شماره روزنامه ۴۴۲۷
|
آرشیو روزنامه شماره ۴۴۱۶ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۴۱۶

  • روغن‌کاری چرخ‌های استعمار

    در بررسی تاریخ درهم تنیده ایران در دوران قاجاریه، مطالعه اسناد و مدارک چاپ نشده، پژوهشگر مشتاق را به درک و دریافتی شفاف‌تر از رویدادهای گوناگون می‌رساند. از آنجا که موضوع این نوشتار در منابع تاریخی چندان مطرح نشده است، مطالعه اسناد مرتبط با آن می‌تواند تصویری روشن از مطلب ارائه دهد. در آغاز مقاله با نگاهی کوتاه به شکل‌گیری روابط ایران و انگلیس از اوایل دوره قاجار تا بر تخت نشستن محمدشاه، براساس اسناد روابط ایران و انگلیس در زمینه اجرای قانون منع تجارت برده در آب‌های خلیج فارس موضوع بررسی خواهد شد.
  • امتیاز شیلات در عهد محمدشاه قاجار

    شیلات شمال ایران همواره موردتوجه اقوام حاشیه‌نشین و ساحلی دریای خزر بوده است. کلمه شیلات (شیل*) خود گویای حضور فعال اهالی منطقه در زمینه صید و صیادی است.
  • کودتا و پایان آرزوی استقلال

    کودتای ۲۸ مرداد به موضوع مناظره‌ای داغ میان هواداران شاه و مخالفان او تبدیل شد. هواداران شاه آن را قیام مردمی‌ می‌دیدند، مخالفان فرزند نابکار سیا و نیات ضدملی شاه. اکنون در پرتو اسناد و مدارکی که در اختیار داریم، می‌توانیم بگوییم که بازگشت به قدرت محمدرضاشاه، به‌دلیل عشق ایرانیان به شخص شاه نبود، بلکه نتیجه عملیات آژاکس بود. سیا برای ساقط کردن دولت مصدق به کاری خیلی بیشتر از زدن تلنگر ضربه نهایی دست زد. بدون هماهنگی عملیات از سوی کرمیت روزولت و بدون خرابکاری کارگزاران انگلیسی، نظامیان شاه هرگز نمی‌توانستند دست به‌کار شوند. ارتش مردد بود، شاه قادر نبود تصمیم بگیرد. از سوی دیگر، بخش‌بزرگی از جمعیت همچنان از مصدق حمایت می‌کرد. پشت کردن آیت‌الله کاشانی که نماینده جمعیت مسلمان مبارز جبهه ملی بود، نخست‌وزیر را از حمایت قشر روحانیون محروم کرده بود. این را هم باید اضافه کرد سیا دست تنها و بدون کمک هواداران شاه نمی‌توانست دولت مصدق را ساقط کند.
  • محمد شاه؛ مرگ در ۴۲ سالگی

    فاطمه قاضی‌ها
    یکی از مهم‌ترین وقایع سلطنت محمد‌شاه (۱۴ دی ۱۱۸۶ تبریز – ۱۴ شهریور ۱۲۲۷ تجریش) کور کردن برادرانش بود. وی در سال ۱۲۱۳ ه.ش یعنی سال مرگ فتحعلی‌شاه (در اصفهان)، به سلطنت رسید، (قبل از محمد‌شاه پسر دیگر فتحعلی‌شاه به نام علی‌شاه ظل‌السلطان در تهران تاج‌گذاری کرد و چهل روز بر تخت نشست). محمد‌شاه نوه فتحعلی‌شاه و فرزند عباس‌میرزا بود و سومین‌شاه از دودمان قاجار. علت به سلطنت رسیدن او این بود که پدر ولیعهدش قبل از مرگ‌شاه درگذشته بود ولی به‌رغم اینکه فتحعلی‌شاه فرزندان ذکور بسیاری داشت، ولی سلطنت موروثی در خانواده عباس‌میرزا یکی از مواد معاهده ترکمانچای بود که طبق آن روسیه متعهد شده بود که از آن حمایت کند و فتحعلی‌شاه ناگزیر باید از آن تبعیت می‌کرد. بنا بر این بعد از مرگ عباس میرزا در سال ۱۲۱۲ ه.ش محمدمیرزا را به ولیعهدی برگزید و وی وارث تاج و تخت شد.
  • درگذشت معمار هتل هیلتون

    حیدر قلی‌خان غیایی شاملو، از پیشگامان معماری نوین در ایران ۱۵ شهریور ۱۳۶۴ در ۶۴ سالگی چشم بر جهان فروبست.
  • پایان جنگ روسیه و ژاپن ، آغاز انقلاب مشروطه ایران

    ۱۴شهریور ۱۲۸۴ جنگ ژاپن و روسیه با امضای قرارداد پورتسموث پایان یافت. جنگ دو ساله این دو امپراتوری بر سر منچوری و شبه‌جزیره کره درگرفت. صحنه اصلی نبرد جنوب منچوری و آب‌های کرانه ژاپن، کره و دریای زرد بود. ۵ سپتامبر ۱۹۰۵ ژاپن و روسیه به دعوت تئودور روزولت در اوهایو پیمان آتش‌بس و صلحی به نام پیمان پورتسموث امضا کردند.
  • یار شاطر، نه بار خاطر

    من در همدان در شب سیزده عید نوروز به دنیا آمدم و از این‌رو اگر نشان‌های نحوست در من دیده شود با چنین تاریخ تولدی غریب نیست! نام خانوادگی من که در نظر بسیاری کمی عجیب می‌آید از آنجاست که پدرم مرادی داشت و او در نامه‌ای او را «یار شاطر» خوانده بود.

بیشتر