آرشیو روزنامه شماره ۴۴۲۵ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۴۲۵

  • تحقق یک ایده

    گردآوری و ترجمه: مراد سلیمی
    ایزاک پرال (اول ژوئن ۱۸۵۱-۲۲ مه‌۱۸۹۵) یک مهندس اسپانیایی، افسر دریایی و طراح و مخترع زیردریایی پرال بود. او در سال ۱۸۶۶ به نیروی دریایی اسپانیا ملحق شد و نخستین زیردریایی با نیروی برق را تولید کرد که این زیردریایی در سپتامبر سال ۱۸۸۸ عملا راه‌اندازی شد. اما متاسفانه طرح‌های بعدی پرال برای بهبودبخشی به اختراعش مورد قبول مقامات دریایی آن زمان قرار نگرفت. از این‌رو پرال نیروی دریایی را ترک کرد تا سایر اختراعات تجاری خود را توسعه بخشد. ایزاک پرال فرزند منوئل پرال و ایزابل کابللو بود. پدر او یک افسر نظامی بود و همین امر زمینه‌ساز ورود پسرش ایزاک به نیروی دریایی اسپانیا شد. پرال در جنگ اسپانیا و در کوبا شرکت کرد و مدال‌های زیادی در قبال ارائه خدماتش به وی اهدا شد.
  • مسائل حق رای زنان

    قانون‌اساسی مشروطه ایران، صراحتی درباره عدم مشارکت زنان نداشت، اما با توجه به فضای فرهنگی حاکم بر جامعه و موقعیت زن در جامعه ایرانی، به‌صورت طبیعی مشارکت زنان و حق رای آنان در جریان مشروطه و دهه‌های بعد مطرح نشد. بعدها این جمله در قانون‌اساسی که مجلس شورای ملی نماینده «قاطبه اهالی مملکت» ایران است، چنین تعبیر شد که زنان نیز می‌توانند حق رای داشته باشند، گرچه همان طور که خواهیم دید، مخالفان بر این باور بودند که این تعبیر اشاره به آن است که نماینده هر شهری در واقع نماینده تمام ملت است. هرچه بود، حتی تا پنجاه سال بعد از مشروطه هم، غالب شخصیت‌های جامعه و حتی توده‌های مردم، به چنین امری باور نداشتند و تنها پیشگامانی از میان زنان و مردان، بیشتر به پیروی از غرب که به تدریج رای زنان را مطرح کرده بود، در این باره سخن می‌گفتند.
  • نخستین انتخابات مشروطه ایرانی

    نخستین انتخابات مجلس شورای ملی که در ۲۵ شهریور ۱۲۸۵ برگزار شد، نخستین انتخابات در تاریخ ایران است و در نتیجه آن نمایندگان دوره نخست مجلس شورای ملی انتخاب شدند. در این انتخابات علاوه بر کاستی‌های نظری قانون انتخابات و نواقص اجرای رای‌گیری، کارشکنی‌های مخالفان نهضت مشروطه نیز که مخالف برگزاری انتخابات بودند، از چالش‌های اصلی به‌شمار می‌رفتند.
  • زلزله ویرانگر

    ۲۵ شهریورماه ۱۳۵۷ یکی از بزرگ‌ترین و خسارت‌بارترین زمین‌لرزه‌های یکصد سال اخیر کشور، در طبس روی داد.
  • تبعید رضاشاه

    سحرگاه ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ خبر پیشروی نیروهای روسی مستقر در قزوین به سمت تهران به اطلاع رضا شاه رسید، وی فروغی نخست‌وزیر را به کاخ احضار کرد و از او خواست تا پیش‌نویس استعفانامه را بنویسد. فروغی استعفانامه را به امضای شاه رساند و سپس به دستور او رهسپار مجلس شد تا آن را برای نمایندگان قرائت کند. با این همه، وی قبل از رسیدن به مجلس بدون اطلاع شاه راهی سفارت انگلیس شد و استعفا نامه را به «سر ریدربولارد» سفیر انگلیس نشان داد.
  • جنبش حق‌رای زنان نداشتیم

    به‌نظر می‌رسد در ایران هیچ‌گاه به شکل جدی بحث حق‌رای زنان به‌صورت ‌حق خواهی یا یک جنبش مطرح نشد. با این حال شاید پس از انقلاب سفید که به نظرم نه انقلاب بود و نه سفید، حق‌رای از سوی حاکمیت به زنان اعطا شد. بنابراین درخواست، نشست، تحصن یا بیانیه‌ای رویت نشده که از سوی زنان خواهان پیگیری حق‌رای خود در ایران شده باشند که چنین درخواستی را دنبال کرده و آن‌را به دست آورده باشند. البته با حق‌رایی که پس از انقلاب سفید به زنان اعطا شد، نه تنها از سوی روحانیون به رهبری امام خمینی(ره) مخالفت می‌شود، بلکه احزابی مانند حزب توده نیز به دلیل نوع مواجهه حکومت با این امر که یک مَفر و راه فراری برای تظاهر به دموکراتیک بودن و اعمال دموکراسی و شناختن حقوق آحاد جامعه به‌شمار آید، مخالفت کردند.
  • نحوه تامین آب سفارت آلمان

    ویبرت فن بلوشر، مامور سیاسی آلمان در تهران در روزهای سلطنت رضاشاه تهران را این‌گونه توصیف می‌کند: «تهران را همه چیز می‌شد به‌حساب آورد مگر یک شهر بزرگ جدید. اغلب خیابان‌های آن آسفالت نشده بود و این خیابان‌ها بین دیوارهای چینه‌ای قهوه‌ای رنگی که منازل را از دید عابرین می‌پوشاند در پیچ و تاب بود. از چراغ برق و لوله‌کشی خبری نبود.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر