کییف، شهر بیدفاع
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: خدمه پدافند هوایی کییف در جریان موج اخیر حملات موشکی بالستیک روسیه تنها به یک دلیل ساده بیدفاع ماندند؛ پرتابگرهای پاتریوت آنها خالی بود. کمبود شدید تنها سلاحی که قادر به سرنگونی موشکهای بالستیک روسیه است، شکافی جدی در سیستم دفاعی اوکراین ایجاد کرده و این در حالی است که مسکو حملات خود را در آستانه فصل سرما تشدید میکند.
مقامات اوکراینی میگویند تعداد اندک موشکهای رهگیری که واشنگتن در هفتههای اخیر در اختیارشان قرار داده بود، پیش از حملات ۵ و ۸ اوت به کییف تمام شده بود. در هر دو حمله، اوکراین نتوانست هیچ یک از موشکهای بالستیک شلیک شده به پایتخت را رهگیری کند. نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد که روسیه در ۵ اوت، ۲۴ موشک بالستیک، ۴ موشک ضدکشتی و ۱۱۵ پهپاد به سمت کییف پرتاب کرده است. با وجود سرنگونی ۹۸ پهپاد، هیچ موشکی رهگیری نشد. سه روز بعد نیز اصابت شش موشک بالستیک دیگر به کییف به کشته شدن سه نفر انجامید.
به گزارش فایننشال تایمز، شدت این بحران به حدی است که نیروی هوایی اوکراین انتشار آمار روزانه موشکهای شلیک شده روسیه را متوقف کرده است تا ناتوانی خود در رهگیری آنها را پنهان کند. مقامات اوکراینی گفتهاند این تغییر رویه هم دلایل امنیتی دارد و هم برای حفظ روحیه عمومی انجام شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در واکنش به این شرایط ضمن انتقاد از تاخیر شرکا در ارسال تجهیزات پدافندی، تاکید کرد که تسلیحاتی مانند پاتریوت و جنگندههای اف ۱۶ باید برای نجات جان انسانها در اوکراین باشند، نه اینکه در انبارهایی در هزاران کیلومتر دورتر خاک بخورند. کییف برآورد میکند برای مقاومت در برابر حملات سنگین زمستانی روسیه به زیرساختهای انرژی و آب خود، به حداقل ۳۰۰ موشک رهگیر پاتریوت نیاز دارد.
اوکراین تابستان امسال را با خوشبینی کمسابقهای آغاز کرد؛ حملات دوربرد این کشور به تاسیسات انرژی روسیه بدترین بحران سوخت مسکو از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را رقم زد و کییف را در یکی از قویترین موقعیتهایش از سال ۲۰۲۲ تاکنون قرار داد. اما اکنون این دستاوردها در خطر نابودی است. در شرایطی که ذخایر رهگیرهای اوکراین رو به اتمام است، روسیه تولید و استفاده از موشکهای بالستیک خود را افزایش داده است. به گفته وادیم اسکیبیتسکی، معاون اداره اطلاعات نظامی اوکراین، نیروهای روسی در ماه ژوئیه رکورد پرتاب ۱۹۸ موشک بالستیک و مافوق صوت را ثبت کردند. او میگوید روسیه معمولا ماهانه حدود ۶۰ موشک بالستیک تولید میکند، اما در ژوئیه دستکم ۶۵ فروند تولید کرد.
زلنسکی از شرکای اروپایی خود مانند اسپانیا و یونان که ذخایر قابلتوجهی از پاتریوت دارند خواسته تا بخشی از آن را به اوکراین اختصاص دهند. با این حال پس از جنگ آمریکا علیه ایران که ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا و متحدانش در خلیج فارس را به شدت کاهش داد و ترمیم آن احتمالاً سالها زمان میبرد، بسیاری از شرکای کییف نگرانند که خودشان با کمبود مواجه شوند. با این وجود، لهستان در آستانه تصمیمگیری برای ارسال محمولهای از پاتریوتها به اوکراین است.
از سوی دیگر به نظر میرسد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از توافق ماه گذشته نشست ناتو در ترکیه برای اعطای مجوز تولید موشکهای رهگیر در اوکراین و اروپا عقبنشینی کرده است. در دیدار اواخر ژوئیه در کاخ سفید، ترامپ با ارائه موشکهای پاتریوت بیشتر برای ماههای آینده موافقت نکرد. اگرچه مقامات اوکراینی حاضر در جلسه میگویند ترامپ درخواست زلنسکی را صراحتاً رد نکرده، اما هنوز تاییدیهای نیز صادر نشده است. زلنسکی در جمع مقامات ارشد نظامی خود با ابراز ناامیدی از این وضعیت گفت شاید این تاخیرها اهرمی سیاسی برای مطیعتر کردن اوکراین باشد.