آرشیو روزنامه شماره ۴۷۰۱ دنیای اقتصاد

اخبار باشگاه اقتصاددانان - روزنامه شماره ۴۷۰۱

  • اصلاح قیمت حامل‌های انرژی

    قیمت حامل‌های انرژی بخصوص بنزین و گازوئیل همچنان موضوع بحث و بررسی کارشناسان است و به نظر می‌رسد با توجه به عدم اجرای راهکاری در این خصوص، سیاست‌گذاران تاکنون هیچ کدام از راه‌حل‌های سیاستی کارشناسان را نپسندیده‌اند.
  • اجرای برنامه ترکیبی

    دکتر احمد تشکینی/ مدیر کل دفتر امور اقتصادی و سیات‌های تجاری وزارت صمت
    الف) تحلیلی بر وضع موجود براساس اختلاف قیمت بنزین داخلی و فوب خلیج‌فارس
  • ضرورت راهبرد بلند مدت

    دکتر حسن حیدری/ استادیار دانشگاه تربیت مدرس
    در بیشتر کشورهای دنیا، شرکت‌های مهم انرژی به‌صورت رقابتی سوخت را عرضه می‌کنند و این رقابت در تغییر قیمت بنزین و گازوئیل در جایگاه‌های عرضه سوخت در تابلو‌های قیمت مشخص است. حتی در کشورهای همسایه ایران در پمپ بنزین‌ها قیمت بنزین و سایر سوخت‌ها توسط شرکت‌های رقیب و با قیمت‌های لحظه‌ای و متغیر عرضه می‌شود که تابع پارامترهای مختلفی از جمله قیمت نفت، مالیات بر انرژی، هزینه حمل و کیفیت متفاوت سوخت عرضه شده توسط هر شرکت است. این در حالی است که بازار سوخت در ایران با اکثر کشورهای دنیا متفاوت است، به این معنا که شرکت دولتی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی عرضه‌کننده انحصاری انواع سوخت (اعم از بنزین، گازوئیل و...) است و مردم و صنایع مختلف تقاضاکننده آن هستند. با وجود عرضه انحصاری سوخت در ایران، بر خلاف انتظاری که معمولا از یک بازار انحصاری می‌رود، قیمت سوخت در ایران به میزان بسیار زیادی پایین‌تر از متوسط جهانی و قیمت‌های رایج در کشورهای همسایه است. این مساله چند دهه است که مشکلات زیادی برای دولت و به‌طور کلی اقتصاد ایران به‌وجود آورده است که مهمترین آنها عبارتند از مصرف بیش از اندازه سوخت نسبت به استانداردهای جهانی، آلودگی محیط زیست، نابرابری در توزیع یارانه پنهان سوخت، قاچاق سوخت به کشورهای همسایه و کسری بودجه مزمن دولت به دلیل پرداخت همه ساله یارانه سوخت.
  • تغییر سیاستی در صنعت خودرو

    دکتر محمد جعفری /کارشناس اقتصادی
    بیش از یک دهه از اجرای طرح بزرگ هدفمندی یارانه‌ها می‌گذرد و همچنان این طرح با اشکالات اساسی به‌ویژه در حوزه بازتوزیع منابع حاصل از این طرح مواجه است. بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم و کاهش قیمت نفت، به‌طور طبیعی قیمت بنزین در داخل نزدیک به قیمت فوب خلیج‌فارس شد؛ به‌طوری‌که وزیر نفت، دستور حذف کارت سوخت و سهمیه‌بندی بنزین را صادر کرد. اما با مصوبه مجلس سامانه کارت سوخت همچنان باقی ماند. با توجه به اینکه طی ۶ سال گذشته قیمت بنزین در مقدار ۱۰ هزار ریال ثابت باقی مانده و از طرفی با فشار تحریم‌ها، کسری بودجه نیز افزایش زیادی پیدا کرده است، برخی کارشناسان یارانه پنهان انرژی از جمله سوخت را دلیلی بر ناکارآمدی بودجه و هدررفت منابع اعلام می‌کنند. ایشان اذعان دارند که قیمت بنزین در ایران بسیار ارزان بوده و این یارانه نه تنها موجب رفاه اقشار آسیب‌پذیر نشده بلکه موجب افزایش رفاه افراد بهره‌مند جامعه شده است. با توجه به اینکه ارزانی یا گرانی یک کالا، نیاز به یک شاخص معتبر دارد، در نتیجه نسبت درآمد سرانه به قیمت بنزین در ایران و چند کشور منتخب را برای تحلیل درست گرانی یا ارزانی سوخت محاسبه و نتایج را تحلیل می‌کنیم.
  • تعیین پلکان‌های مصرف

    محمدجواد ساکت /کارشناس انرژی
    دولت ایران سالانه بیش از ۹۰۰ هزار میلیارد تومان یارانه پنهان پرداخت می‌کند که ۶۰۰ هزار میلیارد آن مربوط به یارانه پنهان انرژی است. دولت به‌دلیل دسترسی به نفت و گاز ارزان، آن را با قیمت‌های بسیار کم به مصرف‌کنندگان می‌فروشد. مبنای این رفتار، «کاهش هزینه» است. بنابراین دولت با نگرفتن هزینه‌های واقعی از مردم، رفاه آنها را با درآمد ثابت ۵۳۷۵ دلار بالا می‌بَرد. از طرفی درآمد دولت از طریق صادرات انرژی تامین می‌شود و نیاز چندانی به درآمدهای فروش داخل انرژی ندارد. اما اگر درآمد صادرات انرژی به‌دلیل تحریم یا پایان یافتن ارزش منابع نفت و گاز کاهش یابد، دولت مجبور است مانند سایر کشورها، قیمت‌گذاری واقعی برای انرژی انجام دهد. توصیه می‌شود که دولت به جای تخفیف روی کالاها، سیاست «افزایش درآمد» خانوارهای ایرانی را در پیش بگیرد تا خانوارها بتوانند چه در ایران و چه در سایر نقاط دنیا، قدرت خرید بالا داشته باشند. این مهم جز با حذف تدریجی یارانه پنهان و تخصیص آن در مسیر توسعه پایدار اقتصادی امکان‌پذیر نیست. لازم است که درآمد مردم از طریق بسترسازی مناسب اقتصاد توسط دولت افزایش یابد تا مردم توان پرداخت هزینه‌های واقعی را داشته باشند و کل اقتصاد ایران به سمت قیمت‌ها و درآمدهای بین‌المللی نزدیک شود.

بیشتر