به گزارش فارس وزیر نفت پاکستان در مصاحبه اخیر خود مشکل اصلی تاخیر در اجرای خط لوله تاپی را مشکل امنیتی عبور این خط لوله از خاک افغانستان عنوان کرده‌است. پیشنهاد عبور این خط لوله از خاک ایران و صادرات به پاکستان از مسیر خط لوله صلح یک راهکار برد-برد برای تمامی بازیگران تجارت گاز منطقه خواهد بود.

 

خط لوله پیشنهادی تاپی خط لوله صادرات گاز ترکمنستان به پاکستان و هند است که توافق اجرای آن از طریق افغانستان و با طول 1735 کیلومتر و ظرفیت 33 میلیارد مترمکعب در سال، بین 4 کشور ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند امضا شده‌است. بر اساس پیش‌بینی‌ها این خط لوله بین 7 تا 9 میلیارد دلار هزینه دربرخواهد داشت و در صورت اجرایی شدن در زمان مورد توافق تا سال 2021 به بهره برداری خواهد رسید.

در چند سال اخیر چندین مرتبه اجرای این خط لوله به تعویق افتاده است. علت اصلی تعویق چندباره این پروژه مشکلات امنیتی موجود در مسیر این خط لوله در عبور از افغانستان و بخش‌هایی از پاکستان عنوان شده است. به تازگی نیز وزیر نفت پاکستان در مصاحبه خود با خبرگزاری فارس ضمن تاکید بر مشکلات امنیتی خط لوله تاپی در عبور از افغانستان عنوان کرده‌است که این خط لوله جایگزینی برای خط لوله صلح ایران نیست و به دلیل استراتژی جدید امریکا در افغانستان اینده این پروژه با ابهام روبه‌رو است.

در این شرایط پیشنهاد عبور این خط لوله از خاک ایران و در نزدیکی مرز افغانستان-ایران می‌تواند تضمینی برای اجرای این پروژه ایجاد کند. چرا که اولا به دلیل امنیت بالایی که ایران در بین کشورهای منطقه دارد می‌تواند امنیت این خط لوله را تضمین کند. ثانیا با عبور این خط لوله از خاک ایران کمتر از 500 کیلومتر یعنی حدود 300 کیلومتر به طول مسیر اجرای این خط لوله افزوده خواهد شد که در مقابل به دلیل کاهش هزینه‌های حفظ امنیت خط لوله این هزینه نیز مرتفع خواهد شد.

در این بین ایران نیز می‌تواند با اجرای این خط لوله در خاک ایران ضمن تکمیل شبکه داخلی خطوط لوله خود گاز ترکمنستان را در مرز خود خریداری کرده و به پاکستان و هند تحویل دهد یا حداقل سوآپ گاز برای این کشورها انجام دهد. از طرف دیگر اجرای این خط لوله از مسیر ایران موجب پیشبرد راهبرد کلان ایران یعنی تبدیل شدن به هاب گازی منطقه خواهد بود. ضمن اینکه عبور این خط لوله از مرز ایران به پاکستان موجب ایجاد ضمانت اجرایی برای خط لوله صلح نیز خواهد شد.

لازمه عملی شدن چنین پیشنهادی مذاکره چندجانبه بین مسئولین مرتبط در این حوزه در کشورهای طرف این پروژه است. بنابراین وزارت نفت ایران می‌تواند با ورود به کنسرسیوم اجرای این خط لوله ضمن ارائه این پیشنهاد مقدمات ورود ایران به بازار جهانی تجارت گاز را فراهم کند و جایگاه ایران را به عنوان یکی از بازیگران اصلی این بازار که بزرگترین دارنده ذخایر گازی جهان نیز هست تثبیت کند.