مهندسی زیرساخت؛ حلقه مفقوده حل ناترازی برق

 این صاحب‌نظر حوزه، در این مصاحبه اقدامات انجام شده برای عبور از چالش‌های موجود و چشم‌انداز پیشروی صنعت را تشریح کرده است.

با توجه به تشدید ناترازی برق در سال‌های اخیر و افزایش مصرف در فصل گرما، ارزیابی شما از وضعیت فعلی صنعت برق کشور چیست؟

صنعت برق ایران امروز در یکی از حساس ترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد. رشد مصرف، توسعه صنایع، افزایش دمای هوا و محدودیت های سرمایه‌گذاری ناشی از تحریم طی سال های گذشته، موجب شده موضوع ناترازی انرژی به یکی از چالش های اصلی کشور تبدیل شود. با این حال، باید توجه داشت که صنعت برق ایران از ظرفیت فنی، مهندسی و نیروی انسانی بسیار ارزشمندی برخوردار است و میتوان با توسعه زیرساخت ها، ارتقای بهره‌وری و استفاده از فناوری های نوین، بخش مهمی از این ناترازی را مدیریت و جبران کرد. در این میان، توسعه نیروگاه های جدید، بازتوانی واحدهای موجود، کاهش تلفات شبکه، تقویت زیرساخت‌های انتقال و حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر، از مهمترین راهکارهای عبور از شرایط فعلی محسوب می‌شود.

شرکت مشانیر چه نقشی در توسعه زیرساخت‌های برق کشور ایفا کرده است؟ 

شرکت مشانیر با نزدیک به شش دهه سابقه فعالیت تخصصی، یکی از مجموعه های اثرگذار در توسعه صنعت برق کشور به شمار می‌آید. بخش قابل توجهی از زیرساخت های انتقال، فوق توزیع و توزیع برق کشور، شامل خطوط انتقال و پست های فشار قوی، با خدمات مهندسی این شرکت طراحی و اجرا شده است.

مشانیر علاوه بر توسعه شبکه برق، در حوزه نیروگاه های حرارتی، سیکل ترکیبی، برقآبی و انرژی‌های تجدیدپذیر نیز حضور فعال داشته و طی سال‌های اخیر، تمرکز ویژه‌ای بر پروژه‌های مرتبط با افزایش بهره‌وری، بهینه سازی مصرف انرژی و ارتقای تاب‌آوری شبکه داشته است.

با توجه به سیاست‌های دولت در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، مشانیر چه ظرفیت‌هایی در این حوزه دارد؟ 

توسعه انرژی های تجدیدپذیر امروز دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای کشور محسوب میشود. افزایش تقاضای برق،  محدودیت منابع سوخت فسیلی و ضرورت کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی، موجب شده حرکت به سمت انرژی های پاک، بیش از گذشته اهمیت پیدا کند. باید توجه داشته باشیم ضرورت استفاده از انرژی های پاک تنها محدود به کشورهای در حال توسعه نمی شود، کشورهای صنعتی نیز این رویکرد را با جدیت دنبال می کنند. برای مثال می توان به نشست های بین المللی استکهلم و سایر مجامع جهانی مرتبط با محیط زیست و انرژی پاک برای توافق بر سر کاهش آلاینده های فسیلی و استفاده بیشتر از انرژی های پاک اشاره نمود.

شرکت مشانیر طی سال های اخیر در پروژه های متعددی در حوزه انرژی های تجدیدپذیر، شامل نیروگاه های خورشیدی، بادی، برقآبی و زمین‌گرمایی حضور داشته و تلاش کرده است با بهره‌گیری از دانش فنی روز و مشارکت با مشاورین بین المللی تراز اول، نقش مؤثری در توسعه زیرساخت های انرژی پاک کشور ایفا کند.

در شرایط فعلی، بهینه‌سازی نیروگاه‌های موجود تا چه اندازه می‌تواند به کاهش ناترازی برق کمک کند؟ 

بازتوانی و ارتقای ظرفیت نیروگاه های موجود، یکی از اقتصادی‌ترین و سریع‌ترین راهکارهای افزایش ظرفیت تولید برق کشور است. در بسیاری از موارد، با اجرای پروژه های فنی و مهندسی، می‌توان بازدهی واحدهای موجود را افزایش داد و بدون نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین برای احداث نیروگاه جدید، بخشی از نیاز به تولید را جبران کرد.

مشانیر در پروژه های مختلف نیروگاهی، به ویژه در حوزه برقآبی و سیکل ترکیبی، تجربیات ارزشمندی در زمینه ارتقای راندمان، بهینه‌سازی تجهیزات و افزایش قابلیت بهره‌برداری داشته است که نتایج آن در پایداری شبکه برق کشور کاملاً ملموس بوده است. به عنوان نمونه، در پروژه بهینه سازی نیروگاه برقآبی در یکی از پروژه های در دست اجرای شرکت مشانیر، ظرفیت تولید هر واحد بهینه سازی شده از ۶۵ به حدود ۹۰ مگاوات رسید که نسبت به واحدهای قدیمی، حدود ۳۸ درصد افزایش تولید را نشان می‌دهد. همچنین بر اساس برنامه بازتوانی این نیروگاه، ظرفیت تولید نیروگاه دز از ۵۲۰ مگاوات به حدود ۷۲۰ مگاوات افزایش خواهد یافت.

در نیروگاه تلمبه ذخیره‌ای سیاه بیشه تنها نیروگاه تلمبه ذخیره ای ایران نیز که یکی از زیرساخت های راهبردی صنعت برق کشور به شمار می‌آید و از پروژه های مهم شرکت مشانیر می باشد، اجرای طرح‌های توسعه و ارتقای انرژی موجب افزایش حدود 208 گیگاوات ساعت تولید سالانه انرژی برقآبی این مجموعه شده است. این نیروگاه علاوه بر تولید برق، نقش بسیار مهمی در مدیریت اوج مصرف، تنظیم فرکانس و افزایش پایداری شبکه سراسری ایفا میکند.

همچنین در طرح توسعه نیروگاه سیکل ترکیبی نکا که شرکت مشانیر مسوولیت نظارت عالیه و کارگاهی آن را به عهده دارد و مشاور عالی طرح می باشد، با تکمیل بلوک دوم سیکل ترکیبی ظرفیت این نیروگاه به بیش از 2700 مگاوات افزایش خواهدیافت.

در ماه های اخیر، موضوع تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی کشور بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. این موضوع را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

تجربیات اخیر نشان داد که زیرساخت‌های حیاتی، به ویژه صنعت برق، نقش مستقیمی در پایداری اقتصادی و اجتماعی کشور دارند. خوشبختانه صنعت برق ایران در سال‌های گذشته، به‌ویژه در حوزه پدافند غیرعامل، توسعه زیرساخت‌های پایدار و افزایش قابلیت اطمینان شبکه، اقدامات مؤثری انجام داده است.

شرکت مشانیر نیز با حضور در پروژه‌های تخصصی پدافند غیرعامل، ایمن‌سازی تاسیسات و طراحی زیرساخت‌های مقاوم، تلاش کرده است نقش مؤثری در افزایش تابآوری شبکه برق کشور ایفا کند.

چشم‌انداز مشانیر برای سال های آینده چیست؟

چشم‌انداز ما در سال های آینده بر توسعه انرژی‌های پاک، هوشمند سازی شبکه ها، ارتقای بهره‌وری، توسعه خدمات فنی و مهندسی در بازارهای منطقه‌ای و حمایت از بومی‌سازی فناوری متمرکز خواهد بود.

همچنین، با توجه به ظرفیت‌های فنی و تجربیات ارزشمند مشانیر، توسعه حضور در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و معدن و ارائه خدمات تخصصی در این بخش‌ها از محورهای مهم برنامه‌های آتی شرکت خواهد بود.

در کنار توسعه بازارهای فعلی، ایجاد ساختارهای همکاری و هم‌افزایی با شرکت‌های دارای توانمندی‌های مکمل، به‌منظور ارائه خدمات یکپارچه‌تر و حضور مؤثرتر در پروژه‌های بزرگ ملی و منطقه‌ای، از دیگر برنامه‌های این شرکت در آینده خواهد بود.