• شرایط نامناسب برای کنشگری پارلمانی

    دکتر ثریا عباسی قیداری: کتاب «جریان‌شناسی سیاسی حزب دموکرات ایران» نوشته ثریا عباسی قیداری جدیدترین تحقیق درزمینه جریانشناسی سیاسی حزب دموکرات ایران و نقش نمایندگان این حزب در ادوار مختلف مجلس شورای ملی بعد از مشروطه است. احزاب یکی از ضروریات زندگی جوامع بشری در دوره مدرن محسوب می‌شوند؛ به‌طوری‌که یکی از موثرترین نهاد‌های تاثیرگذار بر روند‌های تصمیم‌گیری و اجرایی کشور و به‌عنوان حلقه رابط بین مردم و حاکمیت سیاسی عمل می‌کند. در جوامع و نظام‌های سیاسی تقریبا هم‌اندیشی کاملی نسبت به ضرورت تحزب وجود دارد و از احزاب به‌عنوان چرخ‌دنده ماشین دموکراسی یاد می‌شود.
  • انحطاط در همه عرصه‌ها

    با انحطاطی که در همه عرصه‌های حیات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در واپسین سده دوره گذار پدیدار شد، مهاجرت‌های جمعی ایرانیان و به‌ویژه نخبگان به کشورهای همسایه باز شد. مهاجرت ایرانیان با نابسامانی‌های دوره گذار آغاز نشد اما دست‌کم در حوزه فرهنگی، اصل بر سازماندهی پایداری بود تا مهاجرت.
  • مرگ گوگنهایمِ تاجر در کشتی تایتانیک

    روح‌الله حاتمی: بنجامین گوگنهایم (Benjamin “Ben” Guggenheim) بازرگان آمریکایی بود که در واقعه غرق شدن کشتی تایتانیک در اقیانوس اطلس جانش را از دست داد و پیکر او هرگز یافت نشد. گوگنهایم در ۲۶ اکتبر ۱۸۶۵ در فیلادلفیا و در خانواده‌ای ثروتمند و یهودی زاده شد. پدرش مایر، زاده سوئیس و صنعتگر بود و در حوزه استخراج معادن و فراوری فلزات فعالیت داشت.
  • تروی اسمیت موسس رستوران‌های زنجیره‌ای فست فود «سونیک درایو-این»

    تروی نوئل اسمیت‌سنیور (Troy Nuel Smith, Sr) بازرگان آمریکایی و موسس رستوران‌های زنجیره‌ای فست فود با نام سونیک درایو-این در اوکلاهاماسیتی بود. در زمان مرگ اسمیت در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۹، این رستوران ۳۶۰۰ شعبه در ۴۲ ایالت آمریکا داشت. اسمیت در ۲۶ مه ‌۱۹۲۲ در اویلتونی اوکلاهاما به دنیا آمد. پدرش در زمینه نفت فعالیت داشت و از همین رو خانواده خود را به سمینل‌کانتی اوکلاهاما برد؛ جایی که برای شرکت نفت «دیپ راک اویل» کار می‌کرد.
  • آرزوهای بلندپروازانه لی کان هی

    گروه تاریخ واقتصاد: لی کان هی رئیس و مدیرعامل گروه بزرگ سامسونگ چهارم آبان ماه جاری (۲۵ اکتبر) در ۷۸ سالگی درگذشت. او از سال ۱۹۷۸ تا ۲۰۰۸ و نیز از ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ رئیس شرکت سامسونگ بود. بنا به گزارش بلومبرگ کان هی با ۲۰ میلیارد دلار ثروت خالص (اکتبر ۲۰۲۰ ) شصت‌وششمین مرد ثروتمند دنیا بود. لی کان هی پسر موسس گروه سامسونگ، لی‌بیونگ چول (۱۹۱۰-۱۹۸۷) بود. چول موسس گروه سامسونگ در یک خانواده زمین‌دار ثروتمند به دنیا آمده بود. او از ثروتی که برایش به ارث گذاشته شده بود یک دستگاه آسیاب برنج خرید و نخستین کسب و کار حرفه‌ای خود را به این صورت آغاز کرد، اما چندان موفقیت‌آمیز نبود. چول تصمیم گرفت کسب‌وکاری را با کامیون‌های بارکش در داگو راه بیندازد. او به دانشگاه واسدا در توکیو رفت، ولی تحصیلات خود را رها کرد. شرکت او بیش از یک دهه آسیاب‌های آرد و محصولات شیرینی‌پزی تولید می‌کرد و با رشدی بسیار سریع به یکی از ۱۰ شرکت بزرگ کره تبدیل شد. چول شرکت سامسونگ را در سال ۱۹۳۸ تاسیس کرد.
  • چند دیدگاه متناقض

    پس از آنکه پیش‌نویس برنامه هفت ساله از سوی هیات‌عالی برنامه به هیات‌وزیران ارائه شد، عدم توانایی مالی کشور در اجرای این برنامه دولت ایران را بر آن داشت تا به پیشنهاد ابتهاج از بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه وام بگیرد. بنابراین در سوم آبان ۱۳۲۵ سفارت ایران در واشنگتن تقاضای ۲۵۰ میلیون دلار وام را تسلیم مقامات بانک کرد، بانک نیز در پاسخ متذکر شده بود که متقاضی وام باید نوع و هزینه کارهایی که قرار است انجام بگیرد، برنامه مصرف سالانه و نحوه استرداد وام را تشریح کند.
  • تخت مرمر فتحعلی‌شاه

    فتحعلی‌شاه قاجار یکم آبان ۱۲۱۳ خورشیدی درگذشت. او از سال ۱۷۹۷ تا ۱۸۳۴ میلادی شاه ایران بود و به مدت ۳۷ سال و دو ماه بر ایران حکومت کرد. مهم‌ترین اتفاقاتی که در زمان حکومت فتحعلی‌شاه روی داد وقوع دو جنگ میان ایران و روسیه بود که با شکست ارتش ایران همراه شد. نتیجه این جنگ‌ها امضای عهدنامه‌های ترکمنچای و گلستان بود که به موجب آنها بخش‌های بزرگی از قلمروهای شمال غربی ایران که شامل کشورهای ارمنستان، گرجستان، داغستان، جمهوری آذربایجان و نخجوان می‌شود از ایران جدا و به روسیه ملحق شدند.
  • پل رایشمن؛ بازرگان و کارآفرین کانادایی

    پل‌رایشمن بازرگان کانادایی و از اعضای خانواده رایشمن بود که بیش از هر چیز به‌دلیل ریاست بر شرکت ساخت‌وساز «المپیا‌اند یوک» شناخته شده است. رایشمن در ۲۷ سپتامبر۱۹۳۰ در وین به دنیا آمد. خانواده وی در جریان اشغال اتریش به ناگزیر ابتدا به مجارستان و در نهایت به شهر تنجه مراکش رفته و در آنجا اقامت گزیدند و در این شهر بود که پدر پل، شروع به معامله ارز کرد و از این راه ثروت خوبی به دست آورد. در ۱۹۵۶ پل رایشمن به خانواده خود در کانادا پیوست جایی که برادرانش دو شرکت در حوزه ساخت‌وساز تاسیس کرده بودند. در ۱۹۵۸ او موفق به راه‌اندازی شرکت المپیا‌اند یورک با کمک برادران خود شد. این شرکت به‌زودی سودآور شد و توسعه یافت؛ زیرا پروژه‌های دشواری مانند ساخت بلندترین بنای کانادا با نام «فرست کانادین پِلِیس» را می‌پذیرفت. رایشمن فعالیت‌های کمپانی را در شهر نیویورک هم توسعه داد؛ تا جایی که در میانه دهه هشتاد، آن را بدل به بزرگ‌ترین شرکت ساخت‌وساز جهان کرد و مجله فوربس خانواده رایشمن را در سال ۱۹۹۱، دوازدهمین خانواده ثروتمند دنیا با ثروتی ۸/ ۱۲ میلیارد دلاری نامید.
  • وزارت اقتصاد و سیاست صنعتی در دهه ۴۰

    وزارت اقتصاد به ایجاد دشواری‌های غیرضروری برای مصرف‌کنندگان، برکنار کردن تجار از کار (با فشار برای معاملات تجاری در سطح دولتی)، پیشنهاد محدودیت‌های وارداتی غیرمنطقی، ایجاد نارضایتی عمومی و مشارکت در اقدامات فساد، اتهاماتی که علیه ابتهاج نیز در سال ۱۹۵۹ و به‌عنوان بهانه برای برکناری او از دفتر به خدمت گرفته شده بود، متهم شد. مخالفت آنها چنان شدید بود که شاه دستور تشکیل کمیسیونی را به‌منظور بررسی اتهام فساد اداری در وزارتخانه صادر کرد. کمیسیون، وزارت دادگستری را تبرئه کرد، اما این امر هم حملات به سیاست‌گذاری آن را خنثی نکرد.
  • اصلاح و نوسازی اقتدارگرایانه

    وخامت اوضاع سیاسی و اقتصادی ایران طی جنگ جهانی اول و پس از آن، علاوه بر اینکه برای مدتی ساختار دیوان‌سالاری نوپای مشروطیت را از هم گسیخت نیاز به اصلاحات گسترده اقتصادی را هرچه بیشتر برای هیات حاکمه و خصوصا جامعه ایران نمایان ساخت؛ لذا همچنان که ساختار سیاسی کشور تحولی سترگ را تجربه می‌کرد نیاز به اصلاح امور مالی و اقتصادی نیز بیشتر نمایان می‌شد. میلسپو می‌نویسد: «ایرانیان می‌دانستند که اصلاحات مالی شرط قبلی هرگونه پیشرفت داخلی و ترقی کشور است.» مجلس اصلاح کلاف سردرگم نظام مالی ایران را ضمن توجه به رقابت‌های استعماری دول خارجی در آبان‌ماه ۱۲۸۹ با استخدام مستشار مالی از آمریکا جهت سامان بخشیدن به اوضاع آشفته خزانه‌داری «قرون‌وسطایی» کشور مورد توجه قرار داده بود. ضرورت اصلاحات مالی و جلوگیری از حیف و میل اموال عمومی در بیانیه رهبر سیاسی کودتای سوم اسفند که در واقع اولین برنامه دولتی در دوره قاجار محسوب می‌شود، نیز مورد تاکید قرار گرفته است. همچنین توجه نمایندگان مردم به اصلاحات اقتصادی در مجلس پنجم منجر به تشکیل کمیسیون شش نفره اقتصادیات برای حل مسائل و مشکلات اقتصادی بعضا با حضور مسوولان اقتصادی کشور شده بود.
  • هرمان ماریا هاوزر کارآفرین اتریشی الاصل

    روح‌الله حاتمی: هرمان ماریا هاوزر کارآفرین اتریشی الاصل و از اعضای اصلی انجمن تکنولوژی کمبریج در انگلستان است. او در ۲۳ اکتبر ۱۹۴۸ در وین اتریش به دنیا آمد و در ۱۶ سالگی به بریتانیا رفت تا در مدرسه زبان کمبریج در رشته زبان انگلیسی تحصیل کند. پس از دریافت فوق لیسانس فیزیک از دانشگاه وین به کالج کینگ در کمبریج بازگشت و سپس دکترای خود را از آزمایشگاه کاوندیش دریافت کرد.
  • لودویگ لیکهارت کاشف و طبیعی‌دان آلمانی

    فریدریش ویلهلم لودویگ لیکهارت (Friedrich Wilhelm Ludwig Leichhardt) کاشف و طبیعی‌دان آلمانی در قرن نوزده بود که استرالیای شمالی و مرکزی را کشف کرد. وی در ۲۳ اکتبر ۱۸۱۳ در دهکده سابرودت آلمان (پادشاهی پروس) به دنیا آمد. پدرش کشاورز و بازرس سلطنتی بود. لیکهارت طی سال‌های ۱۸۳۶-۱۸۳۱ به مطالعه فلسفه، زبان‌شناسی و علوم طبیعی در دانشگاه‌های گوتینگن و برلین پرداخت اما نتوانست هیچ مدرک دانشگاهی بگیرد. او سپس راهی انگلستان شد تا مطالعات خود در حوزه علوم طبیعی را ادامه دهد. وی پژوهش‌های میدانی در فرانسه، ایتالیا و سوییس انجام داد.
  • کار، کارِ انگلیسی‌هاست

    درباره سیاست نظر تهرانی‌ها این بود که دنیا را انگلیسی‌ها اداره می‌کنند و هر اتفاقی در هر جا و هر نقطه از روی زمین روی بدهد، چه خوب و چه بد، در دنبال‌گیری معلوم می‌شود در آن انگلیسی‌ها دخالت دارند؛ در این حد که می‌گفتند حتی دعوا و نزاع زن و شوهر در ارتباط با انگشت انگلیسی‌ها است و دلیلش اینکه اگر انگلیسی‌ها هدیه، تعارف حریر، اطلس، کربدوشین و مانند آن برای زنان اعیان و اشراف نیاورند، آنها ندوزند و به تن نکنند و به رخ زنان فقیر بیچاره نکشند که آنها هم حسرتشان را نمی‌خورند و یقه شوهرهایشان را نمی‌چسبند و دعوا و مرافعه درست نمی‌شود، الی آخر که می‌گفتند نه تنها شاه و وزیر، بلکه کدخدای هیچ آبادی بدون نظر انگلیسی‌ها نمی‌تواند عوض بشود.
  • برنامه‌ریزی ناتمام

    دوره ۶۴-۱۹۶۰ از دوران آشفتگی‌های سیاسی برای ایران بود؛ زیرا رژیم حاکم اتحاد خود را با طبقات زمیندار شکست و دست به یک اصلاحات ارضی زد. تغییرات سیاسی، موجب ایجاد عدم‌اطمینان شد. به‌ویژه به این دلیل که در واکنش به رونق اقتصاد در اواخر دهه۱۹۵۰، دولت بسته ریاضتی را که توسط صندوق بین‌المللی پول (IMF) تجویز شده بود، به اجرا گذاشت که منجر به رکود شدید و بحران تراز پرداخت در طول دوره ۶۲-۱۹۶۰ شد. سیاست‌های تثبیت بعدی دولت کمک چندانی نکرد و منجر به کاهش شدید نرخ سرمایه‌گذاری شد.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر