آرشیو روزنامه شماره ۴۵۲۱ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۵۲۱

  • چند گام به پیش

    میرزاتقی‌خان موقعی به صدارت رسید که امور لشکری خراب و سازمان داخلی کشور از هم گسیخته و خزانه دولت تهی شده بود، هرج‌ومرج و ملوک‌الطوایفی در سراسر کشور حکمفرمایی داشت. فرمانداران در شهرستان‌ها هریک خود را پادشاهی می‌دانستند، وضع قضایی روی هم رفته بی‌نظم و ارتشا در کلیه امور رواج داشت. امیرکبیر با مشاهده اوضاع نابسامانی‌ها و تجزیه و تحلیل و درک علل اساسی معتقد بود که باید درکلیه شئون تغییراتی به عمل‌ آید و با توجه به میزان آمادگی کشور و نیازهای جامعه دست به اقداماتی زد. او بدوا شروع به عزل و نصب ماموران کشوری و لشکری کرد و برای تصدی هر شغل بهترین اشخاص را انتخاب کرد و سپس به اصلاح دیگر امور پرداخت که علاوه بر تحول سیاسی، فرهنگی، اجتماعی نقش بسزایی نیز در تامین امنیت قضایی داشت. در هرحال نقش امیرکبیر منبعث از اقدامات وی است و اقدامات او را می‌توان به دو دسته کشوری و لشکری و هر یک از این دو را به امور جزئی‌تری تقسیم‌بندی کرد: در مسائل کشوری به امور مالی، اداری، اقتصادی، فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و قضایی و در زمینه لشکری به امور نظامی و ارتش خواهیم پرداخت.
  • خواسته‌های سفیر کریم‌خان از دربار استانبول

    عبدالله کلهر در اکتبر ۱۷۵۵ م با عجله به سفارت استانبول فرستاده شد. وی خواسته‌های استوار وکیل(کریم‌خان) را همراه داشت. طی دو سال بعد مذاکراتی بی‌ثمر بین بغداد و دیوانخانه شیراز جریان داشت. این گفت‌وگو‌ها در سال ۱۷۷۷ م که شاوی زاده به شیراز آمد و حیدرقلی‌خان زنگنه نیز در آخر سال به استانبول رفت ادامه یافت.
  • پایان امیرکبیر

    میرزا محمدتقی‌خان فراهانی، صدر اعظم دوران ناصرالدین شاه ۲۰ دی ۱۲۳۰ به قتل رسید. او در دوران کوتاه صدارتش (سه سال و سه ماه) پایه‌گذار برخی از مهم‌ترین نهادهای مدرن در ایران شد.
  • دادخواهی بی‌نتیجه

    ۲۲ دی ماه ۱۲۹۷ خانواده های افسرانی که توسط انگلیسی‌ها اعدام شده بودند برای شکایت از وثوق‌الدوله رئیس‌الوزرای وقت که به اعتراض آنان توجه نکرده بود، ۲۲ دی مقابل کاخ گلستان اجتماع کردند. انگلیسی‌ها ۲۲ تیرماه همان سال (ژوئیه ۱۹۱۸) درست چهار ماه مانده به پایان جنگ جهانی اول، چهارده افسر نیروهای مسلح ایران را بدون کوچک‌ترین دلیل اعدام کرده بودند. این افسران به‌منظور دفاع از وطن که قبلا اعلام بی‌طرفی کرده بود با نیروهای انگلیسی جنگیده و بعدا دستگیر شده بودند.انگلیسی‌ها ماه‌ها پس از اینکه لنین همه معاهدات مغایر تمامیت و حاکمیت ایران و امتیازات و مطالبات روسیه را یک‌جانبه لغو کرد و در پی سازش محرمانه با وثوق‌الدوله درباره عقد قراردادی که چندی بعد تنظیم شد، (قرارداد سال ۱۹۱۹) اعلام کردند که نیروهای خود را از ایران بیرون خواهند برد و ارتش جنوب «اس‌پی‌آر» را منحل خواهند کرد.
  • بحران بازارها در پی تعلیق مذاکرات کنسرسیوم نفت

    ۲۳ دی ماه ۱۳۴۹ در تهران اعلام شد که مذاکرات ایران باکنسرسیوم نفت به نتیجه نرسیده و معلق شده است. پیامدهای منفی این خبر بر اقتصاد بین‌المللی و بورس‌ها و بازارها سبب شد که مذاکرات سریعا از سرگرفته شود و کنسرسیوم تاحدی تسلیم نظر ایران شود که اعلامیه به نتیجه رسیدن مذاکرات به سود ایران، چهار روز بعد انتشار یافت.
  • ترجمه و نشر کتاب در روزگار امیرکبیر

    پیش‌درآمد ترجمه و چاپ کتاب از روزگار عباس‌میرزا و وزارت میرزابزرگ قائم‌مقام است. برای آموختن فن چاپ چند صنعتکار را به فرنگستان فرستادند، چند استاد چاپ از آنجا آوردند و چاپخانه حروف سربی و سنگی در تبریز و تهران برپا شدو به ترجمه کتاب‌های تاریخی از زبان فرانسوی و انگلیسی علاقه خاصی پیدا شد. برخی از آنها به طبع رسید و پاره‌ای مانند: «تاریخ تنزل و انحطاط دولت روم» نگارش «گیبن» تاریخ‌نگار نامدار انگلیسی و ترجمه میرزا رضای مهندس تا امروز نشر نیافته است. بعضی کتاب‌های فارسی و عربی نیز به چاپ رسید.
  • اصلاحات امیرکبیر و سپهسالار

    درعهد ناصری، امیرکبیر و سپهسالار، دارای برنامه‌های اصلاحی در سازمان قضایی بودند.در زمان این دو، مهم‌ترین چالش‌های قضایی، محاکم عرف و شرع، میزان و نحوه ورود روحانیون در قضاوت و تغییر نگرش در حوزه قضا است.
  • گفته‌ها

    پس از جنگ جهانی اول، اقتصاد ویران ایران به تدریج رو به ثبات گذاشت و تا اندازه‌ای نیز یکپارچگی خود را به‌دست آورد: خاتمه جنگ، خود عامل ایجاد ثبات بود، در پی گسترش اقتدار دولت مرکزی از ۱۳۰۰ به بعد، دست‌کم جاده‌ها امن‌تر و راه‌زنی کمتر شد و در نتیجه هزینه حمل‌ونقل و خطر تجارت کاهش یافت، افزایش و ثبات درآمد نفت (نسبت به مرحله قبل) موجب افزایش تقاضای داخلی و کاهش کسری تراز پرداخت‌ها و در نتیجه بهبود اوضاع اقتصادی شد؛ احساس امنیت اقتصادی فزونی یافت.

بیشتر