آخرین تغییرات ضریب جینی و بهبود وضعیت توزیع درآمد در ایران

طبق آمارهای بانک مرکزی ضریب جینی( توزیع درآمد) طی سال‌های ۸۴ تا ۸۵ از عدد ۴۲/۰ به ۴۰/۰ درصد کاهش یافته است. به گزارش پایگاه خبری برنا، براساس آمارهای بانک مرکزی، ضریب جینی که متغیری برای ارزیابی عملکرد اقتصادی کشورها در خصوص توزیع درآمد محسوب می‌شود طی دو سال گذشته روندی رو به رشد و بهبود داشته است.

ضریب جینی عددی بین صفر و یک است، هرچه این متغیر به عدد صفر نزدیک‌تر باشد نشان‌دهنده توزیع عادلانه‌تر بین گروه های مختلف درآمدی در کشور است و هرچه به یک نزدیک‌تر باشد نشان دهنده نابرابری بیشتر است.

به عبارت دیگر ضریب جینی کوچک نشان می‌دهد که تمام افراد جامعه تقریبا از سطح درآمد یا ثروت یکسانی برخوردار هستند؛ درحالی که ضریب یک نشان می‌دهد یک نفر تمام ثروت را در اختیار دارد و سهم مابقی از ثروت تقریبا صفر است.

طبق آخرین اخبار موجود در مورد ایران که به سازمان ملل متحد ارائه شد شاخص جینی برابر با ۴۳صدم‌درصد بود؛ این در حالی است که سازمان ملل در گزارش‌های اخیر خود شاخص ضریب جینی ایران در سال ۲۰۰۸ میلادی را بیش از ۵۸ صدم‌درصد پیش‌بینی کرد.

اما بانک جهانی در گزارشی متفاوت ضریب جینی ایران را ۳۳/۰‌درصد و رتبه ایران از نظر نابرابری میان افراد جامعه در سطح جهان را ۸۸ اعلام کرد.

در همین حال آمارهای بانک مرکزی از ضریب جینی در دو سال گذشته،حاکی از بهبود این روند بوده است؛چراکه توزیع درآمد در سال‌های ۸۴ و ۸۵ از ۴۰۲/۰ به ۴۰۰/۰‌درصد رسیده است.

طبق آمارهای موجود شاخص جینی برای اغلب کشورهای توسعه یافته و صنعتی اتحادیه اروپا بین ۲۴ صدم تا ۳۶‌صدم درصد است و در سال گذشته میلادی متوسط شاخص جینی برای جهان بین ۵۵‌صدم درصد تا ۶۵‌صدم درصد بود.

ضریب جینی در کشور برزیل، چین، ترکیه، مالزی و آمریکا به ترتیب ۵۷صدم، ۴۶صدم، ۴۳صدم، ۴۹صدم و ۸/۴۰‌صدم درصد است.

کشورهای ژاپن و سوئد با ۲۴/۰ و ۲۵/۰‌درصد عادلانه‌ترین توزیع درآمد را به خود اختصاص داده‌اند.

در آمارهای بانک مرکزی آمده است: در سال‌های ۱۳۷۶ و ۱۳۷۷ ضریب جینی از ۴۰۲۹/۰ به ۳۹۶/۰‌درصد کاهش یافت که نشان دهنده بهبود توزیع درآمدها است. این ضریب در سال‌های ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ بهبود یافته و از عدد ۴۰۰۹/۰ به ۳۹۹۱/۰‌درصد رسیده است.

در ادامه این گزارش آمده است: ضریب جینی در سال ۱۳۸۰ به عدد ۳۹۸۵/۰‌درصد، سال ۱۳۸۱، ۴۱۹۱/۰درصد، سال ۱۳۸۲ به ۴۱۵۶/۰‌درصد و سال ۱۳۸۳ به عدد ۳۹۹۶/۰‌درصد رسید.

در سال ۱۳۸۴ یعنی آغاز دولت نهم، این متغیر ابتدا با افزایش به عدد ۴۰۱/۰‌درصد رسید و سپس در سال ۸۵ به ۴۰/۰‌درصد کاهش یافت.

لازم به ذکر است پیش از این سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری)، در گزارشی ضریب جینی در سال ۱۳۸۳ را ۴۲ صدم‌درصد و سال ۱۳۸۴، ۴۱ صدم‌درصد اعلام کرده بود که با آمار بانک مرکزی در سال ۱۳۸۳ (۳۹۹۶/۰‌درصد) و سال ۱۳۸۴ (۴۰۱/۰‌درصد) متفاوت است.

گفتنی است؛ بانک مرکزی در گزارشی دیگر به مقایسه نسبت سهم ۱۰‌درصد ثروتمندترین به ۱۰‌درصد فقیرترین بخش‌ها طی ۱۰ سال اخیر پرداخته است.

براین اساس اختلاف بین ۱۰‌درصد ثروتمندترین افراد به ۱۰‌درصد فقیرترین آنها طی سال‌های ۷۷ تا ۸۰ از ۷/۱۵‌درصد به ۴/۱۴‌درصد کاهش یافت.

همچنین این نسبت در سال‌های ۸۱ تا ۸۳ از ۹/۱۶ به ۶/۱۴‌درصد کاهش یافت.

براساس این گزارش، طی ۴ سال اول دولت اصلاحات شاهد نوسان این نسبت هستیم که در برخی از سال‌ها روندی افزایشی داشته است به نحوی که این ارقام از ۲/۱۴‌درصد در سال ۱۳۷۷ به ۴/۱۵‌درصد در سال ۱۳۷۸ افزایش یافته است. اما در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ این ضریب از ۱۵‌درصد به ۴/۱۴‌درصد کاهش یافته است.

این نسبت در سال ۸۴ از ۵/۱۴ به ۹/۱۴ در سال ۸۵ افزایش یافت که به این ترتیب طی این مدت نیز شاهد افزایش فاصله بین سهم ۱۰‌درصد ثروتمندترین به ۱۰‌درصد فقیرترین‌ها هستیم.