آرشیو روزنامه شماره ۳۹۴۶ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۳۹۴۶

  • واقعیت و افسانه

    دکترشمس‌الدین نجمی- سعیده قره‌چاهی
    سینا میرشاهی

    برای مطالعه و بررسی تاریخ هر جامعه‌ای باید به تمام منابع و آثار در دسترس آن جامعه توجه نمود و هر اثری در این زمینه از اهمیت خاصی برخوردار است. سفرنامه‌ها هم به‌عنوان یک متن تاریخی از اهمیت فراوانی برخوردارند. این آثار توسط اشخاص مختلفی همچون سفرا، جهانگردان، ماجراجویان و افراد عادی نوشته شده‌اند. در این آثار مطالبی نهفته است که در منابع دیگر نمی‌توان یافت (عادل، ۱۴۱:۱۳۸۳). تاریخچه سفرنامه‌نویسی در مورد سرزمین ایران به دوران باستان برمی‌گردد (گزنفون، ۱۳:۱۳۸۴).

  • ژرار دوبرو، نظریه‌پرداز تعادل اقتصادی

    ژرار دوبرو (۴ جولای ۱۹۲۱ - ۳۱ دسامبر ۲۰۰۴) اقتصاددان فرانسوی و برنده نوبل اقتصاد در سال ۱۹۸۳ بود. او در جوانی به تحصیل ریاضیات پرداخت. در سال ۱۹۴۶ از دانشگاه پاریس فارغ‌التحصیل شد. پس از جنگ‌جهانی دوم، عضو گروه بورباکی شد که مجمعی از ریاضیدانان جوان فرانسوی بود که به‌دنبال بازسازی بنیان‌های منطقی ریاضیات بودند. دوبرو در سال ۱۹۴۸ با بورس بنیاد راکفلر به ایالات‌متحده آمریکا رفت و به عضویت «کمیسیون کاولز» در دانشگاه شیکاگو درآمد. در همین حال، همکاری خود را با کنث‌آرو شروع کرد و با همکاری او مقاله مشهور «وجود تعادل در اقتصاد رقابتی» را در سال ۱۹۵۱ منتشر کرد که اثبات ریاضی وجود تعادل عمومی با استفاده از روش توپولوژی است که تا آن زمان در اقتصاد ناشناخته بود.

  • تاسیس کمپانی هند شرقی بریتانیا

    «شرکت بازرگانان لندن در هند شرقی» که ازسوی گروهی از بازرگانان نوآور و تأثیرگذار پایه‌گذاری شده بود، در ۳۱ دسامبر ۱۶۰۰ موفق شد یک امتیازنامه سلطنتی را از ملکه الیزابت اول با هدف کسب امتیازهای تجاری در هندوستان به مدت ۱۵ سال دریافت کند. این امتیازنامه در نهایت موجب شد تا کمپانی هند شرقی انحصار تجارت را برای مدت زمانی طولانی در دست داشته باشد و بخش زیادی از زمام امور هندوستان را نیز با ایفای نقش نظامی و پشتیبانی در دست گرفت که این امر تا پایان سلطه انگلستان بر هندوستان تداوم یافت، چراکه جیمز اول نیز این امتیازنامه را در سال ۱۶۰۹ برای مدت زمان نامحدودی تمدید کرد و بندی به آن اضافه شد که به موجب آن اگر برای سه سال پیاپی تجارت سودی را برای کمپانی به همراه نمی‌آورد، امتیازنامه برای همیشه ملغی می‌شد.

  • اختلاس در عهد قاجار

    سیستم فاسد اداری در عهد قاجار یکی از عمده‌ترین مشکلاتی بود که هرگونه توسعه و پیشرفتی را با دشواری مواجه می‌ساخت. این امر از دغدغه‌های رجال مصلح نظیر قائم‌مقام و امیرکبیر نیز بود ولی ریشه‌دار بودن آن مانع از این شد که هرگونه طرح جدی به این منظور به ثمر بنشیند. بسیاری از سیاحانی که در این عصر از ایران دیدن کرده‌اند به این نکته اشاراتی داشته‌اند. از جمله هانری رنه دالمانی در سفرنامه «از خراسان تا بختیاری» به‌طور ویژه نقش این فساد را در بازسازی راه‌ها در ایران مورد توجه قرار می‌دهد. «در مواقعی‌که شاه به‌ فکر انجام کارهای عام‌المنفعه‌ای بیفتد و بخواهد مثلا به اصلاح جاده‌ای بپردازند یا پلی روی رودخانه بسازند، مبلغی که برای این کار منظور شده و از خزانه دولتی بیرون آمده به محض اینکه به‌دست کارمندان دولتی می‌رسد در هرمقام و درجه‌ای مقداری از آن کاسته می‌شود به‌طوری که چون به‌دست آخر رسید قابل آن نیست که دست‌کم شروع به کار کنند.

بیشتر