• رقابت در سطح جهانی

    بخش‌هایی در اقتصاد ما وجود دارد که مهم و دارای اهمیت است مثلاً بخش نفت و گاز یا بخش تولید موتور که برای خودرو، برای هواپیما، برای قطار، برای کشتی مورد استفاده است، این بخش‌های حساس و مهم [باید] دانش‌بنیان بشود. اینکه ما می‌گوییم اقتصاد دانش‌بنیان [این است]. جوان‌های ما، دانشمندان ما نشان داده‌اند که می‌توانند نوآوری کنند، می‌توانند ما را از آن سطحی که در فناوری داریم، بالاتر ببرند. خب این کار کوچکی است که موشک بُرد بلند را جوری تنظیم کنند که در دوهزار کیلومتری با انحراف دو متر یا پنج متر به هدف بخورد؟ خب آن مغزی که می‌تواند این کار را بکند، در موارد گوناگون دیگر هم می‌تواند؛ مثلاً فرض کنید که سطح موتور خودرو را با یک پیشرفتی بالا ببرد که فرض کنیم مصرفش کم بشود، یا موتور قطار را به فلان شکل به‌وجود بیاورد؛ می‌توانند. همین الان در کشور ما بنگاه‌های اقتصادی و تولیدی‌ای وجود دارند که کارهایی که آنها انجام می‌دهند و تولید می‌کنند، یا از مشابه خارجی‌اش بهتر است یا برابر آنهاست؛ همین الان داریم؛ خب اینها را باید تقویت کرد. پس دانش‌بنیان شدنِ بخش‌های مهم اقتصاد داخلی، یکی از کارهایی است که در اقتصاد مقاومتی شرط است و بایستی انجام بگیرد.
  • ضرب شست امین‌الضرب

    یونس صادقی پژوهشگر تاریخ
    دوره ناصری در تاریخ توسعه ایران اهمیتی سترگ دارد چراکه گام آغازین ورود ما به عرصه کوشش عملی برای کم کردن فاصله با جهان جدید را شکل داد لیکن به دلیل استبدادزدگی پاسخی دیگر دریافت کرد. غریب اینکه، این چرخه ناکامل در دوره دیگر یعنی دوره نیمه اول دهه ۲۰، دهه ۴۰ و نیمه اول دهه ۸۰ نیز به نوعی خودنمایی کرد و به نتیجه‌ای دیگر منجر شد که البته موضوع سخن ما نیست. نوشتار حاضر معطوف به ورود برق به ایران است، لیکن بدان سبب که برق از جمله نمادهای ورود به جهان جدید و به یک معنا در شمار مولدهای توسعه بود توجه خوانندگان را به خطایی تاریخی در انکار نقش دوره ناصری به مثابه مدخل توسعه ایرانی جلب می‌کند. برق بدان سبب واجد اهمیت است که در مقام مقایسه وقتی به سفرنامه شاهان قاجار و دیگر سفرنامه‌های ایرانیان به مثابه راویان جهان نو که ما را از وضعیت جهان مطلع کردند، مراجعه کنیم، می‌بینیم آنان نگاهی متحیرانه نسبت به مبلمان شهری شهرهایی مانند مسکو، سن‌پترزبورگ و وین و لندن و پاریس داشتند و در مقایسه با کوچه‌ها و خیابان‌های ما، از روشنایی و زندگی شبانه شهرهای اروپایی نشانه‌های فراوان تصویر کردند. به همین دلیل است که با الگو قرار دادن این شهرها و تاسیسات آن، در کنار دیگر اقدامات دوره ناصری مانند تلگراف، می‌بینیم تاسیس خیابان چراغ‌گاز (چراغ‌برق بعدی) را باید به مثابه نشانه‌ای جدی برای واردکردن دستاوردهای جهان جدید فهم کرد. در قیاس با تلگراف که به سرعت سیاسی شد و البته چند دهه پیش از آن به پهنه کشور گام نهاده بود نتوانست رقابت کند و از اهمیت سیاسی برخوردار شود. به هر روی برق سیاستمردان سرمایه‌دار و سرمایه‌گذار دوران قاجار را یا به خود جلب نکرد یا آن یکی دو نفری نیز که بدان پرداختند، در میانه راه بدان پشت کردند.از دیگر سو بیگانگان نیز گرایشی را که برای بهره‌گیری و مدیریت (امنیتی-اطلاعاتی) خطوط تلگراف سرتاسری در کشور از خود نشان می‌دادند، تلگرافخانه‌ها به صورت پایگاهی برای بـست‌نشینی درآمده بـود و شایان یادآوری است که ایـن پایـگاه‌ها در مـاجرای مشروطیت و دیگر هیجان‌های سیاسی و اجتماعی ایران نقش بسیار برجسته‌ای بازی کردند.
  • چراغ‌ها را من روشن می‌کنم

    تا پایان دوره قاجار، مردم کوچه و بازار، برق را تنها در روشنایی خیابان معنی می‌کردند، اما در اوایل دوره رضاشاه آشنایی مردم شهرنشین با پدیده جدید برق و نیاز اداره‌های نوبنیاد دولتی به برق و روشنایی شهر در ساعت‌های پس از نیمه‌شب، دولت را بر آن داشت که به فکر تامین برق شبانه‌روزی بیفتد و در مرحله اول در مورد برق پایتخت چاره‌ای بیندیشد. در دی‌ماه ۱۳۱۳، محل کارخانه برق تهران انتخاب و نصب نیروگاه و تاسیس شبکه تهران به کارخانه اشکودای چکسلواکی سفارش داده شد. محل تاسیس کارخانه برق در ضلع شمال شرقی بیرون دروازه دوشان تپه قرار داشت که بعدها میدان ژاله نام گرفت و ریاست نیروگاه به مهندس زاپتال سپرده شد. برق تهران، در ابتدا قرار بود خارج از محاسبات و به طور مستقل کار کند. ریاست آن را میرزا سیدعلی‌خان نصر، استاندار مازندران عهده‌دار شد. مدتی بعد، مهندس غلامعلی فریور، به ریاست موسسه برق منصوب شد، اما استقلال برق دوامی نیافت و با انتصاب تیمسار هوشمند به عنوان شهردار تهران، برق تهران تحت مدیریت شهرداری درآمد. در نیروگاه اشکودا، برای نخستین بار از فشار قوی (۳/ ۶ کیلوولت) استفاده شده بود. انرژی برق این کارخانه با ۱۰ کلید فشار قوی ۳/ ۶ کیلوولتی به پنج خط عمومی، خط کارخانه سیمان ری، خط تسلیحات ارتش و مصرف داخلی وصل می‌شد و به داخل و خارج شهر انتقال می‌یافت.
  • آرمان تا واقعیت

    شادی معرفتی
    پیروزی انقلاب در سال ۱۳۵۷، نقطه عطفی در تاریخ کشور ما شد. با آغاز محاصره‌های اقتصادی و تحمیل جنگ، که خسارات سنگینی بر تاسیسات صنعت برق وارد کرد، کارشناسان خارجی که در دوران پهلوی، اداره‌کننده صنعت برق بودند، از کشور خارج شدند. در بحبوحه روزهای انقلاب و جنگ ایران و عراق، آنچه در صنعت به عنوان خط‌مشی اصلی مطرح شد، معنا بخشیدن به واژه «خودکفایی» بود. طرح کلی صنعت برق پس از انقلاب، رسیدن به خودکفایی از طریق سرمایه‌گذاری در ایجاد کارخانه‌های تولیدی، خلع‌ ید از مهندسان مشاور و پیمانکاران خارجی، نزدیکی به برخی کشورهای غیرمتعهد برای تبادل کالا و فناوری آنان در صنعت برق، برق‌رسانی به روستاها و ایجاد تسهیلات برای افزایش مصرف برق در بخش کشاورزی بود، چنان‌که در فاصله سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ سالانه به طور متوسط به بیش از ۱۸۰۰ روستا برق‌رسانی شد. علاوه بر این، با تجدیدنظر اساسی در برنامه‌ریزی‌های گذشته، بازنگری در سیاست‌ها و اهداف وزارت نیرو و بررسی کلیه طرح‌های قبل از انقلاب، طرح‌هایی که با اصول و اهداف کلی انقلاب مغایر بودند، کنار گذاشته شدند. از جمله این طرح‌ها، طرح ایجاد نیروگاه‌های هسته‌ای بود. نیروگاه‌های هسته‌ای نوعی از نیروگاه‌های حرارتی هستند که در آنها به جای سوخت‌های فسیلی، همچون زغال‌سنگ، نفت و گاز طبیعی، از انرژی حرارتی آزاد شده در اثر شکست هسته اتم‌های سنگینی همچون اورانیوم استفاده می‌شود. قرار بود این نیروگاه‌ها تا سال ۱۳۶۶، برابر هشت هزار مگاوات و تا پایان سال ۱۳۷۱، نزدیک به ۲۳ هزار مگاوات، برق هسته‌ای را وارد شبکه سراسری برق کنند. از این نوع نیروگاه‌ها، دو واحد در بوشهر و دو واحد در دارخوین اهواز در دست اجرا، دو واحد در اصفهان در مرحله طرح و تسطیح زمین و دو واحد در ساوه در حال مذاکره بود.
  • عیار حکمرانی

    چرا در تابستان سال ۹۷ با خاموشی گسترده شبکه برق مواجه بودیم؟ دلیل این مساله را می‌توان با نگاهی به اقتصاد سیاسی صنعت برق پاسخ داد و در این پاسخگویی، باید نقش سه ضلع حکمرانی خوب را هم مد نظر قرار داد. در ادوار گذشته، دغدغه تامین ارزان حامل‌های انرژی، دغدغه‌ای بوده که دولت و مجالس را به سمت قیمت‌گذاری و دخالت در بازار سوق داده است. در مقاطع مختلفی تلاش شد، قیمت حامل‌های انرژی و به خصوص برق واقعی شود اما نگاه سیاسی به ماجرا، مانع آن شد. نتیجه تلاش تصمیم‌گیران برای پایین نگه داشتن قیمت برق دو پیامد داشت. اول آنکه این نگاه، برق را به کالایی مصرفی با قیمت پایین تبدیل کرد و همین مساله موجب افزایش مصرف برق توسط جامعه شد. از سوی دیگر، قیمت‌گذاری و نگاه سیاسی به برق، سبب شد بخش خصوصی کمتر برای ورود به این بخش تمایل داشته باشد. این دو عامل کافی بود تا مصرف بالا برود و در مقابل میزان سرمایه‌گذاری و تولید برق کاهش پیدا کند. اما این همه چالش‌های صنعت برق نیست. این صنعت با چالش‌های دیگری هم مواجه است. در این بخش در تلاشیم به این سوال پاسخ دهیم که حکمرانی در صنعت برق چگونه بوده و برق در ذهن حکمرانان چه جایگاهی دارد و چگونه سیاست‌گذاری‌های خوب و بد، صنعت برق ما را در جایگاه کنونی نشانده است.
  • سایه سنگین سیاست بر صنعت برق

    حمیدرضا صالحی عضو کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران
    صنعت برق، صنعتی دیرپا در ایران است که البته اوج داخلی شدن آن به بعد از پیروزی انقلاب اسلامی برمی‌گردد. ابتدا بد نیست که به موضوعاتی در رابطه با پیدایش صنعت برق اشاره کنم. همان‌طور که عموم مردم می‌دانند، بعد از پیروزی انقلاب، صنعت برق یکی از دستاوردهای ارزشمندی بود که حاصل شد؛ چراکه تا پیش از آن، حتی پست‌های کوچک برق در کوچه و خیابان‌های شهرها نیز از سوی فرانسوی‌ها نصب می‌شد و ایران وابستگی شدیدی به مهندسان و تکنسین‌های خارجی در صنعت برق داشت؛ اما بعد از انقلاب، با حمایت‌های صورت‌گرفته از سوی دولت‌های وقت، بخش غیردولتی توانست به این عرصه وارد شده و دستاوردهای ارزشمندی داشته باشد.
  • نگاه به درون

    حمیدرضا عظیمی معاون برنامه‌ریزی شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی
    دولت یازدهم در واپسین روزهای سال ۱۳۹۲ بر اساس بررسی‌های کارشناسی و پیشنهاد وزارتخانه‌های نیرو و امور اقتصادی و دارایی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای ماده (۲) و بند (ب) ماده (۱۳) و بند (۵) ماده (۱۸) قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل (۴۴) قانون اساسی، با هدف توسعه رقابت در بخش‌های تولید و توزیع و صیانت از حقوق متقابل عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان برق نسبت به انتزاع فعالیت‌های حوزه تولید برق حرارتی از شرکت توانیر و تاسیس شرکت «مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی» از طریق اصلاح اساسنامه سازمان توسعه برق ایران، موافقت کرد.
  • روزهای روشن

    جمال آریایی معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی
  • آینه مالی

    عبداله عربگری معاون مالی و مجامع عمومی شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی
    مقدمه / هیات وزیران در جلسه ۲۸/ ۱۲/ ۱۳۹۲ به پیشنهاد شماره ۱۰۰/ ۲۰/ ۵۲۳۸۵/ ۹۲ مورخ ۲۱/ ۱۲/ ۱۳۹۲ وزارتخانه‌های نیرو و امور اقتصادی و دارایی و به استناد اصل یکصدوسی‌وهشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای ماده (۲) و بند (ب) ماده (۱۳) و بند (۵) ماده (۱۸) قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل (۴۴) قانون اساسی مصوب ۱۳۸۶ تشکیل شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی را با اصلاح اساسنامه شرکت سازمان توسعه برق ایران تصویب کرد و به استناد بند (۳) مصوبه کلیه دارایی‌ها، بدهی‌ها و تعهدات مربوط به نیروگاه‌های مندرج در جدول پیوست مصوبه مزبور (مشتمل بر بیست‌وسه نیروگاه) که با مهر دفتر هیات دولت تایید شد، به شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی و از طریق آن به شرکت‌های تولید نیروی برق منتقل شد.
  • توسعه در زنجیره، دستاورد منحصربه‌فرد نمایشگاه است

    محل دائمی نمایشگاه‌های تهران از بیست و هشتم آبان ماه به مدت چهار روز میزبان نوزدهمین دوره نمایشگاه بین‌المللی لوازم خانگی است. برگزاری منظم هجده دوره از سال ۱۳۸۰، سابقه و اعتبار داخلی و بین‌المللی بالایی را برای این نمایشگاه ایجاد کرده، به طوری که شرکت‌کنندگان از چند ماه قبل برای حضور در آن برنامه‌ریزی می‌‌کنند و می‌کوشند محصولات جدید خود را به بهترین شکل در آن ارائه کنند. نمایشگاهی که امسال در کنار بیش از ۳۰۰ تولیدکننده داخلی، شرکت‌های خارجی و واردکنندگان نیز همچون دوره‌های قبل شرکت دارند که خود موجب آشنایی صنعتگران کشورمان با آخرین فن‌آوری‌های جهانی می‌شود و در عین حال انگیزه رقابت با رقبای خارجی را تقویت می‌کند.
  • افت فشار تولید

    علیرضا محمدی دانیالی/ رئیس هیات مدیره انجمن صنعت لوازم خانگی ایران
    صنعت لوازم خانگی در ایران، مطابق با آمارها دومین صنعت بزرگ کشور محسوب می‌شود؛ این صنعت با ایجاد اشتغال مستقیم و غیر مستقیم یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفری و با بیش از ۶۰۰ واحد تولیدی که با ۶۰ درصد ظرفیت اسمی در حال فعالیت هستند، نام و آوازه‌ای چندین ساله را کسب کرده است. در سال‌های گذشته که اقتصاد و شرایط سیاسی کشور با تغییر و تحولاتی همراه بود، صنعت لوازم خانگی هم از این تغییرات مصون نماند و با دورنما و افق تازه‌ای روبه‌رو شد. بسیاری از تولیدکنندگان و فعالان این صنعت با وجود تحریم‌های اقتصادی و ممنوعیت رسمی واردات لوازم خانگی، توانستند با اتکا به توانمندی‌ها و ظرفیت‌های موجود، نیاز بازار و مردم را تامین کنند و محصولات را با شرایط مناسب و کیفیت رقابتی تولید و در اختیار مصرف‌کنندگان قرار دهند. این هماهنگی و اتحاد تولیدکنندگان و صاحبان این صنعت در شرایط سخت اقتصادی امروز، تصویری متفاوت از صنعت لوازم خانگی را نشان داد.
  • دشمن سرمایه‌گذاری بهینه

    اسماعیل بازارچی/ دبیر انجمن صنفی تولیدکنندگان لوازم خانگی ایران
    دو سال است که اقتصاد ایران روزهای سختی را پشت سر می‌گذارد؛ از یک‌سو فشار تحریم‌ها و کاهش درآمدهای نفتی دولت را با کسری بودجه روبه‌رو ساخته و از دیگر سو افزایش نرخ ارز و رشد فزاینده قیمت‌ها، قدرت خرید مردم را کاهش داده و سفره‌های آن‌ها را کوچک‌تر کرده است. در این روزها، ماه‌ها و سال‌های سخت، صنایع نیز از چالش‌های موجود مصون نمانده‌اند و صنعت لوازم خانگی نیز با دست‌اندازهایی برای توسعه روبه‌رو شده است. چالش‌های صنعت لوازم خانگی در شرایط موجود بسیار زیاد است. اهم این چالش‌ها عبارتند از «قاچاق کالا»، «مشکلات بانکی»، «عدم پایداری قوانین مصوب شده»، «کمبود نقدینگی»، «مالیات ارزش‌افزوده»، «عملکرد سلیقه‌ای قوانین گمرکی»، «عدم تثبیت قیمت‌های مواد اولیه مصرفی مانند فولاد و پتروشیمی که عمدتا در انحصار دولت است» و... این مجموعه عوامل باعث شده موانعی بر سر راه تولید و تولیدکنندگان قرار گیرد که عمدتا مربوط به ارگان‌های دولتی است که باید بر اساس قوانین محکم و پایدار و اجرای کامل آنها، امیدوار به حل مشکلات بود.
  • برگزاری نمایشگاه بین المللی با هدف توسعه صنعت لوازم خانگی

    دکتر حبیب الله انصاری در نشست خبری نوزدهمین نمایشگاه بین المللی لوازم خانگی گفت: نگاه ما به نمایشگاه فراتر از حدی است که در ایران می گذرد چراکه در تمام دنیا از آن با نام صنعت نمایشگاهی یاد می‌شود. وی افزود: نمایشگاه لوازم خانگی به منظور توسعه این صنعت و رشد صادرات برگزار می شود و از اهمیت بالایی برخوردار است. دبیر کل انجمن صنایع لوازم خانگی ادامه داد: مهمترین دلیل برگزاری نمایشگاه نشان دادن توانمندی های این صنعت در کشور است. نمایش نوآوری های صنعت لوازم خانگی در چرخه تولید بسیار با اهمیت است و از این رو برگزاری این نمایشگاه همواره مهم خواهد بود.
  • بازار لوازم خانگی کوچک شده است

    نوسانات ارزی و بحران‌های اقتصادی ۲ سال گذشته بسیاری از صنایع را با معضلات و چالش‌های اساسی رو به رو ساخت. صنعت لوازم خانگی از جمله صنایعی بود که نه تنها به دلیل افزایش نرخ ارز، تحریم‌های اقتصادی و عدم ثبات در تصمیم گیری‌ها و سیاست گذاری‌ها ضررهای فراوانی داد؛ بلکه افزایش قیمت تمام شده و کاهش قدرت خرید مردم موجب کوچک شدن بازار لوازم خانگی شد. برای بررسی چالش‌ها و مشکلات پیش روی صنعت لوازم خانگی ایران، به سراغ یکی از با سابقه های این صنعت رفتیم. در ادامه گفت و گوی دنیای اقتصاد با محمدرضا درافشار، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی تولیدکنندگان لوازم خانگی کوچک را می‌خوانید.
  • «قاچــاق» سنگ پیش پای تولید

    محمد رضا شهیدی/ دبیر انجمن تولید کنندگان صوتی و تصویری
    سال گذشته سالی پر دغدغه برای اقتصاد کشور ما بود و در این آشفتگی که اقتصاد را متزلزل کرد، صنعتگران و تولیدکنندگان یکی از کسانی بودند که بیشترین ضربه را متحمل شدند.تحریم‌ها و نوسانات نرخ ارز به راستی تولید و تولیدکننده را فلج کرد و نه تنها سد محکمی بر راه صادرات شد، که واردات بسیاری از محصولات موردنیاز را هم با مشکل مواجه کرد و در بسیاری از موارد غیرممکن ساخت. در مقایسه با سال گذشته می‌توان گفت، سال ۹۸ تا حدودی کم تنش‌تر از سال۹۷ است و مقداری از این نوسانات و آشفتگی‌ها در سال جاری کاسته شده. با توجه به فروکش شدن تنش‎ها اما اقتصاد کشور ما همواره با تنش همراه بوده و هست.افزایش نرخ ارز یکی از مشکلاتی بود که سال گذشته تولیدکنندگان را به چالش‌های بسیار گرفتار کرد در حال حاضر نرخ ارز تا حدودی تثبیت شده و این ثبات در برنامه‎ریزی‌های تولیدکنندگان تاثیرگذار بوده است. برنامه ریزی مناسبی برای تولید تلوزیون در این چالشی داشتیم. اکنون ۱۵ واحد در کشور با حدود ۳۰ برند در صنعت لوازم صوتی و تصویری فعال هستند و کارخانه‌ای در این صنعت تعطیل نشده است.در شرایط تحریمی برندهای معروف کره‌ای فروش قطعه را به ما متوقف کردند، تولیدکنندگان داخلی هم با جایگزین کردن برندهای دیگر به جای برندهای کره‌ای در تلاش هستند با این مشکل مقابله کنند.

بیشتر