اخبار پتروشیمی روزنامه شماره ۶۶۱۸

دنیای اقتصاد: کره‌جنوبی و ژاپن که زمانی با تولیدمجموع ظرفیت سالانه ۲۰‌میلیون تن اتیلن، رهبران صنعت پتروشیمی آسیا محسوب می‌شدند، اکنون با روندی سریع از کوچک‌شدن این صنعت مواجه هستند. عامل اصلی این تحول، توسعه گسترده ظرفیت‌های پتروشیمی در چین است؛ روندی که سایر تولیدکنندگان آسیایی را برای حفظ توان رقابتی خود ناگزیر به بازسازی و کاهش ظرفیت کرده است. در کره‌جنوبی، دور تازه‌ای از بازسازی صنعت با هدایت دولت در حال اجراست. دولت این کشور به‌تازگی طرح بازسازی مجتمع بزرگ پتروشیمی «یئوسو» را تصویب کرده است. بر اساس این برنامه، شرکت «یئوچون ان‌سی‌سی» دو واحد تولید اتیلن خود را تعطیل خواهد کرد و در نتیجه، سالانه یک‌میلیون و ۴۰۰ هزار تن از ظرفیت تولید اتیلن این کشور حذف می‌شود. دولت کره‌جنوبی نیز حدود ۴۷۵‌میلیون دلار حمایت مالی، معافیت‌های مالیاتی و کمک‌های تحقیق و توسعه را در اختیار شرکت‌های مشارکت‌کننده قرار خواهد داد.

صنعت پتروشیمی ایران در شرایطی به دنبال مسیرهای جدید توسعه است که مجموعه‌ای از محدودیت‌های داخلی و خارجی، سرعت رشد این صنعت را کاهش داده است. تحریم‌های بین‌المللی دسترسی به فناوری، لایسنس و تجهیزات تخصصی را دشوار کرده، کمبود سرمایه‌گذاری به دلیل مشکلات ساختاری مالکان عمده صنعت ادامه دارد و ناترازی گاز نیز به یکی از موانع اصلی تولید تبدیل شده است. در کنار این چالش‌ها، آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های صنعتی در جریان جنگ اخیر، فشار بیشتری بر این بخش وارد کرده است.

در تحلیل جایگاه صنعت پتروشیمی، معمولا نخستین شاخصی که مورد استناد قرار می‌گیرد، ارزش صادرات این صنعت است. اینکه پتروشیمی سالانه‌میلیاردها دلار ارز وارد کشور می‌کند، گزاره درستی است، اما همه واقعیت را توضیح نمی‌دهد. اهمیت واقعی این صنعت زمانی روشن می‌شود که آن را در کنار ساختار تجارت خارجی ایران قرار دهیم؛ ساختاری که از یک‌سو با کسری مزمن تراز تجاری غیرنفتی روبه‌رو است و از سوی دیگر، هم در مبادی واردات و هم در بازارهای صادراتی، وابستگی بالایی به تعداد محدودی کشور دارد. در چنین شرایطی، پتروشیمی دیگر تنها یک صنعت صادرات‌محور نیست، بلکه یکی از عوامل تعیین‌کننده در مدیریت تراز ارزی کشور محسوب می‌شود.