۱۹ شهریور مصادف است با سالروز درگذشت آیت‌الله سیدمحمود طالقانی؛ مردی که در تمام دوران حیاتش کوشید از چند محور ملی‌گرایی، آزادی‌خواهی، رعایت حق مردم در حاکمیت، گسترش عدالت در جامعه و تحقق اسلام راستین خارج نشود.

بخش‌هایی از مصاحبه حجت‌الاسلام سیدمحمود دعایی را می‌خوانید:

** ‌نیروهای منافقین همیشه از آیت‌الله طالقانی به‌عنوان مهم‌ترین حامی خود یاد می‌کنند و با تکرار کلیدواژه «پدرطالقانی» می‌کوشند چنین القا کنند که اندیشه آنها در تطابق با آرای آیت‌الله طالقانی است. آیا مرحوم طالقانی تا آخرین لحظه اعضای این سازمان را تأیید می‌کرد؟

خیر، به‌هیچ‌وجه. مرحوم طالقانی در یکی از خطبه‌های نماز جمعه وقتی منافقین پیشنهاد داده بودند آیت‌الله طالقانی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شود، خطاب به آنها عتاب کرد و گفت که غوره نشده، حلوا شده‌اید! او در همان دوران که منافقین مدام از تعبیر «پدرطالقانی» استفاده می‌کردند، باور راسخ به امام داشت و اگر مجاهدین واقعا آیت‌الله طالقانی را الگوی خود می‌دانستند باید از راه امام پیروی می‌کردند؛ زیرا مرحوم طالقانی پیرو راه امام بود و تا آخرین لحظه عمرش یکی از وفادارترین یاران امام محسوب می‌شد.

** ‌در ابتدای انقلاب تندروی‌های زیادی از سوی گروه‌های مختلف و حتی انقلابیون انجام می‌شد. نظر آیت‌الله طالقانی درباره آن رخدادها چه بود؟

آقای طالقانی باور داشت که بعد از پیروزی انقلاب باید مشی رسول‌الله(ص) در فتح مکه که عفو عمومی دادند، اجرا می‌شد؛ یعنی باید عفو عمومی داده می‌شد و با مجرمانی که مرتکب قتل یا شکنجه نشده بودند، با رأفت برخورد می‌شد. برخی از تندروی‌ها از سوی کسانی رخ داد که شور انقلابی داشتند و معتقد بودند باید فضای حاکم بر جامعه خشن باشد و معترض بودند که چرا در دادگاه‌های انقلاب، انقلابی‌تر از این برخورد نمی‌شود.

چنین نیروهایی به آیت‌الله طالقانی مراجعه کرده بودند که همت کنید تا دادگاه‌های انقلاب مماشات نکنند که ایشان عصبانی شده بود و گفته بود چرا توقع دارید انقلاب شمشیر را از رو ببندد و به شیوه شما عمل کند؟ آیت‌الله طالقانی اعتراض کرده بود که چرا اینها اعدام شده‌اند؟ برای مثال گفته بود چرا فرخ‌رو پارسا اعدام شده است؟ آنها پاسخ داده بودند: اینها به حکم حاکم شرع عادل اعدام شده‌اند.

آیت‌الله طالقانی گفته بود: کدام حاکم شرع؟ که پاسخ داده بودند: آقای خلخالی و مرحوم طالقانی با تبسم معناداری گفته بود: خلخالی اگر عادل است اما متعادل نیست. مبنای آیت‌الله طالقانی آن بود که با رأفت اسلامی با متهمان برخورد شود و طبیعتا به تندروی‌هایی که رخ می‌داد، اعتراض می‌کرد. 

** آیت‌الله طالقانی در شرایطی که انتقادهای تندی از سوی روحانیون به دکتر شریعتی می‌شد، یکی از مدافعان او بود.

بله همین‌طور است؛ آیت‌الله طالقانی بیش از همه، شریعتی‌ها یعنی پدر و پسر را درک کرده بود. حالا که بحث شریعتی پیش آمد، جالب است برایتان بگویم وقتی بحث‌هایی میان دکتر شریعتی و شهید مطهری درگرفته بود، آیت‌الله خامنه‌ای نقش مؤثری برای ایجاد الفت میان این دو شخصیت برجسته ایفا کردند. جالب‌تر اینکه بعد از رحلت امام وقتی آقای حمید روحانی در تحقیقاتی که درباره مبانی نهضت آزادی انجام می‌داد و ذیل آن ادعایی را نسبت به دکتر شریعتی مطرح کرده بود، آیت‌الله خامنه‌ای برخوردی جدی با او کردند.

این مطلب برایم مفید است
38 نفر این پست را پسندیده اند