زنگ خطر برای ذخایر استراتژیک نفت آمریکا چقدر جدی است؟
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: کارشناسان انرژی در آمریکا هشدار میدهند که برداشت سریع از ذخایر استراتژیک نفت این کشور در واکنش به پیامدهای اقتصادی ناشی از جنگ و اقدامات دفاعی ایران، سطح این ذخایر را به پایینترین حد در چهار دهه اخیر رسانده است. این روند پرشتاب میتواند به غارهای نمکی محل نگهداری این ذخایر آسیب جدی وارد کند و توانایی واشنگتن برای مقابله با بحرانهای انرژی در آینده را به خطر بیندازد. این ذخایر در ۶۰ غار نمکی در عمق چند صد متری زیر زمین در سواحل خلیج مکزیک در ایالتهای تگزاس و لوئیزیانا نگهداری میشوند.
دادههای جدید وزارت انرژی آمریکا نشان میدهد حجم این ذخایر برای نخستین بار از زمان آغاز آبگیری در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی به زیر ۳۰۰ میلیون بشکه سقوط کرده است. با برداشت ۱۷۲ میلیون بشکهای واشنگتن برای جبران اختلالات عرضه ناشی از درگیریها، حجم نهایی این ذخایر به حدود ۲۴۳ میلیون بشکه خواهد رسید. در حالی که وزارت انرژی معتقد است حفظ حداقل ۷۰ میلیون بشکه برای مدیریت ایمن این تاسیسات کفایت میکند، آموس هوکشتاین، مشاور ارشد انرژی جو بایدن، این ادعا را کاملا بیاساس میداند.
هوکشتاین روز پنجشنبه در برنامه «اسکواک باکس» شبکه سیانبیسی تاکید کرد ادعای افراد خارج از دولت مبنی بر امکان کاهش ذخایر تا سطح ۷۰ میلیون بشکه، کاملا بیمعناست. به گفته او در این سطح، ذخایر تا نقطهای تخلیه میشوند که دیگر هرگز قابل احیا نخواهند بود. این مقام پیشین دولت بایدن در ماه ژوئن نیز هشدار داده بود که کاهش ذخایر به زیر ۳۰۰ میلیون بشکه خطر آسیب به غارها را در پی دارد. او در نشست اندیشکده شورای آتلانتیک به برایان سالیوان، خبرنگار سیانبیسی، گفته بود کارشناسی را نمیشناسد که باور داشته باشد آمریکا میتواند موجودی خود را به زیر ۳۰۰ میلیون بشکه برساند. هوکشتاین تصریح کرد بسیاری معتقدند حتی نزدیک شدن به مرز ۳۰۰ میلیون بشکه نیز به دلیل آسیبهای فیزیکی به غارهای ذخیرهسازی عملا غیرممکن است.
با این حال بن دیتدریچ، سخنگوی وزارت انرژی، ادعاهای مربوط به خطر فروپاشی غارها بر اثر استخراج نفت را نادرست خواند. او در بیانیهای به سیانبیسی اعلام کرد این غارها همیشه پر هستند و تنها نسبت نفت و آب درون آنها تغییر میکند. وی مدعی شد دولت ترامپ این ذخایر را به عنوان یک دارایی حیاتی امنیت ملی، همانطور که برای آن طراحی شده، مسئولانه مدیریت میکند. با این وجود، نگرانی درباره یکپارچگی و سلامت غارهای نمکی در میان هر دو جناح سیاسی آمریکا مطرح است. قانونگذاران جمهوریخواه در سال ۲۰۲۲، زمانی که دولت بایدن در واکنش به حمله روسیه به اوکراین رقم بیسابقه ۱۸۰ میلیون بشکه را برداشت کرد، هشدارهای مشابهی داده بودند. در سال ۲۰۲۳ و در دوره بایدن، موجودی این ذخایر به زیر ۳۵۰ میلیون بشکه رسید، اما پیش از آغاز تجاوز نظامی آمریکا به کشورمان تا حدود ۴۱۵ میلیون بشکه ترمیم شده بود.
دیوان محاسبات آمریکا در گزارش ماه مه خود اعلام کرد برداشتهای مکرر و جزئی که با پر کردن مجدد همراه میشود، میتواند به حل شدن مکرر دیوارههای یک بخش واحد از غار و ایجاد شکلهای هندسی نامطلوب منجر شود. بر اساس گزارش این نهاد، اگرچه بیشتر غارهای ذخایر استراتژیک پس از برداشت سال ۲۰۲۲ در وضعیت مناسبی قرار داشتند، اما هر چرخه برداشت حجم غار را افزایش داده و فاصله میان آنها در گنبد نمکی را کاهش میدهد؛ روندی که در نهایت دوام بلندمدت سیستم را به خطر میاندازد. مکانیزم استخراج به این شکل است که اپراتورها آب را به کف غارها پمپاژ میکنند تا نفت خام به سطح رانده شده و از طریق چاهها به خطوط لوله انتقال یابد.
سیدارت میسرا، استاد مهندسی نفت دانشگاه تگزاس ایاندام، معتقد است ۷۰ میلیون بشکه حداقل میزان فیزیکی لازم در بخش بالایی غارهاست تا لولههای استخراج به شکل ایمن در نفت غوطهور بمانند و وارد آب نشوند. سیانبیسی به نقل از او نوشت که از نظر عملیاتی، کف ایمن موجودی نفت خام بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون بشکه است. به گفته میسرا، در سطوح فعلی، یکپارچگی غارها و توانمندی عملیاتی سیستم با ریسک بالایی روبهروست. او یادآور شد با افت موجودی به زیر ۳۰۰ میلیون بشکه، توانایی سیستم برای پمپاژ سریع نفت در شرایط اضطراری از دست میرود؛ چراکه با نازک شدن لایه نفت در قسمت فوقانی و بالا آمدن لجن به سمت دهانه مکش در سقف غار، احتمال آسیب دیدن لولهها و پمپها بهشدت افزایش مییابد.
براساس توضیحات این استاد دانشگاه، در جریان برداشتهای سریع، غالبا آب شیرین به درون غارها پمپاژ میشود که به حل شدن دیوارههای نمکی میانجامد. این فرآیند سقفی مسطحتر و ناپایدارتر ایجاد میکند و ستونهای نمکی حیاتی جداکننده غارهای مجاور را بهشدت نازک میسازد؛ مسالهای که خطر زمینشناختی ریزش ساختار را به میزان چشمگیری بالا میبرد. ذخایر استراتژیک در ابتدا تنها برای پنج چرخه کامل برداشت طراحی شده بودند، اما به گفته این استاد دانشگاه، طی ۴۰ سال گذشته دهها برداشت بزرگ و کوچک از آنها صورت گرفته است. او افزود از آنجا که سیستم برای این تعداد چرخه طراحی نشده، تزریق مکرر آب و استخراج نفت باعث تغییر شکل شدید غارها، تسریع ریزش گسترده نمک از سقفها و تضعیف قابلتوجه یکپارچگی ساختاری این تاسیسات فرسوده شده است.
مقامهای وزارت انرژی پیشتر به دیوان محاسبات گفته بودند که زیرساخت این ذخایر را «با وصلهپینه» سرپا نگه داشتهاند و مشخص نیست این وضعیت تا چه زمانی دوام بیاورد. بررسیهای این نهاد نظارتی نشان میدهد تا دسامبر ۲۰۲۵، بیش از یکچهارم موجودی این ذخایر به دلیل ترکیبی از عملیات عمرانی و ازکارافتادگی غارها، غیرقابل برداشت بوده است. از سوی دیگر، تحلیلگران شرکت «راپیدان انرژی» برآورد میکنند این ذخایر دارای یک آستانه حداقلی در حدود ۱۷۰ میلیون بشکه است که پایینتر از آن، محدودیتهای ناشی از یکپارچگی غارها و زیرساختهای پمپاژ، ادامه برداشت را غیرمنطقی میسازد. هوکشتاین نیز خاطرنشان کرد وقوع توفان در فلوریدا یا لوئیزیانا میتواند با توجه به سطح فعلی ذخایر، آمریکا را در موقعیت بسیار دشواری قرار دهد. او در پایان هشدار داد اگرچه با افت موجودی به زیر ۳۰۰ میلیون بشکه، برداشت نفت کاملا غیرممکن نمیشود، اما کندی این روند آمریکا را در معرض خطرات جدی قرار خواهد داد.
