اخبار آرشیو روزنامه روزنامه شماره ۶۶۶۴

بازگشت دوباره بحث تثبیت نرخ دلار در شرایطی مطرح شده که اقتصاد ایران با محدودیت منابع ارزی، ریسک‌های سیاسی، محدودیت‌های تجاری و کاهش ظرفیت عرضه ارز مواجه است. در چنین وضعیتی، پایین نگه داشتن دستوری نرخ ارز می‌تواند به جای ایجاد ثبات پایدار، شکاف میان نرخ رسمی و بازار را افزایش داده و زمینه‌ساز شکل‌گیری رانت، تقاضای مازاد و در نهایت جهش ارزی شود. تجربه ارز ۴۲۰۰تومانی و ۲۸۵۰۰تومانی نشان می‌دهد که تثبیت نرخ غیرواقعی نمی‌تواند کمبود منابع ارزی را برطرف کند. دولت دوازدهم تا تیرماه۱۴۰۰ حدود ۶۶‌میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰تومانی برای واردات کالاهای اساسی اختصاص داد؛ اما این سیاست نتوانست به اهداف مورد نظر دست یابد. همچنین رئیس کل بانک مرکزی درباره تجربه ارز ۲۸۵۰۰تومانی اعلام کرده است که این سیاست در سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ حدود ۷.۵‌میلیارد دلار تعهد و بدهی ارزی ایجاد کرده و با پیش‌خور کردن منابع آینده، فشار ارزی را افزایش داده است. تثبیت نرخ پایین‌تر از سطح تعادلی، تقاضا برای ارز ارزان را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر می‌تواند انگیزه صادرکنندگان برای عرضه ارز با نرخ پایین را کاهش دهد. یکی از عوامل جهش نرخ ارز، در گذشته عدم بازگشت کامل ارز توسط تراستی‌ها و صادرکنندگان بوده است. همچنین به نظر می‌رسید برخی از حامیان تثبیت ارز، در پشت صحنه به دنبال گرفتن رانت از طریق این سیاست هستند. سیدکمال سیدعلی، معاون اسبق ارزی بانک مرکزی، در مصاحبه با «دنیای‌اقتصاد» اشاره کرد که چندنرخی بودن ارز و فاصله نرخ‌ها را از عوامل اصلی شکل‌گیری رانت می‌داند. به گفته او، کاهش نرخ ارز وارداتی لزوما به کاهش قیمت کالا برای مصرف‌کننده منجر نمی‌شود و ممکن است منفعت ناشی از ارز ارزان نصیب واردکننده شود. در این شرایط، به جای تثبیت دستوری، کاهش تدریجی شکاف نرخ‌های ارزی، شفافیت در تخصیص منابع و سیاست‌های هدفمند برای کالاهای ضروری می‌تواند مسیر مطلوب‌تری برای مدیریت بازار ارز باشد.

تجارت خارجی می‌تواند موتور توسعه ایران باشد؛ محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» تاکید می‌کند که آزادسازی تجارت از سه مسیر افزایش رقابت، انتقال فناوری و ایجاد درآمدهای صادراتی، مسیر رشد اقتصادی را هموار می‌کند. به گفته او، برخلاف دیدگاهی که توسعه نهادها را مقدمه آزادسازی اقتصادی می‌داند، تجارت می‌تواند پیش از رسیدن اقتصاد به مراحل بالاتر توسعه، خود به شتاب‌دهنده این فرآیند تبدیل شود. با این حال، اقتصاد ایران طی سال‌های گذشته از اقتصاد جهانی فاصله گرفته و تحریم و محدودیت‌های تجاری، استفاده از ظرفیت جغرافیایی کشور را دشوار کرده است.

استقبال بی‌سابقه ترامپ از شی جین‌پینگ از تغییر موازنه قدرت و پذیرش چین به‌عنوان رقیبی برابر حکایت دارد. برتری پکن در فناوری‌های پیشرفته، انحصار زنجیره تامین فلزات حیاتی و مازاد تجاری ۱.۲تریلیون دلاری، اهرم فشاری ساخته که کاخ‌سفید را به عقب‌نشینی از سیاست‌های تهاجمی و مهار تندروها وادار کرده است. در مرکز این توجه، پرونده ایران و مساله بی‌ثباتی در خلیج‌فارس روی میز شی و ترامپ قرار دارد. «هونگدا فان»، مدیر مرکز چین و خاورمیانه دانشگاه «شائوشینگ»، درباره وزنه چینی میانجی‌گری با «دنیای‌اقتصاد» به گفت‌وگو نشسته است. فان معتقد است پکن قطعا مایل به تسهیل ارتباط میان طرف‌های درگیر است، با این حال تمایل واقعی از سوی ایران و آمریکا نیز به همان اندازه، حتی بیشتر برای انجام مصالحه ضروری است. وی می‌گوید چین توانایی ارتباط با همه طرف‌ها را دارد و این یک مزیت مهم در تلاش‌های آن برای ارتقای صلح منطقه‌ای است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، عصر دیروز در جریان سخنرانی در هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، مواضع جمهوری اسلامی ایران را درخصوص جنگ، مذاکره و مسائل منطقه تشریح کرد.

بورس تهران در حالی به استقبال پاییز ۱۴۰۵ می‌رود که شاخص کل در آستانه مقاومت ۷.۵‌میلیون واحدی وارد فاز احتیاط شد. بررسی رفتار بورس در ۱۸سال گذشته نشان می‌دهد در اغلب ماه‌های مهر وضعیتی مثبت برای بازار رقم خورده، اما شدت این بازدهی‌ها با سطح ارزش‌گذاری بازار در ابتدای پاییز ارتباط داشته است. اکنون نسبت P/E بازار در محدوده ۹واحد قرار دارد؛ سطحی که با مهرماه سال گذشته تفاوت محسوسی دارد و می‌تواند تکرار جهش پاییزی بورس را با اماواگرهایی همراه کند.