اخبار آرشیو روزنامه روزنامه شماره ۶۶۵۰

نماگر «موانع تولید» در بخش ساختمان، بهار امسال در بالاترین سطح از پاییز ۱۴۰۱ قرار گرفت. شاخص محیط کسب‌وکار ویژه فعالیت‌های ساختمانی نشان می‌دهد، ۵عامل دست به دست هم دادند تا نامساعدترین فضای تولید در مقایسه با سه سال گذشته، برای سازنده‌ها در ۱۴۰۵ شکل بگیرد.  بزرگ‌ترین مانع از نگاه فعالان ساختمانی، «ناپایداری هزینه ساخت» و آخرین آن، «رکود تقاضای خرید» است.  رکورد تشدید فضای ضدتولید در بازار ساخت‌وساز ارتباط معناداری با جنگ ۴۰روزه دارد؛ این فرضیه را رده‌بندی ۱۷فعالیت اقتصادی با شاخص «آثار منفی حملات نظامی» تایید می‌کند.

افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، در ظاهر یک جهش ۱۰۰درصدی در قیمت سوخت است، اما در عمل تصویری متفاوت از سیاستگذاری بنزین ارائه می‌دهد. قیمت واقعی بنزین آزاد، با وجود افزایش‌های اسمی، همچنان در سطوحی نزدیک به دهه‌های گذشته قرار دارد و فاصله آن با تورم عمومی اقتصاد نیز نشان می‌دهد که این افزایش لزوما به معنای اصلاح جدی قیمت سوخت نیست. از سوی دیگر، حفظ سهمیه ۱۱۰ لیتری و باقی ماندن نرخ‌های یارانه‌ای، ساختار چندنرخی را پابرجا نگه داشته و شکاف میان قیمت‌ها را بیشتر کرده است.

در بسیاری از کشورهای خاورمیانه، شمال آفریقا و جنوب آسیا، تبعیض‌های فرهنگی، قانونی و خانوادگی زنان را از بازار کار دور نگه داشته و مانع افزایش ثروت جامعه شده است. رفع این موانع می‌تواند درآمد سرانه را تا حدود یک‌پنجم افزایش دهد. چهار عامل اصلاح قوانین، تغییر هنجارهای اجتماعی، آموزش و فناوری دیجیتال و ایجاد انگیزه‌های اقتصادی، می‌توانند در رفع این موانع موثر باشند. تجربه عربستان نشان می‌دهد اصلاحات قانونی و الگوگیری اجتماعی می‌تواند مشارکت زنان را افزایش دهند. فارغ از این، شناخت منافع مالی کار کردن زنان می‌تواند موانع را برطرف کند.

جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران، اکنون از کانال‌های مالی و تحریمی فراتر رفته و به مسیرهای زمینی مبادله کالا رسیده است. پیش‌تر محدودیت‌های دریایی، بخشی از جریان تجارت را به مرزهای زمینی و خطوط ریلی سوق داده بود؛ اما گزارش‌ها نشان می‌دهد، ظرفیت مسیرهای جایگزین محدودتر شده است. ازدحام کامیون‌ها در مرز پاکستان، رسوب کانتینرها، افزایش زمان حمل، هزینه‌های انبارداری، دموراژ و محدودیت مرزها، هزینه تجارت را بالا برده است. همزمان، تحریم یک بانک ترکیه‌ای، ریسک همکاری موسسات مالی منطقه با ایران را افزایش داده است. فعالان اقتصادی معتقدند همچنان امکان تداوم مبادلات از طریق مسیرهای جایگزین وجود دارد؛ اما ظرفیت این مسیرها متناسب با نیاز اقتصاد ایران نیست. به گفته کارشناسان، مساله صرفا بسته‌شدن مسیرها نیست، بلکه افزایش هزینه مبادله است. تداوم این روند، قیمت تمام‌شده کالا، تولید وابسته به واردات و در نهایت هزینه تامین نیازهای بازار داخلی را تحت فشار قرار می‌دهد و ضرورت دیپلماسی اقتصادی برای حفظ تجارت را آشکار می‌کند.