به گزارش «ایسنا» به نقل از نشریه «پولیتیکو»، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سخنانی در کنفرانس این اتحادیه، ادعا کرد: «من از حسن روحانی ضمانت گرفتم که حتی در صورت خروج آمریکا از برجام و بازگرداندن تحریم‌های هسته‌ای علیه این کشور، ایران به برجام پایبند بماند.» مقامات عالی ایران پس از خروج ترامپ از برجام تاکید کردند که ایران تنها در صورتی به برجام پایبند خواهد ماند که سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان به تهران در رابطه با تامین منافع ایران در برجام تضمین دهند. موگرینی تاکید کرد: «ما مصمم هستیم تا این توافق بین‌المللی را حفظ کنیم.» بنابر اعلام برخی رسانه‌های جهان، موگرینی قرار است روز سه‌شنبه در بروکسل با وزرای خارجه ایران و سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس طی روزهای آینده دیدار و در مورد چگونگی ادامه برجام گفت‌وگو کند.

موگرینی با اشاره غیرمستقیم به دونالد ترامپ در سخنان خود، گفت: به‌نظر می‌رسد که داد و فریاد، توهین و تخریب همه آن چیزی که به دست آمده است به بخشی از رفتار زمان کنونی تبدیل شده است؛ درحالی‌که تغییر به معنای آن است که با حفظ توافقات گذشته به‌دنبال توافقات جدید بود، این نوع رفتار مشکل ما را حل نخواهد کرد. پیش‌تر امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه در تماسی تلفنی با حسن روحانی رئیس‌جمهوری ایران تاکید کرد که فرانسه همه تلاش خود را برای حفظ برجام ادامه خواهد داد. در همین حال اولاف شولتس، وزیر دارایی آلمان برای مستثنی‌ شدن شرکت‌های آلمانی فعال در ایران از تحریم‌ها، با همتای آمریکایی خود رایزنی کرد.

تکذیب بسته حمایت از ایران در اتحادیه اروپا

در همین حال سخنگوی اتحادیه اروپا روز گذشته خبرهای منتشرشده در برخی رسانه‌ها درباره تصویب بسته حمایت از ایران در این اتحادیه را تکذیب کرد. به گزارش خبرگزاری فارس، یورونیوز به نقل از مایا کوتسیانچیچ، سخنگوی اتحادیه اروپا نوشت: «خانم موگرینی در روزهای اخیر هیچ‌گونه اظهارنظری در مورد برجام نکرده است.» کوتسیانچیچ تصویب چنین طرحی را تکذیب کرد و گفت: «اتحادیه اروپا از زمان اعلام خروج ایالات‌متحده آمریکا از برجام در تلاش است تا توافق هسته‌ای به‌دست‌آمده با ایران را حفظ کند و خانم موگرینی تاکنون به کرات حمایت اروپا از این توافق را اعلام کرده، اما وی در حاشیه نشست سران اروپا در بروکسل سخنی در این زمینه نگفته است.»

توضیحات سخنگو

در واکنش به این اظهارات، سخنگوی وزارت امور خارجه اخبار مربوط به ارائه بسته پیشنهادی اتحادیه اروپا در حمایت از برجام را تایید نکرد. به گزارش «ایسنا» بهرام قاسمی ضمن عدم تایید این خبر اظهار کرد: تاکنون بسته پیشنهادی اتحادیه اروپا به طرف ایرانی ارائه نشده و هنوز کشورهای اتحادیه اروپا درحال آخرین رایزنی‌ها برای ارائه پیشنهادهای خود هستند که قطعا پس از دریافت این بسته پیشنهادی موضوع اعلام و بررسی مفاد آن آغاز خواهد شد. قاسمی افزود: جمهوری اسلامی ایران پس از بررسی دقیق این پیشنهادها و براساس منافع ملی و مصالح کشور درخصوص آن و نیز حضور یا عدم حضور خود در برجام تصمیم لازم را اتخاذ خواهد کرد.

اقدام اروپا برای مقابله با تحریم نفتی ایران؟

از سوی دیگر و در شرایطی که تحریم‌های نفتی آمریکا علیه ایران از ۱۳ آبان اجرایی خواهد شد، اروپایی‌ها می‌توانند با اتخاذ اقدامات گوناگون در مقابل تحریم‌های آمریکا علیه صادرات نفت ایران مقاومت کنند. به گزارش فرارو، اخیرا یک مقام وزارت‌خارجه آمریکا صریحا از کشور‌های دیگر درخواست کرده واردات نفت از ایران را به صفر برسانند. تا همین اواخر، اغلب کارشناسان مسائل نفت، معتقد بودند که دولت دونالد ترامپ برای افزایش فشار بر ایران، مانند دولت اوباما، بخشی از صادرات نفت ایران را حذف خواهد کرد. اما، اظهارات صریح و بی‌پرده اخیر مقام وزارت‌خارجه هیچ شکی باقی نگذاشت که آمریکا به‌دنبال قطع کامل صادرات نفت ایران است.

در همین رابطه، وبگاه لوبلاگ طی یادداشتی ضمن بررسی اقدامات اخیر نفتی آمریکا به گزینه‌های اروپا برای مقابله با تحریم‌های نفتی ایران پرداخت. به گفته این وبگاه، ایران اکنون با «جدی‌ترین چالش» در زمینه اقتصاد و انسجام سیاسی مواجه است. دولت آمریکا تعهدش برای اعمال فشار مالی بی‌سابقه بر ایران را از حوزه اجبار بسیار فراتر برده و آن را به سطح ویرانی رسانده است. بنا به ادعای لوبلاگ، چشم‌انداز برای دولت ایران که تقریبا نصف درآمدهایش متکی به فروش نفت است، تاریک و مبهم است. چنین نتیجه‌ای، با هدف تغییر رژیم دولت ترامپ و متحدان منطقه‌ای‌اش سازگار است. آنها به‌دنبال مهندسی کردن یک فروپاشی از درون هستند.

لوبلاگ در ادامه به گزینه‌های اروپا برای مقابله با تحریم‌های نفتی علیه ایران پرداخت و سه گزینه را برشمرد: گزینه نخست این است که اروپایی‌ها برای خودشان و ایران زمان بخرند تا عامل هرج و مرج را کاهش دهند. تسریع و افزایش واردات نفت از ایران در چند ماه آینده، قبل از موعد اجرای تحریم‌های آمریکا، می‌تواند تضمین دهد که ایران قدرت مقاومت در برابر فشار‌های فزاینده را خواهد داشت. واردات هند در ماه مه، با در نظر گرفتن تحریم‌های آمریکا، افزایش یافت.

 دولت‌های اروپایی باید از هرگونه ظرفیت ذخیره اضافی استفاده کنند و تا جای ممکن، نفت زیادی از ایران بخرند. گزینه دیگر آنکه اروپا اقدامات اجبارآمیز اتخاذ کند. اخیرا صادرات نفت آمریکا به اروپا به سطح تقریبی ۵۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است. این تقریبا نزدیک سطح واردات نفت از ایران است. اروپا می‌تواند به‌عنوان یک اقدام متقابل در برابر اقدام آمریکا برای حذف واردات نفت از ایران، وارداتش از نفت آمریکا را حذف کند. چنین اقدامی بر منطقه مرکزی آمریکا، که تولیده‌کننده نفت است و پایگاه سیاسی ترامپ تاثیر عمیقی می‌گذارد. و گزینه سوم؛ نهاد‌های اروپایی می‌توانند دارایی و املاک شخصی ترامپ را در ازای خسارات وارده بر اثر منع واردات نفت از ایران، هدف قرار دهند. کیث الیسون، نماینده کنگره و متیو ایگلیسیاس، سردبیر ووکس استدلال کرده‌اند که تحریم شخص ترامپ، ممکن است بهترین راه برای تغییر رفتار او باشد. به گفته الیسون، تحریم‌هایی که شرکت‌های شخصی ترامپ را هدف قرار می‌دهند، به نحوی سوزناک خواهد بود که او نخواهد توانست آن را نادیده بگیرد. از دیدگاه لوبلاگ، علاوه بر گزینه‌های مزبور، اروپا می‌تواند از قانون موسوم به قانون مسدودساز استفاده کند. این قانون که در سال ۱۹۹۶ طراحی شده، پایبندی شرکت‌های اروپایی به تحریم‌های آمریکا را منع می‌کند.