آرشیو روزنامه شماره ۴۲۷۴ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۲۷۴

  • حکومت علیه بخش‌خصوصی در ایران

    امید یعقوب‌زاده / پژوهشگر تاریخ اروپا
    مکتب لیبرالیسم امروزه با دو ویژگی اصلی یعنی دولت حداقلی و کمترین دخالت دولت در اقتصاد و تاکید بر بازار آزاد شناخته می‌شود. بسیاری از کسانی که طرفدار این اندیشه هستند و تمام نئولیبرال‌ها چه در داخل کشور و چه در اقصی‌نقاط جهان، راهکاری که برای پیشرفت و رونق اقتصادی ارائه می‌دهند، عموما تاکید بر کنار ماندن دولت از فعالیت‌های اقتصادی و آزاد گذاشتن بازار است. اما آیا کشورهای اروپایی توسعه‌یافته که سردمدار و خاستگاه این اندیشه هستند نیز با تاکید بر همین اندیشه و مکتب به پیشرفت اقتصادی نائل شدند؟ با نگاهی به تاریخ اروپا به این نتیجه می‌رسیم که برخلاف کسانی که معتقدند پیشرفت و توسعه کشورهای اروپایی مخصوصا اروپای‌غربی مثل فرانسه، انگلیس، آلمان، بلژیک و... توسط جامعه صورت گرفته و دولت نقش چندانی در توسعه اقتصادی آنها نداشته است، باید گفت دولت عامل اصلی در صنعتی کردن و توسعه اقتصادی این کشورها مخصوصا اروپای غربی بوده است. در این مقاله بررسی کوتاهی خواهیم داشت از تاریخ اقتصادی برخی از کشورهای اروپایی:
  • نقش مهاجران گیلانی در تجارت و بازرگانی هند و ایران

    یکی از دلایل مهاجرت ایرانیان به‌ویژه گیلانیان به سرزمین هند، راه‌های بازرگانی این کشور و ثروت سرشار آن بود. از جمله آنها حاج‌محمد تاجر از بازرگانان مشهور گیلانی در عصر صفوی است. حاج محمد پس از مسافرت به هند با سپهسالار عبدالرحیم خان خانان، سردار بزرگ اکبرشاه آشنا شد و به‌واسطه او منصب قافله باشی راه ایران را به‌دست آورد و در این راه کمال ترقی را پیمود و روزی از جانب سپهسالار مامور شد مبلغی نقد و جنس در جوار حرم امام رضا(ع) خیرات کند و هدایایی هم به حمزه میرزا صفوی تقدیم دارد.
  • بزرگداشت موسس رصدخانه مراغه

    ۵ اسفند به‌عنوان روز خواجه نصیرالدین طوسی نامگذاری شده است. محمد بن‌حسن طوسی مشهور به خواجه نصیرالدین طوسی (۶۷۲-۵۹۷ق)، حکیم و متکلم قرن هفتم هجری است. خواجه نصیر نویسنده کتاب‌ها و رساله‌های بسیاری در علوم اخلاق، منطق، فلسفه، کلام، ریاضیات و نجوم است. اخلاق ناصری، اوصاف‌ الاشراف، اساس‌الاقتباس، شرح‌الاشارات، تجریدالاعتقاد، جامع‌الحساب و کتاب مشهور زیج ایلخانی و تذکره فی علم الهیأه در علم نجوم، از آثار مهم و مشهور او هستند. او همچنین رصدخانه مراغه و نیز کتابخانه مراغه را با بیش از ۴۰۰ هزار جلد کتاب بنا نهاد.
  • زادروز غول صنعت ارتباطات

    استیو پل جابز از غول‌های دنیای صنعت ارتباطات ۲۴ فوریه ۱۹۵۵ در سانفرانسیسکو، کالیفرنیا به دنیا آمد. مادرش جوئن شیبل و پدرش عبدالفتاح جان جندلی، هر دو دانشجوی دانشگاه ویسکانسین بودند. این زوج، سرپرستی فرزندشان را که هنوز نامی برای او انتخاب نکرده‌ بودند، به زوج دیگری سپردند. پدرش، جندلی، یک سوری تبار و استاد علوم سیاسی بود و مادرش، شیبل، به‌عنوان متخصص گفتاردرمانی فعالیت می‌کرد. مدت کوتاهی بعد از اینکه استیو توسط زوج دیگری به فرزندی پذیرفته شد، پدر و مادر بیولوژیکی استیو، با هم ازدواج کردند و بعدها صاحب فرزند دیگری به نام مونا سیمپسون شدند. استیو در سن ۲۷ سالگی با پدر و مادر بیولوژیکی خود آشنا شد.
  • مناسبات تجاری ایلخانان و اروپاییان

    نکته قابل توجه در مناسبات ایلخانان و اروپای غربی در زمان سلطنت ابوسعید بهادر خان، گسترش روز افزون روابط تجاری بین حکومت ایلخانی و دول مسیحی غربی بوده است.
  • مغولان و حیات اقتصادی ایرانیان

    قتل عام و ویرانی که به همراه حمله مغول روی داد، آسیب چشمگیری به توسعه شهری و صنعتی ایران وارد کرد. برخی از شهرهای بزرگ پیشین، هیچ‌گاه به اهمیت سابق بازنگشتند. برخی از شهرها نیز به آهستگی و با جمعیت کمتر از قبل، بازسازی شدند. به هرحال نظام صنفی اسلامی دست نخورده باقی ماند و گاه نقش مهمی در مسائل اجتماعی و سیاسی ایفا کردند.
  • تقسیم زمین به وسیله ارث

    خرده مالکی بیشتر در مناطقی که حاصلخیزی کمتری داشتند، به چشم می‌خورد.

بیشتر