رشد قیمت دلار چگونه در بازار سهام تقاضای فزاینده ایجاد کرده است؟
بازگشت بورس به مدار صعود
پس از آنکه بازار سهام در معاملات روز چهارشنبه هفته گذشته یک روز اصلاحی را پشت سر گذاشت، در نخستین روز معاملاتی هفته جاری بار دیگر شاهد بازگشت نماگرهای سهامی به مسیر صعودی بودیم. شاخص کل بورس تهران در معاملات روز گذشته با رشد ۱.۵درصدی همراه شد و در پایان معاملات در سطح ۶میلیون و ۶۰۱هزار واحد ایستاد. شاخص هموزن نیز با افزایش ۱.۲۹درصدی، مجددا به روند صعودی بازگشت. رفتار شاخص کل در جریان معاملات روز گذشته نشان داد که اگرچه بازار در سطوح فعلی با افزایش عرضه مواجه است، اما تقاضای موجود همچنان توان جذب این عرضهها را دارد. در نیم ساعت ابتدایی معاملات، شاخص کل با رشد قابلتوجهی همراه شد و تا سطح ۶میلیون و ۶۲۸هزار واحد پیشروی کرد.
با این حال، افزایش عرضه در کلیت بازار موجب شد نماگر اصلی بورس از سقف روزانه خود فاصله بگیرد و حتی برای مدتی کانال ۶میلیون و ۶۰۰هزار واحد را نیز از دست بدهد. با این حال، عقبنشینی شاخص چندان دوام نداشت. در ادامه معاملات و با ورود گروه جدیدی از خریداران، بار دیگر تقاضا تقویت شد و شاخص کل توانست بخشی از افتی را که از سقف روزانه تجربه کرده بود جبران کند و در نهایت بالاتر از مرز ۶میلیون و ۶۰۰ هزار واحد به کار خود پایان دهد. این رفتار را میتوان نشانهای از وجود تقاضای فعال در بازار دانست؛ تقاضایی که در سطوح بالای قیمتی نیز همچنان حاضر به خرید است.
ورود پول حقیقیها
یکی از مهمترین نکات معاملات روز گذشته، تداوم ورود نقدینگی حقیقیها به بازار سهام بود. ارزش معاملات خرد بازار در محدوده ۴۴ همت قرار گرفت و در مجموع حدود ۲هزار و ۴۰۰میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی وارد گردونه معاملات سهام شد. همزمان، ۷۸درصد از نمادهای بازار در بخش سبز تابلو قرار گرفتند و تنها ۲۲درصد از نمادها با افت قیمت مواجه شدند. ترکیب این متغیرها نشان میدهد که رشد روز گذشته صرفا به حرکت چند نماد بزرگ محدود نبوده است. البته افزایش ارزش معاملات در سطوح بالا، در کنار ورود پول حقیقیها، به معنای نبود عرضه در بازار نیست. اتفاقا روند معاملات روز گذشته نشان داد که با نزدیک شدن شاخص به سقف روزانه، فروشندگان فعالتر میشوند و بخشی از معاملهگران ترجیح میدهند پس از رشدهای اخیر، شناسایی سود کنند.
در چنین شرایطی، جابهجایی نقدینگی میان گروهها و نمادهای مختلف میتواند به یکی از ویژگیهای اصلی معاملات تبدیل شود. افزایش عرضه در برخی نمادها لزوما به معنای تغییر روند بازار نیست؛ بهویژه آنکه ورود خریداران جدید در ادامه معاملات توانست فشار فروش را جذب کند. بنابراین، رفتار جریان نقدینگی در روزهای آینده برای ارزیابی پایداری روند صعودی اهمیت بالایی خواهد داشت. بازگشایی فخوز نیز یکی از اتفاقات مهم معاملات روز گذشته بود. نماد شرکت فولاد خوزستان که پس از جنگ اخیر و به دلیل آسیبهای واردشده به شرکت برای مدتی طولانی متوقف مانده بود، پس از حدود ۶ ماه بازگشایی شد. قیمت پایانی این نماد در نخستین روز بازگشایی با رشد ۲۱درصدی همراه شد و در ادامه نیز صف خرید قدرتمندی برای آن شکل گرفت. این بازگشایی از منظر بازگشت نمادهای متوقفشده به چرخه معاملات قابلتوجه است.
محرک تقاضای بازارهای دارایی
در کنار عوامل بورسی، تحولات بازار ارز همچنان نقش مهمی در شکلگیری انتظارات فعالان بازارهای دارایی دارد. روند صعودی دلار در بازار آزاد طی روزهای اخیر ادامه پیدا کرده و افزایش نرخ ارز، همزمان با تشدید انتظارات تورمی، موجب تقویت تقاضا در بازارهای مختلف شده است. بورس تهران نیز از این قاعده مستثنی نیست. در شرایطی که نرخ ارز در بازار آزاد در مسیر صعودی قرار گرفته، بخشی از فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران تلاش میکنند دارایی خود را در برابر کاهش ارزش پول حفظ کنند. در این میان، سهام شرکتهایی که درآمد یا ارزش دارایی آنها ارتباط بیشتری با نرخ ارز دارد، میتواند مورد توجه سرمایهگذاران قرار گیرد.
البته رشد بازار سهام در چنین شرایطی تنها به اثر مستقیم نرخ دلار بر سودآوری شرکتها محدود نمیشود. افزایش نرخ ارز معمولا از مسیر تقویت انتظارات تورمی نیز بر رفتار سرمایهگذاران اثر میگذارد. زمانی که انتظارات نسبت به تورم آینده افزایش پیدا میکند، تمایل برای نگهداری داراییهای مالی و واقعی افزایش مییابد و بخشی از نقدینگی میتواند راهی بازار سهام شود. با این حال، تداوم روند صعودی بورس در سطوح فعلی به عوامل دیگری نیز وابسته است. افزایش عرضه پس از رشدهای قابلتوجه اخیر، طبیعی است و میتواند در کوتاهمدت باعث نوسان شاخصها شود. بنابراین، برای ادامه مسیر صعودی، بازار نیازمند ورود نقدینگی جدید، تداوم ارزش معاملات در سطوح بالا و جابهجایی مناسب نقدینگی میان گروههای مختلف است. در این صورت، اصلاحهای مقطعی میتوانند بیشتر به عنوان فرصتی برای تجدیدقوا و تغییر دست سهامداران تلقی شوند.
