آرشیو روزنامه شماره ۴۵۳۰ دنیای اقتصاد

اخبار باشگاه اقتصاددانان - روزنامه شماره ۴۵۳۰

  • رفتارشناسی بازار خودرو

    خانواده‌های ایرانی طی یک سال اخیر همچون سال ۱۳۹۱ بار دیگر با موج تورمی جدید مواجه شدند و شاهد یک جهش ارزی در نتیجه تورم بودند. تورم بالا طی یک سال گذشته سبد کالایی خانواده‌های ایرانی را کوچک‌تر کرد و خودرو به‌عنوان یکی از نیازهای عمده خانواده‌های ایرانی نیز که در داخل تقریبا در انحصار دو غول خودروسازی است، شرایط ویژه و عجیبی را پشت‌سر می‌گذارد.
  • همرنگی با جماعت

    امير محمد تهمتن پژوهشگر اقتصاد رفتاري،انديشكده مطالعات حاكميت و سياست‌گذاري دانشگاه صنعتي شريف
    چند ماهی است که بازار خودرو در ایران با نوسانات بالای قیمتی مواجه است. در این شرایط، شرکت‌های خودرو‌سازی برای مدیریت قیمت در بازارها، اقدام به پیش‌فروش خودرو با شرایطی خاص (و حتی کمی عجیب و غریب) کرده‌اند. از جمله شرایط جالب توجه در این طرح‌های پیش‌فروش، عدم اعلام نوع خودرو و موعد تحویل است. در این طرح‌ها، تنها عنوان «تمام خودروهای قابل عرضه» بدون ذکر موعد تحویل اعلام شده است. با این حال، با پدیده شگفت‌انگیز دیگری در بازار خودرو مواجه بودیم: هجوم کم‌سابقه مردم برای پیش‌خرید خودروها در این طرح‌ها. این یادداشت تلاش می‌کند، از میان عوامل مختلفی که می‌تواند بر این رفتار تاثیر‌گذار باشد، یک عامل را مورد بررسی قرار دهد. شاید یکی از مهم‌ترین عوامل موثر، انتظار مردم از افزایش بیشتر قیمت‌ها است. برخی تحلیل‌ها نشان می‌دهد که فاصله زیاد قیمتی میان کارخانه و بازار، حکایت از حباب در قیمت‌ها دارد. اما استقبال فراوان از این طرح‌ها می‌تواند نشان‌دهنده انتظار بازار برای افزایش بیشتر قیمت‌ها باشد. اما این یادداشت در کنار عامل انتظارات و دیگر عوامل مهم، یک عامل مهم دیگر را مورد شناسایی قرار داده است: ما می‌خواهیم آنچه اطرافیانمان انجام می‌دهند را انجام دهیم. این اطرافیان شامل طیف وسیعی از افراد در شبکه اجتماعی‌مان می‌شود: دوستان، همکاران و حتی مردم.
  • تحلیل یا قواعد سرانگشتی؟

    زهرا موسوی پژوهشگر اقتصاد رفتاری
    در زندگی همه ما موقعیت‌هایی پیش می‌آید که لازم است تصمیمات سختی بگیریم که لزوما از پیامدهای آن نمی‌توانیم مطمئن باشیم. به این شرایط، تصمیم‌گیری در حالت عدم اطمینان یا قطعیت می‌گویند. گرفتن مدرک دکترای فلسفه ممکن است به پیدا کردن یک شغل با جایگاه اجتماعی خوب کمک کند، اما از طرف دیگر ممکن است با این مدرک نتوانیم در ایران هیچ شغلی پیدا کنیم و در نهایت مجبور شویم شغلی بی‌ارتباط با آنچه برای آن سال‌های سال تلاش و هزینه کرده‌ایم، انتخاب کنیم. معاینه پزشکی برای بیماری‌های خاصی چون سرطان سینه ممکن است به تشخیص زودهنگام و درمان بیماری کمک کند، اما ممکن است هیچ مشکلی نداشته باشیم و پول ما هدر رفته باشد. به همین ترتیب، خرید خودرویی که از قیمت و زمان تحویل آن هیچ اطلاعی نداریم، می‌تواند یک سرمایه‌گذاری مناسب برای حفظ ارزش پول باشد، اما از سوی دیگر نیز می‌تواند تنها حبابی باشد که در کوتاه‌مدت ما را متحمل هزینه‌های جدی کند. «تئوری مطلوبیت انتظاری» داستانی از این موضوع است که ما چگونه باید تصمیم عقلانی بگیریم، زمانی که از پیامدهای یک عمل مطمئن نیستیم. در این حالت گفته می‌شود عملی را انتخاب کنید که بیشترین مطلوبیت مورد انتظار را برای شما دارد.
  • مثلث خطای فردی

    امین کریمی پژوهشگر اقتصاد رفتاری
    با افزایش قیمت ارز، بازار خودرو نیز مانند دوره‌های گذشته با افزایش روبه‌رو بوده است. این در حالی است که اختلاف قیمت میان کارخانه و بازار در زمان‌هایی برای برخی خودروها به ۱۰۰ درصد رسیده است. از این رو با توجه به اهمیت موضوع، کارشناسان اقتصادی به تفسیر این پدیده و دلایل شکل‌گیری آن در چند ماه اخیر پرداخته‌اند. با این وجود می‌توان از منظر دیگر دانش اقتصاد و با بهره‌گیری از یافته‌های روان‌شناسی به این مساله نگاه کرد. حوزه‌هایی از دانش که به اعتقاد برخی اقتصاددانان به سمت یکدیگر همگرا می‌شوند و آن را اجتناب ناپذیر می‌دانند (تیلر، ۲۰۱۶؛ ایرل، ۲۰۰۵). مقاله حاضر در تلاش است تا این افزایش قیمت در بازار خودرو را از منظر اقتصاد رفتاری مورد واکاوی قرار دهد. هر چند که این نوشتار به بیان راهکارهای کاهش قیمت نمی‌پردازد و به حوزه تبیین موضوع بسنده می‌کند.

ویدئوهای اقتصادی

بیشتر