• بحران در صنعت برق

    بهاره چراغی: خاموشی‌های گسترده در تهران و هفت استان کشور که در روز ۲۳ دی‌ماه امسال حادث شد، متهمان بسیاری دارد. افت تولید گاز از میادین پارس جنوبی، استفاده زیاد از برق برای تولید بیت‌کوین و افزایش مصرف گاز در بخش خانگی به‌عنوان مهم‌ترین دلایل خاموشی‌ها مطرح شده‌اند. اما کاهش عرضه گاز به نیروگاه‌ها به‌دلیل آغاز فصل سرما و افزایش مصرف گاز مهم‌ترین دلیلی است که بسیاری از تحلیلگران و فعالان صنعت برق و گاز، آن را مرتبط با وقوع خاموشی‌ها می‌دانند. رمزگشایی از جعبه سیاه خاموشی‌های زمستانه علاوه بر اینکه ثابت می‌کند کمبود سوخت در نیروگاه‌ها متهم اصلی است، این نکته را یادآور می‌شود که یکی از مهم‌ترین راهکارهای پیش‌رو برای جلوگیری از تکرار خاموشی‌ها، تغییر رویکرد و اتخاذ یک سیاست واحد انرژی در حوزه گاز و برق است.
  • رمزارزها؛ عامل اصلی یا حاشیه‌ای؟

    علیرضا کلاهی نایب‌رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی تهران
    مساله آلودگی هوای کلان‌شهرها، مازوت‌سوزی نیروگاه‌ها و خاموشی‌های ناشی از مصرف بالای مزارع ارز دیجیتال، این روزها از جمله مهم‌ترین موضوعاتی است که در رسانه‌های مختلف با دیدگاه‌ها و رویکردهای متفاوتی به آن پرداخته می‌شود. هر چند به‌نظر می‌رسد تفاوت دیدگاه‌ها و عدم تبیین دلایل دقیق خاموشی‌های اخیر به‌ویژه در کلان‌شهرهای بزرگ کشور بیش از هر چیز ناشی از عدم شفافیت سیاست‌های کلان حاکم بر صنعت برق و انرژی کشور است.
  • دو پیام خاموشی‌های اخیر

    پرویز غیاث‌الدین دبیر سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق
    بازگشت دوباره خاموشی آن هم در روزهای سرد سال که قطعا تولیدکنندگان برق ظرفیت‌های خالی و بلااستفاده قابل توجهی دارند، مساله‌ای است که باید به شکلی عمیق و گسترده مورد بررسی قرار گیرد. در حقیقت این روزها مساله تولید برق از دو سو مورد سوال واقع شده است. اول اینکه در شرایطی که ایران ظرفیت تولید ۶۰ هزار مگاوات برق را دارد، دلیل بروز خاموشی‌های اخیر چیست؟ دوم آنکه با وجود دسترسی به یکی از عظیم‌ترین منابع گازی دنیا، چرا چند نیروگاه ناگزیر به مازوت‌سوزی هستند؟
  • ساختار معیوب تولید انرژی

    پیام باقری نایب‌رئیس هیات‌مدیره سندیکای صنعت برق و نایب‌رئیس کمیسیون انرژی و محیط‌زیست اتاق تهران
    اتفاقات اخیر درمورد خاموشی‌ها، چه به‌صورت خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده یا حتی خاموشی‌های‌ برنامه‌ریزی‌نشده‌ای که اخیرا در مناطق مختلفی از کشور رخ داد، این سوال را در ذهن مردم و کسانی که در حوزه انرژی کشور فعالیت دارند متبادر می‌کند که چرا ایران با وجود داشتن منابع غنی نفت، گاز و برق به یکباره در فصل زمستان که برخلاف تابستان فشار بسیار کمتری روی شبکه برق کشور حاکم است، با خاموشی‌های گسترده ای مواجه می‌شود. این رخداد زاییده اتفاقاتی است که در ادامه این نوشتار به آن پرداخته شده است.
  • مسیر اقتصاد در عصر بایدن

    احسان آذری‌نیا: آغاز به‌کار دولت جدید در آمریکا به علل مختلف و از جهات گوناگون یک رویداد مهم برای این کشور و اقتصاد جهان است. سال گذشته میلادی اقتصاد جهان به‌دلیل همه‌گیری کرونا به عمیق‌ترین رکود در چنددهه اخیر دچار شد و این همه‌گیری همچنان ادامه دارد. با آنکه وضعیت برخی شاخص‌های اقتصادی بهتر شده و واکسیناسیون مدتی است در بسیاری از کشورها شروع شده، اما اثرات همه‌گیری برای مدتی طولانی باقی خواهد ماند.
  • موج آبی در بازارهای مالی

    اریک پلات منبع: فایننشال‌تایمز
    «موج آبی» کمی دیرتر از آنچه انتظار می‌رفت به راه افتاد. اما این موج، قدرت کافی برای تغییر نظم بازارهای مالی جهان را دارد. پنجم ماه جاری میلادی، انتخابات سنا در ایالت جورجیا برگزار شد و پیروزی دو نامزد دموکرات در این انتخابات سبب شد کنگره بعدی در کنترل دموکرات‌ها باشد. به این ترتیب حالا هم رئیس‌جمهور یک دموکرات است و هم دو مجلس کنگره یعنی مجلس نمایندگان و سنا در کنترل این حزب خواهد بود.
  • پنج بحران پیش‌رو

    مایکل پلوف منبع: کوارتس
    بین روسای‌جمهوری آمریکا، جو بایدن یکی از پرچالش‌ترین دوران‌ها را از لحاظ سیاسی و اقتصادی به ارث برده است. حوادث اخیر یعنی حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و شدت یافتن کرونا وضعیتی پرمخاطره برای آمریکا به‌وجود آورده و بایدن باید به جراحت‌هایی که در سیستم سیاسی پدید آمده التیام بخشد و اقتصاد آمریکا را به مسیر رونق بازگرداند. برای نخستین بار طی یک دهه، حزب دموکرات دولت و کنگره را در کنترل خود دارد و این پرسش برای همه مطرح است که برنامه اقتصادی بایدن چه اثراتی بر اقتصاد آمریکا و جهان خواهد داشت. در مطلب حاضر به پنج نکته در این زمینه اشاره می‌شود.
  • برندگان و بازندگان بسته‌های حمایتی

    مایکل براش منبع: مارکت واچ
    پنج‌شنبه گذشته جو بایدن رئیس‌جمهور جدید آمریکا بسته حمایتی ۱۹۰۰ میلیارد دلاری را برای کمک به اقتصاد خانواده‌ها و شرکت‌ها و مبارزه فراگیرتر با همه‌گیری کرونا معرفی کرد اما واکنش بورس آمریکا به این برنامه مثبت نبود. آنچه طی روزهای گذشته در بازارهای مالی رخ داده حاصل عوامل گوناگون است و این عوامل احتمالا طی سال‌جاری میلادی همچنان بر بازارها اثر خواهد گذاشت. با توجه به بسته حمایتی پیشنهاد‌شده از سوی بایدن و احتمال اجرای برنامه‌های حمایتی جدید در آینده، این انتظار وجود داشت که معرفی‌شدن بسته حمایتی ۱۹۰۰ میلیارد دلاری سبب رشد شاخص‌های مالی شود. اجرای این برنامه به مصرف‌کنندگان، شرکت‌ها و دولت‌های محلی و ایالتی کمک می‌کند اثرات بحران‌کرونا را جبران کنند و نیز بر اثرگذاری برنامه‌ها برای مبارزه با کرونا می‌افزاید.
  • ریسک‌های رشد نقدینگی

    آماندا لی منبع: سوث چاینا مورنینگ پست
    به‌نظر می‌رسد برنامه جدید جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا که با هدف کمک به رونق اقتصادی این کشور و مبارزه موثر با همه‌گیری کرونا تدوین شده، اثراتی بر اقتصاد و بازارهای مالی جهان خواهد داشت. به‌دلیل همین اثرات، بانک‌مرکزی چین توجهات را به ریسک‌های رو به رشد خارجی برای اقتصاد این کشور و جهان جلب کرده است. به باور تحلیلگران اگر برنامه ۱۹۰۰ میلیارد دلاری بایدن سبب رونق اقتصاد آمریکا شود، در نهایت تقاضا برای کالاهای صادراتی چین افزایش خواهد یافت. اما بانک‌مرکزی چین رویکرد احتیاط‌آمیز به این برنامه و اثرات آن دارد.
  • بازنشستگی پیش از موعد

    محمد جندقی: «ابرچالش» عبارتی است که در کنار «صندوق‌های بازنشستگی» مشترکا در نسخه‌های مختلف ارائه تصویری از بحران‌های حال حاضر کشور به کار برده می‌شود.
  • سیاست ارفاق حداکثری

    دکتر علی حیدری نایب‌رئیس هیات‌مدیره سازمان تامین اجتماعی
    به‌طور کلی یک روند جهانی از مدت‌ها قبل درخصوص «بازنشستگی پس از موعد» وجود دارد. با توجه به اینکه امید به زندگی به‌طور میانگین در دنیا افزایش یافته و کشورها به دنبال افزایش نرخ مشارکت اقتصادی و افزایش جمعیت فعال هستند، بنابراین سن قانونی بازنشستگی نیز افزایش یافته است و حتی برای افرادی که پس از رسیدن به موعد مقرره قانونی اشتغال داشته و حق بیمه پرداخت می‌کنند، مشوق‎هایی هم در نظر می‌گیرند.
  • طراحی ساختار چند لایه

    دکتر حسین مشیری تبریزی مدیرکل بین‌الملل سازمان تامین اجتماعی
    بحران در صندوق‌های بازنشستگی به موضوع عدم پایداری مالی بلند مدت در این صندوق‌ها اطلاق می‌شود و بدین مفهوم است که صندوق بازنشستگی (یا تامین اجتماعی) در بلند مدت قادر به ایفای تعهدات خود نیست. اطمینان از پایداری مالی بلندمدت صندوق بازنشستگی (یا طرح تامین اجتماعی) وظیفه مدیران (شامل هیات‌مدیره و مدیر‌عامل) و همچنین نهاد دولت به‌عنوان تنظیم‌کننده نهایی تعهدات این صندوق‌ها (یا طرح‌های تامین اجتماعی) است.
  • اتصال صندوق‌ها به بودجه دولت

    دکتر محمدرضا مالکی مدیرکل بیمه‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
    در تیرماه سال جاری طرحی تحت عنوان «بازنشستگی پیش از موعد» با امضای ۳۹ نفر از نمایندگان در مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شد. پیش از این نیز قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت در شهریور ماه ۱۳۸۶ به تصویب رسید و برای مدت ۸ سال امکان بازنشستگی با ۲۵ سال سابقه برای مردان و ۲۰ سال سابقه برای زنان را بدون شرط سنی و با ۵ سال سنوات ارفاقی فراهم کرد. تفاوت این طرح با قانون قبلی در این است که این طرح سخاوتمندی کمتری برای افراد متقاضی به همراه دارد اما اثر آن بر دیوانسالاری کشور، صندوق‌های بازنشستگی و بازار کار یکسان خواهد بود.
  • برجام در دوران بایدن

    امیر جهانی: انتخاب ترامپ در نوامبر ۲۰۱۶ سرآغاز رخ دادن خیلی از اتفاقات ناگوار در عرصه بین‌الملل بود. ایجاد تنش با برخی کشورهای دوست، خروج از برخی توافقنامه‌ها و نهادهای بین‌المللی و جدال لفظی روزانه در شبکه‌های اجتماعی تنها بخشی از دومینوی ترامپ در چهار سال گذشته بود و برجام هم یکی از قربانیان آن.
  • بی‌اعتمادی طرفین مذاکره

    رحمن قهرمانپور کارشناس مسائل بین‌الملل
    چنین به‌نظر می‌رسد که حداقل در واشنگتن این باور روز‌به‌روز در حال تقویت شدن است که اهمیت آمریکا در قیاس با گذشته کمتر شده است. هرچند برخی‌ها چنین ادعایی را قبول ندارند، اما به‌نظر می‌رسد که نباید آن را دست‌کم یا نادیده گرفت. تحولات اخیر در انتقال قدرت از دولت ترامپ به دولت بایدن و نیز میراث سیاست خارجی ترامپ و تشدید تنش میان آمریکا با چین همگی حکایت از آن دارند که آمریکا در سال‌۲۰۲۱ در سیاست خارجی خود با شرایط بی‌ثبات‌تری نسبت به گذشته مواجه شده است.

بیشتر