه آنها را در برابر بازگشت احتمالی نوسانات ارزی آسیبپذیر ساخته است.
انتظارات بازار درباره نوسان کوتاهمدت نرخ برابری دلار در برابر یوان برونمرزی، اکنون در نزدیکی پایینترین سطح بیش از یک دهه اخیر قرار دارد. بر اساس دادههای گردآوریشده از سوی بلومبرگ، متوسط ماهانه معاملات اختیار یوان در بازار برونمرزی طی هشت ماه نخست سال جاری به حدود ۵۸ میلیارد دلار کاهش یافته است. این رقم در دوره مشابه سالهای۲۰۲۵ و ۲۰۲۴ بهترتیب ۹۵ میلیارد دلار و ۱۴۲ میلیارد دلار بود.
افت محسوس حجم معاملات در بازار اختیار برونمرزی، یکی از پیامدهای جانبی سیاست ارزی بانک خلق چین را آشکار میکند. صندوقهای سرمایهگذاری خارجی از این بازار هم برای پوشش ریسک و هم برای کسب سود از نوسانات نرخ ارز استفاده میکنند. اگرچه ثبات نرخ ارز میتواندشرکتهای فعال در سرزمین اصلی چین را در برابر شوکهای خارجی محافظت کند، محدود شدن نوسانات ممکن است به کاهش عمق بازار بینجامدو جذابیت یوان را برای سرمایهگذاران جهانی تضعیف کند.
معاملهگران صندوقهای پوشش ریسک در هنگکنگ و آمریکا به بلومبرگ گفتهاند که شرطبندی روی نوسانات بزرگ یوان دیگر معامله جذابی محسوب نمیشود. به گفته این افراد که به دلیل محرمانه بودن اطلاعات نخواستند نامشان فاش شود، ترکیبی از نوسان اندک، محدود شدن فرصتهای کسب بازده از تفاوت نرخهای بهره و نامساعدتر شدن شرایط تامین مالی، بخشی از سرمایهها را به سوی دلار هنگکنگ و دلار تایوان سوق داده است.
به گفته این معاملهگران، سرمایهگذاران سفتهباز بیش از گذشته از بازار فاصله گرفتهاند و ترجیح میدهند در حاشیه بمانند. این عقبنشینی به فعالیتهای پوشش ریسک شرکتها نیز سرایت کرده است.
داریوش کووالچیک، رئیس راهبرد داراییهای متقابل آسیا در بانک بیبیویای، گفت: «فضای کمنوسان بازار همراه با ثبات نسبی نرخ نقدی،بهوضوح صادرکنندگان و واردکنندگان را از پوشش ریسکهای ارزی خود از طریق قراردادهای اختیار معامله منصرف کرده است.»
او هشدار داد که در چنین شرایطی، فعالان بازار برونمرزی در برابر بازگشت ناگهانی نوسانات واقعی آسیبپذیر میشوند. چنین تحولی میتواندزیانهای سنگینی را برای معاملهگران و شرکتهایی به همراه داشته باشد که ریسکهای ارزی خود را پوشش ندادهاند.
با وجود این مخاطرات، بانک خلق چین همچنان تاکید میکند که از انعطافپذیری یوان حمایت میکند. زو لان، معاون رئیس بانک مرکزی چین،در نشستی خبری در ماه ژوئیه گفت یوان همچنان در هر دو جهت حرکت خواهد کرد و بانک مرکزی اطمینان خواهد یافت که سازوکار بازار نقشی اساسی در تعیین نرخ این ارز داشته باشد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند پایین نگه داشتن نوسانات یوان در شرایط کنونی با اهداف راهبردی پکن همخوانی دارد. لین سانگ، اقتصاددان ارشد چین بزرگ در بانک آیانجی، گفت: «بانک خلق چین آگاهانه مسیرکمنوسانی را برای یوان دنبال کرده است. شواهد نشان میدهد که این سیاست در بالاترین سطوح تصمیمگیری طراحی شده و تاکنون نیز برای بانک مرکزی نتیجه مطلوبی داشته است. بنابراین در شرایط فعلی دلیلی برای تغییر آن وجود ندارد.»
در حالی که مهار نوسانات به معاملات اختیار یوان در بازار برونمرزی آسیبزده، حجم معاملات در بازار داخلی چین افزایش چشمگیری یافته است. بر اساس دادههای اداره دولتی مدیریت ارز چین، ارزش این معاملات در ماه ژوئن به رکوردی نزدیک به ۱۱۱ میلیارد دلار رسید. کاهش نوسانات نرخ ارز، هزینه پوشش ریسک را پایین آورده و شرکتهای چینی را به استفاده بیشتراز ابزارهای داخلی ترغیب کرده است. بازار داخلی عمدتا در اختیارشرکتهایی است که میکوشند ریسکهای ارزی خود را مدیریت کنند.
با این همه، افزایش حجم معاملات داخلی به معنای آزادتر شدن حرکت یوان نیست. دامنه نوسان واقعی این ارز همچنان بهشدت محدود است. هفته گذشته، یوان در محدودترین دامنه معاملاتی سال ۲۰۲۶ نوسان کرد. این دامنه از سال ۲۰۱۶ تاکنون بیسابقه بود، آن هم در شرایطی که آمریکا چینرا به دلیل روابطش با ایران به اعمال تحریم تهدید کرده بود.
ثبات یوان تا حد زیادی به نحوه تعیین نرخ مرجع روزانه از سوی بانک خلق چین بازمیگردد. یوان اجازه دارد نسبت به این نرخ مرجع، حداکثر دو درصد در هر جهت نوسان کند. با این حال، نرخ تعیینشده از سوی بانک مرکزی در هفتههای اخیر تغییر بسیار اندکی داشته است.
اندی جی، استراتژیست موسسه اینتاچ کپیتال مارکتس در سنگاپور، گفت: «نوسان اندک نرخ مرجع نتیجه یک چرخه بازخورد بسیار فشرده است.
هدایت قاطعانه بانک خلق چین، نوسانات بازار نقدی را محدود میکند و کاهش نوسان بازار نقدی نیز به تثبیت نرخ مرجع کمک میکند.»
به گفته او، بانکهای دولتی چین نیز با ایفای نقش فعال در بازار، اثر معاملات سفتهبازانه را خنثی میکنند. حضور این بانکها بهعنوان بازارگردان، امکان شکلگیری حرکتهای بزرگ در نرخ ارز را کاهش میدهد.
انتظارات از نوسان یکماهه یوان برونمرزی روز سهشنبه ۱.۶ درصد کاهش یافت. این میزان بهمراتب پایینتر از نوسان مورد انتظار دیگر جفتارزهایمهم جهان است. نوسان مورد انتظار یورو در برابر دلار ۵.۳ درصد و نوسان یورو در برابر ین ۶.۱ درصد برآورد شده است.
استفان جن، مدیر ارشد سرمایهگذاری در یوریزون اسالجی کپیتال، گفت: «در یک محیط ارزی انعطافپذیر، زیستبوم لازم برای پوشش ریسک و دیگراقدامات کاهنده خطر نیز تقویت میشود. اینجا با مساله مرغ و تخممرغ روبهرو هستیم. وقتی نرخ ارز انعطاف کافی نداشته باشد، ابزارهای پوشش ریسک نیز کمتر توسعه پیدا میکنند و شرکتها انگیزه کمتری برای فعال در این بازارها خواهند داشت.»
بنابراین، حتی اگر مواضع رسمی از حرکت بلندمدت به سوی انعطاف بیشترحکایت داشته باشد، فعالان بازار میگویند مدیریت روزانه نرخ ارز همچنان فضای معاملات کوتاهمدت را تنگتر میکند.
دینگ شوانگ، اقتصاددان ارشد چین بزرگ و شمال آسیا در بانک استاندارد چارترد، گفت: «بانک خلق چین عموما نیروهای بازار را دنبال میکند، اما همزمان سرعت مطلوب تعدیل نرخ ارز را نیز در نظر دارد. کمبود نوسان در بازار ارز و بازار نرخ بهره، بسیاری از فعالان را ناامید کرده است، زیرافرصتهای معاملاتی بسیار اندکی در اختیار آنها قرار دارد.»
