• کمربند حفاظت

    انگلیسی‌ها یکی از کشورهایی بودند که از دیرباز و از دوران صفویه در تکاپوی تسلط بر خلیج‌فارس بودند. جرج کرزن این تمایل انگلیس را برای مقابله با تهدید روس‌ها، به شیواترین صورت ممکن بیان می‌کند:
  • خان و خان‌بازی در هورامانِ دوره قاجار

    گاهی تنها با تکیه بر یک سند تاریخی می‌توان وضعیت سیاسی و اجتماعی یک منطقه را در برهه زمانی مشخص روشن کرد و براساس همان سند تحلیل‌های تاریخی قابل تاملی ارائه داد. چنین اسنادی برای تاریخ‌نگاری هورامان- که اطلاعات تاریخی درباره‌اش اندک است- بسیار راهگشا است.
  • دولتمرد و بازرگان فرانسوی در قرن پانزدهم با ثروتی افسانه‌ای

    روح‌الله حاتمی: ژاک کور (Jacques Coeur) دولتمرد و بازرگان فرانسوی در قرن پانزدهم با ثروتی افسانه‌ای بود که در نهایت مورد غضب شارل هفتم قرار گرفت و اموالش مصادره شد. او مسیرهای تجاری بین فرانسه و حوزه مدیترانه را راه‌اندازی کرد.
  • طلعت حرب پاشا موسس بانک مصر

    طلعت حرب پاشا (Talaat Harb Pacha)-متولد ۲۵ نوامبر ۱۸۶۷- کارآفرین و اقتصاددان ملی‌گرای مصری و موسس بانک مصر و شرکت‌های تابع آن در مه‌۱۹۲۰ بود. تاسیس بانک مصر به‌عنوان نخستین بانک مصری که سهامداران و کارکنان آن واقعا مصری بودند و در تمام مراودات آن زبان عربی به‌کار می‌رفت، گامی مهم در بنیان‌گذاری یک هویت اقتصادی ملی در مصر به‌شمار می‌رفت.
  • شیراز : دیدار با مسجد کریمخان

    نمی‌دانم چه حالت وقفه و سکونی زمان را در‌بر گرفته است! گویی زمان، سیر عادی خود را ندارد. شگفتا! شاید از اینکه در چنین بامدادی اینجا را دیده‌ام، رنج‌های سفر، صعودهای شبانه، بیداری‌ها، گرد‌و‌خاک‌ها و حشرات را فراموش کرده‌ام! تحمل آن رنج‌ها به این پاداش می‌ارزد. واقعا در این شهر شیراز جادو و سحری وجود دارد که با زبان‌های غربی ما قابل‌توصیف نیست. اکنون حالت شوق و جذبه شاعران ایرانی و وسعت دامنه‌خیال آنها را درک می‌کنم؛ گویندگان مزبور خواسته‌اند این مسرت و نشاط سحرآمیز را نشان دهند؛ از این جهت، گفته‌هایشان ابهام دارد، ولی به‌نحوی کاملا شایسته رنگ‌آمیزی شده است. دورتر از اینجا، آرامگاه «سعدی» - که در سال ۱۱۹۴ میلادی (تقریبا دو قرن پیش از حافظ) در شیراز متولد شده و در فلسطین در صفوف مسلمانان در جنگ‌های صلیبی شرکت کرده است - قرار دارد. اشعار سعدی از سروده‌های حافظ ساده‌تر و کمتر اغراق‌آمیز است. شیخ سعدی در مغرب‌زمین بیش از حافظ شهرت دارد. خوب به‌یاد دارم که در هنگام جوانی خواندن ترجمه قطعه‌ای از «گلستان» او مرا فوق‌العاده خرسند ساخت. در اینجا، کودکان خردسال اشعار سعدی را می‌خوانند.
  • خلأ برنامه‌ریزی

    در سال‌های پس از جنگ جهانی اول و روی کار آمدن دولت پهلوی، طرح‌های اقتصادی و اجتماعی متعددی در راستای مدرن کردن ایران اجرا شد. احداث راه‌آهن، راه‌اندازی خطوط تلفن، تاسیس نخستین بانک‌های ایرانی، راه‌اندازی نخستین پروازهای هواپیمایی، ایجاد کارخانه‌های کوچک و متوسط، توسعه صنایع تبدیلی، ایجاد مدارس آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای و... از جمله طرح‌هایی بود که در دوره ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ به اجرا درآمد. پهلوی اول دولت را «بر دو ستون ارتش و بوروکراسی پی‌ریزی کرد».
  • بازی‌های ویدئویی فرهنگ عمومی و تاریخ شناسی

    قرنطینه خانگی چند ماه گذشته فرصت مناسبی بود تا به تجربه بهترین بازی‌های ویدئویی تاریخ بپردازم. متاسفانه ما چنان‌که باید به صنعت بسیار عظیم بازی اهمیت نداده‌ایم، در حالی که می‌توان و باید با سرمایه‌گذاری به تولید محتوای بومی غنی برای بازی‌بازان کشور بپردازیم. صنعت بازی‌های ویدئویی دیگر چند سالی است از مرز سرگرمی عبور کرده و شخصا در چند ماه اخیر به تجربه آثاری پرداختم که از نظر غنای داستانی و مفهومی و البته سنگینی بار تراژیک آن، مخاطب را نه تنها سرگرم نکرده بلکه همانند یک فیلم سینمایی خارق‌العاده یا رمانی شگفت‌انگیز چون برادران کارامازوف آدمی را به تفکر فرو می‌برند.
  • ایرانشهری و مساله ایران

    محور تمام آثار طباطبایی، تامل در «مشکل ایران» است که در قالب ایده ایرانشهری، طرح و تعقیب شده است. تمایز بین ایرانشهری و ناسیونالیسم، از تاکیدات دائمی طباطبایی است. به نظر او، در ایران و نیز «در بسیاری از کشورها وحدت ملی تحقق پیدا کرده، اما آن وحدت ملی، به ضرورت، ناسیونالیسم نیست.» (طباطبایی، ۱۳۹۸، ص ۱۱۰). این تمایز نزد طباطبایی هرچند مهم است، لیکن از وضوح لازم برخوردار نیست.
  • قائم مقام حکومت ایران!

    کنسول‌خانه امپراتورى روس در رشت، قدیمى‌ترین کنسول‌خانه‌اى بود که در ایران تاسیس شد. به گزارش نیکتین، پترکبیر در زمان سفارت وولینسکى در سال ۱۷۱۷م قراردادى با شاه‌سلطان حسین منعقد کرد که به موجب آن، روسیه اجازه تاسیس کنسولگرى را در گیلان به دست آورد. در آن زمان کنسولگری روس در رشت بود؛ اما کنسول در بندر انزلى اقامت داشت و این بندر، کوتاه‌ترین راه قفقاز به پایتخت ایران بود که از طریق آن، کالاهاى روس و ایران مبادله می‌شد و در این بندر که مدخل شمالی ایران بود همیشه حضور عامل روس، براى مراقبت از منافع تجاری روس لازم بوده است.
  • نامه خودکشی علی‌اکبر‌خان داور

    فرشاد قربانپور: علی‌اکبرخان داور در ۲۰ بهمن ۱۳۱۵ خودکشی کرد. او وزیر و بنیان‌گذار دادگستری مدرن در ایران در زمان رضا شاه بود و در پست‌های وزیر مالیه در کابینه محمدعلی فروغی (۱۳۱۵-۱۳۱۲)، وزیر معارف (فرهنگ)، وزیر عدلیه (دادگستری) انجام وظیفه کرد. ایجاد نظام قضایی در کشور، تاسیس «اداره ثبت احوال»، تدوین «قانون ثبت اسناد»، «قانون ثبت املاک»، «قانون ازدواج و طلاق» و تاسیس بیمه ایران از مهم‌ترین دستاوردهای او بود.
  • هنری بی. جوی، پیشگام صنعت خودرو

    روح‌الله حاتمی: هنری بورن جوی (Henry Bourne Joy) رئیس شرکت خودروسازی پکارد موتور، از پیشگامان صنعت خودرو و فعال اجتماعی آمریکایی بود.
  • گوین شاتول، مدیر ارشد اسپیس ایکس

    گوین شاتول (Gwynne Shotwell) بازرگان و مهندس آمریکایی و رئیس و مدیر ارشد عملیاتی اسپیس ایکس، شرکت ترابری فضایی است. در سال‌جاری مجله فوربس شاتول را پنجاه و پنجمین زن قدرتمند جهان نامید. همچنین مجله تایم وی را در زمره ۱۰۰ فرد پرنفوذ جهان قرار داد.
  • نادرشاه و قره‌باغ

    علی مرادی‌مراغه‌ای: قره‌باغ تاریخی پر فراز و نشیب دارد هنگامی که آخرین و بی‌لیاقت‌ترین شاه صفوی(سلطان حسین) با حمله افغان‌ها در اصفهان از عرش بر فرش شد و تاج از سر خود برداشته بر سر محمود افغان نهاد در این زمان، دو امپراتوری عثمانی و روس از وضعیت بحرانی ایران استفاده کرده و در۱۷۲۴ سرزمین‌های ایران را بین خود تقسیم کردند مناطق خزر آذربایجان به امپراتوری روسیه ضمیمه شد و بخشی نیز از جمله قره‌باغ به عثمانی ملحق شد.
  • حکایت قتل سرسلسله‌ قاجار

    آقا محمدخان قاجار سرسلسله قاجار است که زندگی‌اش با حوادث عجیب و جالبی گره خورده است، او که با برانداختن سلسله زندیه به قدرت رسید، سرانجام در جریان لشکرکشی بیرون راندن سپاه روس‌ها از ایران کشته شد. عبدالله مستوفی در کتاب «شرح زندگانی من» که یکی از منابع مهم در مطالعه دوران قاجاریه محسوب می‌شود، دلیل به قتل رسیدن او را این‌گونه شرح می‌دهد: «در ایام محاصره قره باغ، مقداری خربزه برای شاه آورده بودند که تحویل آبدار خود نموده و امر داده بود که هر وعده مثلا نصف یک خربزه را که به گنجایش یک ظرف می‌شود، در سفره غذای او بگذارند. خربزه‌ها زودتر از حسابی که شاه داشته است تمام می‌شود. شاه تاریخ روز آوردن خربزه‌ها و اینکه چند دانه آن به مصرف رسیده و چند دانه آن باید باقی مانده باشد دقیقا تعیین و از آبدار باقی‌مانده را مطالبه می‌کند. آبدار هم نجات را در حقیقت‌گویی می‌پندارد و اعتراف می‌کند که با دو نفر از پیشخدمت‌ها آنها را خورده‌اند. شاه برای همین جرم، امر به کشتن هر سه نفر می‌دهد. بعد از آنکه ملازمان به خاطر او می‌آورند که شب جمعه است، اعدام آنها را به صبح شنبه محول می‌کند و چون محکومان به تجربه می‌دانستند که حکم شاه استیناف‌نا‌پذیر است، جمعه شب سه نفری وارد خوابگاه او شده کارش را می‌سازند و جواهرهای سلطنتی را برمی‌دارند و فرار می‌کنند.» 
  • کنترل روند کاهش ارزش پول ملی

    حکومت پهلوی از ابتدای تاسیس، درگیر مشکلات اقتصادی ناشی از کاهش دائمی ارزش پول ملی بود. سقوط ارزش قران در برابر ارزهای خارجی در سال ۱۳۰۸ ش/ ۱۹۲۹‌م به دلیل بحران اقتصادی جهانی، شدت بیشتری گرفت.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر