آمریکا جنگی را شروع کرد که راه پایانش را نمیداند
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: متحدان آمریکا نگراناند که جنگ ششماهه دونالد ترامپ علیه ایران به سمت یک شکست استراتژیک پیش میرود. در شرایطی که هیچیک از اهداف رئیسجمهور آمریکا محقق نشده و تنگه هرمز نیز بسته مانده است، شرکای واشنگتن تنها ناکارآمدی و آسیبپذیری را از این درگیری برداشت میکنند. آنها بیم آن دارند که ناتوانی ایالات متحده در تبدیل برتری نظامی خود به تغییری پایدار در ایران، ضعفی را به نمایش گذاشته باشد که با استقبال روسیه و چین مواجه خواهد شد. علاوه بر این، اهداف ترامپ همچنان دستنیافتنی مانده و ارتش آمریکا با کمبود تسلیحات کلیدی برای حفظ نفوذ جهانی خود مواجه است.
استیون ارلنگر، خبرنگار ارشد دیپلماتیک نیویورکتایمز، که سابقه پوشش تحولات ایران را از پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در کارنامه دارد، در مطلب اخیر خود استدلال میکند که در حال حاضر نهتنها هیچیک از اهداف اعلامی واشنگتن در این جنگ محقق نشده، بلکه تنگه هرمز نیز به کنترل ایران درآمده است. این جنگ، آمریکا و اسرائیل را در موضعی ضعیفتر قرار داده و باعث شده است دو طرف، یکدیگر را مقصر این آشفتگی بدانند. پهپادها و موشکهای ایرانی نهتنها تردد در تنگه هرمز را محدود کرده و به زیرساختهای اقتصادی و تأسیسات تولید انرژی متحدان آمریکا آسیب رساندهاند، بلکه پایگاههای آمریکایی در سراسر خاورمیانه را نیز تهدید کرده و به نیروهای نظامی این کشور تلفاتی وارد آوردهاند.
تحلیلگران بر این باورند که با تغییر مداوم اهداف ترامپ، واشنگتن در حال از دست دادن اعتبار نظامی و دیپلماتیک خود است. عملکرد آمریکا در این جنگ، این تصور را تقویت کرده که ایالات متحده به ابزاری غیرقابل پیشبینی برای ایجاد بینظمی جهانی تبدیل شده است. رابین نیبلت، مدیر پیشین اندیشکده چتم هاوس معتقد است که هرچند مسیر جنگ ممکن است تغییر کند، اما نتیجه آن تا به اینجا یک شکست راهبردی و مایه شرمساری بوده است. به گفته او، برای متحدان آمریکا و کسانی که برای تامین امنیت خود به این کشور متکی هستند، این شرایط ثابت میکند که دیگر نمیتوان به واشنگتن اعتماد کرد.
متحدان اروپایی، تهدیدهای ترامپ مبنی بر خروج از ناتو را به یاد دارند و شرکای خاورمیانهای نیز میبینند که امنیتشان در سایه این جنگ به خطر افتاده است. علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران میگوید که این کشورها در حال حاضر به دنبال گزینههای جایگزین، ترمیم روابط با ایران و بهبود مناسبات با اروپا، چین و روسیه هستند. تغییر موضع ناگهانی ترامپ در قبال توافق هستهای اخیر با عربستان سعودی تنها ظرف بیست و چهار ساعت، گواه دیگری بر بحران اعتبار آمریکاست که نشان میدهد نه به قدرت نظامی و نه به وعدههای دیپلماتیک این کشور نمیتوان تکیه کرد.
تاریخ نشان میدهد که پس از جنگ جهانی دوم، دشمنانی که حاضر به تحمل درد و هزینه بیشتری در درگیریها بودهاند مانند ویتنام، عراق و افغانستان در نهایت توانستهاند آمریکا را به فرسایش بکشانند. این جنگ نیز ممکن است به سرنوشت مشابهی دچار شود و واشنگتن در نهایت با پذیرش تلفات، راهی خانه شود.
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین آمریکایی معتقد است که این درگیری تا همینجا نیز بازدارندگی و اعتبار آمریکا را تضعیف کرده و اگر تنگه هرمز تحت کنترل ایران درآید، چیزی جز یک شکست استراتژیک تمامعیار برای آمریکا نخواهد بود. کمبود شدید مهمات حیاتی دفاع هوایی مانند موشکهای پاتریوت، پیامدهای ثانویهای در اوکراین داشته و به رقبا و همچنین ناتو نشان داده است که توانایی آمریکا برای تامین متحدانش و ورود به جنگهای طولانیمدت به شدت کاهش یافته است. فرانسوا هایسبورگ، تحلیلگر امنیتی اشاره میکند که این جنگ آسیب جدی به اتحاد حیاتی واشنگتن و تلآویو وارد کرده است و مقامات آمریکایی از جمله جیدی ونس، بنیامین نتانیاهو را به دلیل ارائه تصویری بیش از حد خوشبینانه از یک جنگ سریع مقصر میدانند.
اکنون مهمترین مذاکرات میان ایران و عمان بر سر کنترل تنگه هرمز در جریان است. تهران خواهان کنترل انحصاری بر مسیر شمالی و کنترل مشترک بر مسیر جنوبی است که عملاً به آن حق وتو در تردد دریایی میدهد. هایسبورگ هشدار میدهد که این شرایط ممکن است به معنای پایان قانون دریاها باشد و آزادی ناوبری را که از منافع حیاتی آمریکاست به خطر بیندازد. در همین حال، محاصره تنگه بابالمندب توسط انصارالله یمن نیز موضع ایران را تقویت کرده است.
حتی اگر توافقی بر سر تنگه هرمز حاصل شود، مقامات ایرانی هیچ تضمینی برای پایبندی ترامپ به آن نمیبینند. آنها خروج واشنگتن از برجام را به یاد دارند و اکنون پیش از هرگونه تفاهم جدید، بر خروج تجهیزات نظامی تهاجمی آمریکا اصرار میورزند.
اسفندیار باتمانقلیچ از بنیاد بورس و بازار تاکید میکند که مقامات ایران به شدت نسبت به دستاوردهای دیپلماسی با دولت ترامپ بدبین شدهاند و او را فردی بیثبات میدانند. به نظر میرسد واشنگتن جنگی را آغاز کرده که راه پایان دادن به آن را نمیداند و در مقابل، ایران نیز به اجرای هرگونه توافقی بیاعتماد است؛ وضعیتی که نویدبخش چرخه ادامهداری از آتشبسهای موقت، تنشهای فزاینده و شکلگیری یک جنگ ابدی جدید است.
