آرشیو روزنامه شماره ۴۶۶۳ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۶۶۳

  • مشروطه زیربناها را تغییر داد

    دنیای‌اقتصاد: همچنان که خوانندگان روزنامه در جریان هستند چندی است که در گفت‌و‌گو با اهل نظر، مورخان و پژوهشگران حوزه‌های تاریخ اجتماعی و اقتصادی به تاثیرپذیری روشنفکران و مبارزان عهد مشروطه از آرای اقتصاددانان کلاسیک و نیز متفکران عصر روشنگری در اروپا می‌پردازیم. امروز نیز از فروغ بحرینی، دانشجوی دکترای تاریخ ایران معاصر دانشگاه الزهرا خواستیم که درباره مفاهیمی چون آزادی، مساوات و قانون و نیز چهره‌های شاخص دوره مشروطه و تاثیر آنها بر روند تغییر مناسبات فکری و ساختاری جامعه توضیح دهد. پاسخ‌های او را با حذف پرسش‌ها می‌خوانید.
  • آزادی و مساوات از نگاه نائینی

    در بینش نائینى، مساوات، «اشرف قوانین مأخوذه از سیاسات اسلامیه و مبنا و اساس عدالت و روح تمام قوانین» است. او مساوات را ناظر به مرحله اجراى احکام و قوانین شرعى مى‌داند نه وضع قوانین. در نگاه او «هر حکمى که بر هر موضوعى و عنوانى به‌طور قانونیت و بر وجه کلیت مرتب شده باشد، در مرحله اجرا نسبت به مصادیق و افرادش بالسویه و بدون تفاوت اجرا مى‌شود.» از این‌رو، «جهات شخصیه و اضافات خاصه، راسا غیرملحوظ و اختیار وضع و رفع و اغماض و عفو مسلوب و ابواب تخلف و رشوه‌گیرى و دل‌بخواهانه حکمرانى، مسدود مى‌باشد.»
  • درگذشت قوام، سیاستمدار تمام عیار

    احمد قوام، سیاستمدار و نخست‌وزیر دوره قاجار و پهلوی ۳۰ تیر ۱۳۳۱ درگذشت. احمد قوام پنج دوره ریاست دولت را در اختیار گرفت دو دوره در سال‌های ۱۳۰۰ و ۱۳۰۱ و سه دوره در سال‌های ۱۳۲۱- ۱۳۳۱. در تمام این ادوار، قوام با توطئه‌های سهمگین از سوی رضاخان سردار سپه و سپس پسرش محمدرضا شاه و کانون‌های حامی ایشان، مواجه بود. در دوران صعود و اقتدار رضاخان، کار قوام به اخراج هفت ساله از ایران و سپس خانه‌نشینی یازده ساله در لاهیجان کشید و در دوران سلطنت محمدرضا پهلوی، نخستین دولت او با «بلوای نان» (۱۹- ۱۷ آذر ۱۳۲۱) با چالشی بزرگ مواجه شد.
  • بن‌بست‌های نهادی مشروطه

    جنبش مشروطه‌خواهی با هدف دگرگونی در ساختار قـدرت پدیـد آمـد و مجلـس، مهم‌ترین نهاد در برآوردن آرمان مشروطه‌خواهان محسوب می‌شد. امـا اینکـه رونـد تحول مجلس در طول این دوره چگونه پیش رفت؛ تجدید ساختار قدرت مطابق بـا خواست مشروطه‌خواهان محقق نشد و در نهایت عملکرد مجلس به سـامان سیاسـی مناسب جامعه ایران منتهی نگشت.
  • نظریه آزادی جان لاک

    در نگاه نخست به‌نظر می‌رسد جان لاک یکی از موافقان نظریه آزادی فردی (Libertarianism) است چراکه او معتقد است هر انسانی دارای حقوق مشخص و ثابتی است که هیچ حکومتی، حتی یک حکومت دموکراتیک و برخاسته از رای مردم نمی‌تواند آنها را نقض کند. او همچنین معتقد است که آن حقوق، بر مبنای حقوق طبیعی‌ای پایه‌گذاری شده‌اند که مفاهیمی چون زندگی، دارایی و آزادی را دربر می‌گیرند. او وضعیت طبیعت (State of nature) را این‌گونه تعریف می‌کند که وضعیتی است که در آن آزادی وجود دارد و انسان‌ها در آن آزاد و مساوی‌اند، در آن حالتی متصور نشده است که یک انسان پادشاه و دیگر گدا به دنیا بیاید. اما با این وجود معتقد است که در این وضعیت طبیعی، قوانینی وجود دارد که از سوی خود طبیعت وضع شده‌اند و نه هیچ حکومت یا قانون‌گذاری و آن قوانین، قوانین طبیعت (Rule of nature) هستند.

بیشتر