اخبار آرشیو روزنامه روزنامه شماره ۶۶۴۱

هفته‌ای که گذشت، ترددها در سطح و زیرسطح شهر تهران، به شکلی معنادار «سنگین» شد.  حجم ترافیک در خیابان‌های تهران براساس شاخص «مدت زمان سفر از محدوده مرکزی به مناطق محیطی» در پیک تردد شبانگاهی، حدود ۱۰درصد نسبت به هفته‌های قبل‌تر افزایش یافت؛  همزمان، حجم مسافر در ایستگا‌ه‌های مترو نیز طی روزهای اخیر صعودی شد.  بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره شوک ترافیکی به خیابان‌‌های تهران، دو علت را شناسایی کرده که یکی از آنها،‌ «واکنش خودروسواران به خبرهای بنزینی» است. کارشناسان درباره افزایش تقاضای حمل‌ونقل عمومی نیز به مواردی غیر از «اثربلیت رایگان» اشاره می‌کنند.

جمعیت ایران از اواخر دهه۱۳۵۰ تا اوایل دهه۱۳۷۰ با یک انفجار جمعیتی روبه‌رو شد؛ رخدادی که نسل پرجمعیت متولدان دهه۶۰ را شکل داد. در نگاه نخست، انتظار می‌رفت با ورود این نسل به سن اشتغال و ازدواج، تولید ناخالص داخلی، شمار ازدواج‌ها و میزان فرزندآوری نیز رشد قابل‌توجهی را تجربه کند. با این حال، آمارها نشان می‌دهد که شمار ازدواج‌ها و تولد نوزادان نه‌تنها متناسب با جمعیت این نسل افزایش نیافته، بلکه روندی نزولی را طی کرده است. بر اساس داده‌های مرکز آمار، تعداد وقایع ازدواج از حدود ۸۷۵هزار مورد در سال۱۳۹۰ به کمتر از ۴۳۲هزار مورد در سال۱۴۰۴ کاهش یافته است. همچنین نرخ باروری نیز به سطحی پایین‌تر از نرخ جایگزینی جمعیت رسیده، درحالی‌که شمار طلاق‌ها طی سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته است. «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با زهرا افشاری، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا و نادر مطیع حق‌شناس، استادیار موسسه تحقیقات جمعیت کشور، ریشه‌های این تناقض جمعیتی را بررسی می‌کند. به اعتقاد این کارشناسان، پرجمعیت بودن یک نسل به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش ازدواج و فرزندآوری نیست؛ زیرا حضور جمعیت زیاد در سن ازدواج تنها ظرفیت بالقوه ایجاد می‌کند و تحقق آن نیازمند بسترسازی مناسب سیاستگذاران است. در این میان، افزایش سن ازدواج و گسترش تجرد قطعی موجب شده است ورود به سن ازدواج الزاما به تشکیل خانواده بیشتر منجر نشود. از سوی دیگر، نااطمینانی اقتصادی، بیکاری، ناپایداری اشتغال، کاهش قدرت خرید و افزایش هزینه مسکن، تشکیل خانواده را به تعویق انداخته است. همچنین تغییرات فرهنگی و ارزشی، از جمله افزایش سطح تحصیلات، شهرنشینی، تغییر سبک زندگی، فردگرایی و تحول نگرش به ازدواج و فرزندآوری نیز در این روند نقش داشته‌اند. در نتیجه، پنجره جمعیتی تنها در صورت همراهی با اشتغال، ثبات اقتصادی و همسویی تحولات فرهنگی می‌تواند به فرصتی برای رشد جمعیتی و اقتصادی تبدیل شود.

فضای کسب‌وکار ایران در بهار۱۴۰۵ به نامساعدترین سطح هشت سال اخیر، پس از پایان‌دوره برجام رسید. ثبت عدد ۶.۲۳ برای این شاخص، از تشدید نااطمینانی و دشوارتر شدن مسیر فعالیت اقتصادی بنگاه‌ها حکایت دارد. تازه‌ترین گزارش پایش ملی محیط کسب‌وکار نشان می‌دهد فشار بر فعالان اقتصادی حاصل ترکیبی از نوسان قیمت‌ها، دشواری تامین مالی و تغییرات مقرراتی است؛ عواملی که امکان برنامه‌ریزی برای تولید و سرمایه‌گذاری را محدود کرده‌اند. همزمان، اثرگذاری جنگ بر کسب‌وکارها در سطح بالایی قرار گرفته و نشان می‌دهد شوک‌های بیرونی، بر مشکلات موجود افزوده‌اند. تجربه استان‌ها نیز یکسان نبوده است؛ قم، اصفهان و زنجان بهترین وضعیت را ثبت کرده‌اند؛ درحالی‌که ایلام، کهگیلویه‌وبویراحمد و هرمزگان در رتبه‌های پایین‌تر قرار گرفته‌اند. ظرفیت واقعی فعالیت بنگاه‌ها نیز تنها ۳۵درصد گزارش شده که نشانه‌ای از خاموش ماندن بخشی از توان اقتصاد در پی افزایش ریسک و موانع محیطی است. گزارش تاکید می‌کند بهبود این شرایط، به ثبات سیاستی و کاهش نااطمینانی وابسته است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، روز گذشته در بیست‌ویکمین جشنواره شهید رجایی و آیین اختتامیه ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی کشور، یک‌بار دیگر بر لزوم پایان جنگ تاکید کرد و گفت: جنگ همیشه راه‌حل عبور از مشکلات نیست. او همچنین از برخی روایت‌ها که در آن ایران را شکست‌خورده می‌دانند، انتقاد کرد. پزشکیان شامگاه سه‌شنبه نیز با حضور در بانک مرکزی تصریح کرد: بنای ما تفاهم و حل مسائل از طریق تعامل و مذاکره است؛ ولی در عین حال محکم در مقابل فشارهای اقتصادی که تاکنون ایستاده‌ایم، می‌ایستیم. رئیس‌جمهوری تاکنون بارها در سخنانش بر لزوم پایان جنگ تاکید کرده و از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد دفاع کرده است. او روز گذشته نیز بار دیگر این سخنان را تکرار کرد.

سریال صعود بورس و کسب بازدهی ۷درصدی شاخص کل در هفته نخست شهریور در شرایطی رخ داد که معادلات بازارهای دارایی پیچیده شده است. بازار سهام در حالی پنجمین هفته مثبت خود را پشت سر گذاشت که دیروز شاخص کل با رشد ۲.۶۱درصدی، یک رکورد تاریخی جدید را به ثبت رساند و در ارتفاع ۶‌میلیون و ۳۸۶هزار واحد پرونده خود را بست. این در حالی است که سقف‌شکنی دلار و طلا نیز نتوانست مانع ورود پول به بورس شود. بررسی دیدگاه کارشناسان نشان می‌دهد، سه عامل در تقویت تقاضای سهامی اثرگذار بوده‌اند.