اخبار سیاست گذاری روزنامه شماره ۶۶۴۷

در سال‌های گذشته، تاکید کارشناسان و مسوولان بر منتفع شدن کم‌درآمدها از افزایش قیمت بنزین بوده است. بررسی آمارها اما نشان‌دهنده الگوی پیچیده‌تری از مصرف بنزین است. در داخل هریک از دهک‌‌های کم‌درآمد جامعه، دو دسته خانوار قابل شناسایی است؛ خانوارهایی که مصرف بنزین آنها نزدیک به صفر است و خانوارهایی که مصرف نسبتا بالایی دارند. کمتر بودن مصرف بنزین در دهک‌های پایین، عمدتا به‌دلیل تعداد بیشتر خانوارهای دسته اول است، نه مصرف کمتر خانوارهای دسته دوم. حدود ۷۴درصد خانوارهای دهک اول در سال۱۴۰۳، بنزین مصرف نکرده‌اند. این آمار برای دهک دهم حدود ۲۹درصد است. در همین حال، ۱۰درصد پر مصرف دهک اول در سال۱۴۰۳، مصرفی بیش از ۱۵۰لیتر در هر ماه داشته است. «ساختار دوگانه» مصرف در هر دهک، به‌خصوص دهک‌های پایین، موجب ناکارآمدی سیاست‌هایی می‌شود که تنها بر تفاوت‌های «بین‌دهکی» تاکید دارند. پیچیدگی الگوی مصرف بنزین، ضرورت بحث‌های کارشناسی بیشتری را از آنچه درحال وقوع است، در پی دارد.

کمتر دوره‌ای در سال‌های اخیر می‌توان یافت که سیاستگذار پولی همزمان با این حجم از متغیرهای متعارض روبه‌رو بوده باشد؛ متغیرهایی که هر تصمیم را به معادله‌ای چندمجهولی تبدیل کرده‌اند. در میانه بحران‌های مختلفی که کشور با آنها دست‌وپنجه نرم می‌کند، سیاستگذاری پولی نیز سخت‌تر شده است. از یک‌سو، برخورد بانک مرکزی با برخی بانک‌ها به‌دلیل رعایت نکردن مقررات کارسازی تراکنش‌ها و اعمال جریمه و احکام انضباطی، نشانه‌ای از تلاش برای تثبیت اقتدار نظارتی بر شبکه بانکی است. از سوی دیگر، پرونده به‌مراتب دشوارتری روی میز قرار دارد: تصمیم درباره نرخ بهره.

جنگ علاوه بر تخریب زیرساخت‌ها و کاهش تولید، با اختلال در تجارت، کاهش عرضه ارز و تشدید انتظارات تورمی، به افزایش قیمت‌ها دامن می‌زند. تجربه اقتصاد ایران در جنگ نشان می‌دهد شدت تورم به وضعیت اقتصاد پیش از جنگ نیز وابسته است. اقتصاد امروز با تورم مزمن، کسری بودجه، رشد نقدینگی، کاهش ارزش ریال و ناترازی‌های گسترده روبه‌رو است؛ بنابراین جنگ می‌تواند این مشکلات را تشدید کند. حال آنکه ریشه تورم در ایران، در ناترازی‌های انباشته و اصلاحات به‌تعویق‌افتاده نیز نهفته است. هفته‌نامه «تجارت فردا» سهم تورم از آتش جنگ را بررسی کرده است.