شاخص‌کل هت‌تریک کرد
دنیای‌اقتصاد- علی قاسمی : بورس تهران طی ۱۰ماهه اخیر، با فراز و نشیب‌‌‌‌‌‌‌هایی همراه بوده‌است. بازار سهام پس از غرق‌شدن در رکودی عمیق در ۷ماهه ابتدایی سال، در ۳ماه اخیر توانست بازدهی خوبی را به‌ثبت برساند، به‌طوری‌که در آبان ماه رشد نزدیک به ۶۱/ ۷درصدی و در آذر ماه رشد ۲۲/ ۶درصدی داشته و دی ماه را نیز با ثبت بازدهی نزدیک به ۹/ ۱۲درصدی به پایان رسانده است. اصلی‌ترین محرک رشد نماگر اصلی، قیمت دلار و انتظارات از افزایش آن در ماه‌های اخیر بوده‌است.
البته اثرات خلق نقدینگی نزدیک به ۸۰۰هزار میلیاردتومان طی ۷ماهه ابتدایی سال را در کنار تغییرات قیمت دلار که از محرک‌‌‌‌‌‌‌های روند صعودی شاخص‌کل بوده، نباید نادیده گرفت. همچنین ابهامات درخصوص بودجه می‌تواند ترمز رشد شاخص‌کل بازار سهام را بکشد، با این حال همچنان به واسطه اهمیت بالای رشد دلار در اقتصاد ایران، چشم‌‌‌‌‌‌‌انداز مثبتی پیش‌روی بازار سهام متصور می‌شود.
بورس در هفته‌ای که گذشت
بورس تهران، هفته گذشته را نیز با روندی صعودی به پایان رساند. نماگر اصلی بازار، این هفته با افزایش نزدیک به ۲۴/ ۲درصد به یک‌میلیون و ۶۸۰هزار واحد رسید. بازار سهام پس از افزایش قیمت دلار و اعمال شدید تحریم‌ها میزبان نقدینگی بالایی از طرف سرمایه‌‌‌‌‌‌‌گذاران حقیقی بود. به‌نظر می‌رسد، با بسته‌شدن دریچه امیدها به مذاکرات و افزایش قیمت دلار، همچنان بازار سهام جذاب‌‌‌‌‌‌‌ترین گزینه برای سرمایه‌گذاری باشد؛ این در حالی است که جزئیات لایحه بودجه به‌نفع برخی از صنایع نبوده و ممکن است موجبات کاهش سود آنها را فراهم کند. شاخص هم‌‌‌‌‌‌‌وزن نیز با رشد هفتگی ۳۶/ ۴درصدی همچنان رکوردهای خوبی را به‌ثبت می‌ر‌‌‌‌‌‌‌ساند. بررسی معاملات هفته گذشته بورس نشان می‌دهد که روزهای دوشنبه و چهارشنبه، بازار سرمایه شاهد ورود پول حقیقی بود. روز دوشنبه، بیشترین ورود پول حقیقی طی هفته گذشته به‌ثبت رسید. درمیان دادوستدهای روز دوشنبه، ۷۴۵میلیاردتومان سرمایه حقیقی وارد بازار شد. این مقدار از ورود پول طی دو سال‌گذشته تاکنون بیسابقه بوده‌است. روزهای شنبه و سه‌‌‌‌‌‌‌شنبه نیز بورس تهران با خروج پول همراه بود. همچنین میانگین تغییر مالکیت در هفته گذشته حدود ۱۳۲میلیاردتومان بوده و برای دومین هفته متوالی است که سرمایه حقیقی وارد بازار شده‌است.
میانگین ارزش معاملات در بازار هفته گذشته، همچنان بالای ۵هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان است. بررسی آمارهای هفته گذشته نشان می‌دهد که ارزش معاملات بسیار بالا بوده و با وجود ابهامات و فضای تاریکی که در اثر بودجه بر فضای بازار حاکم شده‌است، بورس تهران در مقایسه با ماه‌های گذشته رونق خوبی داشته است. به‌نظر می‌رسد، متغیر دلار بر بازار اثر بیشتری گذاشته و این نرخ اسکناس آمریکایی است که بازار را به‌همراه خود به‌سوی فتح قله‌‌‌‌‌‌‌های قیمتی می‌‌‌‌‌‌‌کشاند. ارزش معاملات روز شنبه، ۴هزار و ۴۰۰میلیاردتومان بوده و در روز دوشنبه، با طی‌کردن روندی صعودی به ۵هزار و ۸۰۰میلیاردتومان رسیده است. همچنین ارزش معاملات روز سه‌‌‌‌‌‌‌شنبه به اوج خود رسیده و عدد ۶هزار و ۵۰۰میلیاردتومان را به‌ثبت رسانده است. روز چهارشنبه برخلاف روزهای قبل، در ساعات اولیه با کمی افت همراه بود اما دوباره شاخص‌کل بورس، توانست سیر صعودی روزهای گذشته را ادامه داده و در کانال یک‌میلیون و ۶۰۰هزار واحد باقی‌بماند. ارزش معاملات نیز طی روز معاملاتی چهارشنبه، ۵هزار و ۵۰۰میلیاردتومان بوده‌است.
از میان صنایعی که با ورود پول حقیقی همراه بوده‌است، گروه فرآورده‌های نفتی، به‌واسطه نوسان‌های قیمت نفت، مورد استقبال سهامداران قرار گرفت. همچنین شرکت‌های این گروه، گزارش‌های فصلی خوبی را منتشر کرده و به‌نظر تحلیلگران بنیادی شرکت‌های پالایشی در وضعیت کنونی، جذابیت بالایی دارند، به‌طوری‌که کرک‌اسپرد پالایشی‌‌‌‌‌‌‌ها با انتشار گزارش ۹ماهه، افزایش قابل‌توجهی یافته‌است. گروه بانکی نیز که از هفته‌های گذشته مورد استقبال بود، هفته اخیر نیز توجه سرمایه‌‌‌‌‌‌‌گذاران حقیقی را به خود جلب کرد. گروه مواد دارویی، به واسطه اخذ مجوز افزایش نرخ محصولات برای برخی از شرکت‌های این گروه، همچنان یکی از گزینه‌‌‌‌‌‌‌های جذاب برای سرمایه‌گذاری است و این گروه این پتانسیل را دارد تا در هفته پیش‌رو نیز شاهد ورود پول حقیقی خوبی باشد. گروه غذایی و خرده‌فروشی نیز همانند صنعت دارو، پتانسیل بالایی برای سودآوری داشته و می‌توانند شامل افزایش نرخ شوند.
گروه خودرو نیز در هفته گذشته با حواشی زیادی همراه شد؛ به‌طوری که در پایان هفته گذشته خبرهایی درخصوص توقف عرضه خودرو در بورس‌کالا شنیده می‌شد، به‌همین‌دلیل روز شنبه نیز بازار به واسطه قرمزپوش‌شدن خودرویی‌‌‌‌‌‌‌ها، نتوانست به روند صعودی خود ادامه دهد و نماگر اصلی بازار به‌رنگ سرخ درآمد، با این‌وجود اما عرضه ۱۰هزار خودرو دناپلاس در بورس‌کالا به صدر خبرها تبدیل شد. روز یک‌‌‌‌‌‌‌شنبه به دلیل مشکلات مصرف گاز، بورس تهران به تعطیلی کشانده شد. این امر، گمانه‌‌‌‌‌‌‌زنی‌‌‌‌‌‌‌ها درخصوص عرضه این محصولات در تالار نقره‌‌‌‌‌‌‌ای را افزایش داد. در نهایت روز دوشنبه با موضع‌‌‌‌‌‌‌گیری برخی از مسوولان در این خصوص، تا حدودی ابهامات از این مساله رفع شد. با این شرایط، ایران‌خودرو توانست دوباره نگاه حقیقی‌‌‌‌‌‌‌ها را به خود جذب کرده و با ورود پول حقیقی به‌صورت هفتگی همراه شد. امادر نهایت برآیند معاملات این هفته گروه خودرو و قطعه‌سازان منجر به خروج ۴۵میلیاردی نقدینگی حقیقی‌‌‌‌‌‌‌ها از این بازار شده‌است.
پایان هفته معاملاتی اخیر با موضع‌‌‌‌‌‌‌گیری‌‌‌‌‌‌‌های سیاسی اتحادیه اروپا همراه شد؛ در این میان گفت‌وگوهای اخیر وزیر امورخارجه ایران و بورل نماینده اتحادیه اروپا در امورخارجه، بیانگر آن است که این موضع‌‌‌‌‌‌‌گیری‌‌‌‌‌‌‌ها چندان عملی نخواهد بود، اما به هر حال این امکان وجود دارد که روزهای آتی هیجانات بر بازار غالب‌شده و روند روزانه شاخص معکوس شود، اما همچنان نرخ دلار، به بازار به بازار سهام جهت داده و تکلیف آن را روشن می‌سازد، از این‌رو به‌نظر می‌رسد معاملات هفته آینده، در مجموع امیدوارکننده باشد.
بورس در ماهی که گذشت
بورس تهران اولین ماه از زمستان سال‌جاری را بسیار‌گرم آغاز کرد، به‌طوری‌که شاخص‌کل بورس، طی ماه گذشته، بازدهی ۹/ ۱۲درصدی و شاخص هم‌‌‌‌‌‌‌وزن بازدهی نزدیک به ۵/ ۱۸درصدی را به‌ثبت رسانده است. در دی ماه امسال، بازار پرنوسان دلار، بر روند بورس تاثیر داشته و سرمایه حقیقی‌‌‌‌‌‌‌ها را به سمت سهام هدایت کرد. همچنین بسته‌شدن دریچه مذاکرات، ایران را تحت‌فشارهای بین‌المللی قرار داده‌است. همین امر سبب‌شده است تا بورس تهران، بعد از دلار مورد‌توجه نقدینگی موجود در اقتصاد قرار گیرد. همچنین طی ماه اخیر رکوردهایی به لحاظ ارزش معاملات و تغییر مالکیت حقیقی ثبت شده‌است. این رکوردها حاکی از آن است که رونق به بازار سرمایه بازگشته و پتانسیل خوبی برای حضور در این بازار ایجاد شده‌است.
میانگین تغییر مالکیت طی ماه گذشته، ۲۸میلیاردتومان بوده و از ۱۸روز معاملاتی ۱۲روز آن با ورود پول حقیقی و تنها ۶روز آن با خروج پول حقیقی همراه شده‌است. همچنین بیشترین رکورد ورود پول در دوسال اخیر نیز طی معاملات ۲۶دی ماه با ثبت ورود نقدینگی نزدیک به ۷۴۵میلیارد شکسته شده‌است. ارزش معاملات طی این ۱۸روز به‌طور متوسط، ۵هزار و ۷۵۰ میلیارد بوده که نسبت به ماه گذشته نزدیک به ۲برابر شده‌است. همچنین میانگین ارزش معاملات در دی‌‌‌‌‌‌‌ماه سال‌گذشته حدود هزار و ۹۷۵میلیاردتومان بوده‌است. این امر نمایانگر آن است که معاملات بورس تهران طی دی‌‌‌‌‌‌‌ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال‌گذشته، بهبود قابل‌توجهی یافته‌است. به لحاظ بنیادی نیز یکی از عواملی که به‌عنوان موتور محرک بازار عمل کرده و روند شاخص را صعودی کرد، گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها و بهبود گزارش‌های فصلی شرکت‌های بورسی و فرابورسی بود، به‌طوری‌که حاشیه سود اغلب شرکت‌های بزرگ با رشد چشمگیری همراه بوده‌‌‌‌‌‌‌اند.
احوالات ۱۰ماهه بورس
نماگر اصلی بورس تهران از ابتدای سال۱۴۰۱ معاملات خود را در سطح یک‌میلیون و ۳۹۰هزار واحد آغاز کرده و پس از رشد ۵۴/ ۲۳درصدی به یک‌میلیون و ۶۸۹هزار واحد رسیده است؛ این در حالی است که شاخص‌کل در مدت مشابه سال‌قبل، بازدهی منفی ۱۶/ ۲درصدی را به‌ثبت رسانده بود. شاخص عمده رشد ۱۰ماهه خود را مدیون روند صعودی دو ماهه اخیر است. هرچند، شاخص‌کل بورس یک‌بار در ۲۷اردیبهشت ماه سال‌جاری، به کانال یک‌میلیون و ۶۰۰هزار واحد نفوذ کرده و دوباره در روز بعد ۲۸اردیبهشت ماه این کانال را از دست داد. همچنین کف شاخص‌کل در معاملات امسال، سطح یک‌میلیون و ۲۴۱هزار واحد بوده‌است. همچنین از کف سال‌جاری شاخص‌کل توانسته است تا بازدهی نزدیک به ۱۱/ ۳۶درصد را به‌ثبت برساند. نماگر اصلی بازار از کف قبلی، روند صعودی خود را آغاز کرده و در تاریخ ۷دی ماه دوباره وارد کانال یک‌میلیون و ۶۰۰هزار واحد شد، به‌طوری‌که شاخص طی روز معاملاتی مذکور تا سطح یک‌میلیون و ۶۴۷هزار واحد نفوذ کرد. البته نماگر بازار، کانال را در ۸ دی ماه از دست داد و باردیگر وارد کانال یک‌میلیون و ۵۰۰هزار واحد شد. در نهایت شاخص بورس، از ۱۸دی ماه سال‌جاری، به مدت ۸ روز متوالی بالای سطح یک‌میلیون و ۶۰۰هزار واحد باقی‌ماند.
نوسانات روزانه شاخص
بورس تهران طی ۱۹۹روز معاملاتی سال‌جاری، رکودهای عمیق و رونق‌‌‌‌‌‌‌های خوبی را به خود دیده و سبز و قرمز بازار را چشیده است، به‌طوری‌که ۲۷مهر ماه سال‌جاری، با ارزش معاملات ۹۳۱میلیاردتومان کم‌‌‌‌‌‌‌ترین میزان ارزش معاملات سال‌جاری را به‌ثبت رساند. همچنین ارزش معاملات در دی‌‌‌‌‌‌‌ماه رکوردهای خوبی را به‌ثبت رساند. ارزش معاملات بورس تهران طی معاملات ۷دی ماه با ثبت رکورد ۷هزار و ۳۲۱میلیاردی لباس رونق را بر‌تن بازار پوشانید.
طی نزدیک به ۲۰۰روز معاملاتی در سال‌جاری، نماگر اصلی بازار ۱۰بار نوسان روزانه بیش از ۲درصد را به‌ثبت رسانده که از این میان سه‌بار نوسان روزانه بیش از ۳درصد نیز به چشم می‌خورد. رکورد نوسان روزانه در تاریخ ۷دی ماه سال‌جاری، با ثبت نوسان ۵/ ۴درصد به‌صورت روزانه شکسته شده‌است.
شاخص هم‌‌‌‌‌‌‌وزن نیز طی ۱۹۹روز معاملاتی سال‌جاری، ۸روز نوسان بیش از ۲درصد را ثبت کرده‌است. این نماگر، از ابتدای سال‌جاری، بازدهی نزدیک به ۰۹/ ۵۱درصدی را به‌ثبت رسانده است. همچنین طی روزهای معاملاتی سال‌جاری، ۴۶روز، پول حقیقی وارد بورس شده و ۱۵۳ روز نیز پول حقیقی از بازار خارج شده‌است. رکورد تغییر مالکیت حقوقی به حقیقی نیز در تاریخ ۲۶ دی‌‌‌‌‌‌‌ماه با ورود ۷۴۵میلیاردتومان شکسته شده‌است. همانطور که اشاره شد، این مقدار از ورود پول طی دو سال‌گذشته بیسابقه بوده‌است.
گوشه‌چشمی به سایر بازارها
بررسی روند بازارهای موازی بازار سهام نشان می‌دهد که ارز آمریکایی، طی ۱۰ ماه اخیر، بازدهی نزدیک به ۸۴/ ۶۳درصد را به‌ثبت رسانده است. ثبت این بازدهی نمایانگر آن است که بورس تهران از سایر بازارهای موازی طی ۱۰ماهه اخیر جا مانده‌است؛ این در حالی است که در نگاه کوتاه‌مدت، بورس در دی‌‌‌‌‌‌‌ماه از دلار پیشی‌گرفته و دلار تنها توانسته است، بازدهی نزدیک به ۴۴/ ۹درصد را به‌ثبت برساند. در این میان سکه از سایر بازارها جلو افتاده و بازدهی ۱۰ماهه ۷۴/ ۹۲درصدی داشته و در صدر بازدهی در این سه بازار قرار گرفته‌است. همچنین بازدهی ماهانه سکه نیز همچنان بالاتر از شاخص بورس و دلار بوده و طی یک ماه اخیرافزایش قیمت سکه ۴۷/ ۲۶درصد بوده‌است.
