آرشیو روزنامه شماره ۴۶۷۲ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۶۷۲

  • دگرگونی ذهن‌ها

    میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی یکی از مهم‏ترین روشنفکران عصر قاجار است. اهمیت اندیشه‏های میرزا عبدالرحیم، در مفاهیمی است که در نوشته‏هایش به‌کار می‏برد. آزادی، قانون و ناسیونالیسم، مهم‏ترین مفاهیمی هستند که اساس اندیشه او را تشکیل می‏دهند. این سه مفهوم هنوز هم از اصلی‏ترین مفاهیمی هستند که در جامعه ایرانی بر سرشان توافق وجود ندارد. همه از آن دم می‏زنند ولی به راستی تعریفی از آن برای زمانه خود ارائه نشده است اما می‏توان گفت نخستین تلاش‏های در خور توجه برای تعریف مفاهیمی اساسی چون «آزادی» و «قانون» را باید در نوشته‏های میرزا عبدالرحیم طالبوف یافت که با روشن‏بینی و تلاش عمیقی سعی در ارائه درک درستی از این مفاهیم دارد، اگرچه ممکن است در برخی موارد به خطا رفته باشد باید توجه داشت که در روزگاری که کمتر تجربه‏ای در تعریف مفاهیم نوینی چون آزادی و قانون وجود داشت، تلاش کسانی چون طالبوف بسیار ارزشمند و در خور توجه بود.
  • اسناد را به مورخان نمی دهند

    اشاره: انقلاب مشروطه و تاریخ بیداری ایرانیان در دوره‌ای رخ داد که کتاب و نشریات نیز جای خود را در جامعه به‌عنوان مظاهری از تمدن جدید پیدا کرده بودند و فرهنگ شفاهی ایرانیان داشت آرام‌آرام جای خود را به فرهنگی مکتوب می‌داد. به مناسبت سالروز صدور فرمان مشروطیت، درباره منابع به‌جای مانده از دوران و همچنین پژوهش‌های جدید با دکتر منصوره اتحادیه به گفت‌وگو نشسته‌ایم که آن را در ادامه مطالعه خواهید کرد.
  • فرمان تاریخی مشروطه

    فرمان مشروطیت نقطه عطف تاریخ معاصر ایران است که به دست مظفرالدین‌شاه قاجار در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی امضا و به این ترتیب در سرزمین ایران برای نخستین‌بار حکومت مشروطه تاسیس شد.
  • نظامیان تیولدار

    رانت لمبتون می‌گوید اصطلاح تیول مشتمل بر انواع مختلفی از عطایا بود. در برخی موارد تیول، فقط حق وصول مالیات ناحیه‌ای بود که زمین خالصه به شمار می‌رفت و گاه تیول به معنای معاف بودن ملک از پرداخت مالیات بود.
  • نظریه دولت رانتیر

    نظریه دولت رانتیر اولین بار در اوایل دهه ۱۹۷۰ م توسط اقتصاددان ایرانی، حسین مهدوی مطرح شد. مهدوی ریشه معضل رانت را در «دولت و نفت» جست‌وجو می‌کند. مهدوی برای تبیین آثار و پیامدهای وابستگی اقتصاد ایران به فروش نفت مفهوم دولت رانتیر را با شاخص‌هایی خاص مطرح کرد.
  • خطر تبدیل اسکناس به نقره!

    حسین مکی درباره الغای امتیاز چاپ اسکناس آورده: این امتیاز از جهات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی برای کشور ایران بسیار زیان‌آور بود و در پاره‌ای مواقع که انگلیسی‌ها با بعضی کابینه‌ها موافق نبودند و می‌خواستند آن را ساقط کنند، به بانک اشاره می‌شد و بانک سیاستی پیش می‌گرفت که بر اثر آن کابینه ساقط می‌شد.

بیشتر