عرضه اولیه «کرومیت» بازار سهام

میزان ۱۲۴میلیون برگه سهم شرکت «کرومیت» که معادل ۱۲درصد از سهام این شرکت است به روش ترکیبی و طی دومرحله عرضه می‌شود. از تاریخ ۸شهریور سال‌جاری که شرکت «تکاردان» عرضه شد، عرضه‌‌‌های اولیه به دلیل وجود جو منفی در بازار سهام به تعویق افتاد. شرکت کرومیت دهمین عرضه‌‌‌اولیه فرابورسی سال‌جاری و سیزدهمین شرکت عرضه‌شده در کل بورس و فرابورس طی سال‌جاری است. متوسط ارزش به‌دست آمده از چهار روش مرسوم ارزش‌گذاری این شرکت یک‌هزار و ۲۸میلیارد تومان است که با توجه به ۱۲۴میلیون برگه سهام قابل عرضه، ارزش هر سهم ۶۶۳تومان برآورد شده است.

کرومیت عمدتا در صنعت فولاد برای جلوگیری از زنگ‌زدگی و تیرگی مورد استفاده قرار می‌گیرد که با توجه به صنعتی شدن جهان و نیاز هر روزه به فولاد، چشم‌‌‌انداز تقاضا برای کرومیت بسیار مثبت بوده و همواره تقاضای این فلز بر عرضه آن غلبه دارد.

روند تولید، فروش و سودآوری شرکت «کرومیت» از سال ۹۵ تا به‌حال افزایشی بوده و همواره حاشیه سود ناخالص ۸۰درصدی را به‌‌‌ثبت رسانده است که این در کنار چشم‌‌‌انداز مثبت تقاضا می‌‌‌تواند روزبه‌روز موجب بهبود این شرکت شود.

تاکنون سهام هیچ شرکت تولیدکننده کرومیت در بازار عرضه نشده و کرومیت کاوندگان اولین شرکت بورسی تولیدکننده این فلز بااهمیت است.

 کرومیت چیست؟

ابتدا برای آشنایی بیشتر با این کانی ارزشمند تعریفی از کانی کرومیت ارائه می‌شود. کرومیت نام تجاری اکسید کروم آهن و یک ماده معدنی متشکل از کروم و اکسید آهن است که به‌طور طبیعی در گوشته زمین یافت می‌شود. کرومیت فلزی سخت، براق و به رنگ خاکستری با جلاپذیری و همچنین نقطه جوش بالاست که در برابر زنگ‌زدگی و تیرگی مقاومت زیادی دارد. ارزش این فلز بیشتر به دلیل مقاومت بسیار بالای آن در برابر زنگ‌زدگی و فرسایش است. کرومیت در تولید فروکروم که ماده‌‌‌ای آلیاژی است و همچنین در ساخت فولاد ضدزنگ که به جهت جلوگیری از فرسایش و تیرگی نقش حائز اهمیتی دارد مورد استفاده قرار می‌گیرد. امروزه حدود ۸۵درصد کروم دنیا در ساخت فولاد ضدزنگ و آبکاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 جایگاه جهانی کرومیت

براساس آمار ارائه‌شده از سوی مرکز تجارت بین‌الملل (ITC) در یک‌دهه منتهی به سال ۲۰۲۰ ارزش معاملات جهانی کرومیت همواره بالغ بر ۲میلیارد دلار بوده است. با این حال طی چند سال اخیر ارزش معاملات جهانی کرومیت با افت مواجه شده است که این امر به افت نرخ کرومیت ناشی از همه‌گیری بیماری کرونا بازمی‌گردد. چین بدون برخورداری از ذخیره ماده معدنی کرومیت، به‌‌‌دلیل داشتن کارخانه‌های متعدد تولید فروکروم، بزرگ‌ترین خریدار این محصول معدنی بوده و بیش از ۶۰درصد کرومیت تولیدی جهان در این کشور مصرف می‌شود. تامین‌کننده اصلی کرومیت در بازارهای جهانی، آفریقای‌جنوبی است که به‌تنهایی در سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۷۵درصد از تجارت کرومیت را در اختیار داشته است.

 صنعت کرومیت در ایران

تاریخچه فعالیت‌‌‌‌‌‌های استخراجی و اکتشافی کرومیت در ایران قدمتی در حدود ۷۰سال دارد و در حال حاضر نزدیک به ۱۰۰محدوده معدنی کرومیت در استان‌‌‌های خراسان‌رضوی و جنوبی، کرمان، هرمزگان، فارس، سیستان‌‌‌وبلوچستان، آذربایجان، اصفهان و لرستان کشف و عمدتا به بهره‌‌‌برداری رسیده است.

ایران از منظر میزان تولید کرومیت در سال‌های اخیر، در بین ۱۰کشور برتر تولیدکننده قرار داشته و سالانه حدود یک‌درصد از کرومیت مصرفی جهان در ایران تولید می‌شود. براساس اطلاعات مرکز آمار ایران، در بازه ۱۰ساله منتهی به ۹۹، در ایران به‌طور متوسط سالانه ۳۲۲هزار تن کرومیت تولید شده که بالاترین میزان تولید با ۴۴۰هزار تن در سال ۹۰ و کمترین حجم تولید با ۲۵۱هزار تن در سال ۹۹ به وقوع پیوسته است.

براساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی وزارت صمت در سال ۱۳۹۹ در ایران ۹۵معدن کرومیت در حال بهره‌‌‌برداری هستند و حدود ۶۰درصد از معادن فعال ایران (۵۵معدن) در دو استان خراسان‌رضوی و کرمان قرار دارند. طی دهه اخیر حدود ۵۸درصد از کرومیت تولیدشده کشور صادر شده است. براساس گزارش‌های گمرک، در حال حاضر چین بزرگ‌ترین خریدار و واردکننده کرومیت ایران است که نزدیک به ۹۹درصد از کرومیت صادراتی ایران به مقصد این کشور ارسال شده است.

 مالکیت ۱۳معدن ۲هزار میلیاردی «کرومیت»

شرکت توسعه معادن کرومیت کاوندگان در سال ۹۵ در بخش خصوصی تاسیس و طی سال ۱۴۰۱ به سهامی عام تبدیل شده و با نماد «کرومیت» در بازار فرابورس پذیرش شد. سرمایه کنونی این شرکت ۱۵۵میلیارد تومان است که ۹۵درصد آن در اختیار یک فرد حقیقی است و عرضه اولیه سهام توسط این فرد انجام خواهد شد.

سایر سهام نیز در اختیار پرسنل شرکت کرومیت است. فعالیت اصلی این شرکت، اکتشاف، استخراج و بهره‌‌‌برداری از ماده معدنی کرومیت و منگنز از معادن خود است.

شرکت «کرومیت» دارای ۱۲فقره پروانه بهره‌‌‌برداری معدن کرومیت و یک‌فقره پروانه بهره‌‌‌برداری معدن کرومیت و منگنز است که در مجموع با ۱۳فقره پروانه بهره‌‌‌برداری مالک ۲۲۶کیلومترمربع از معادن کرومیت و منگنز در استان خراسان‌رضوی است.

 ارزش تخمینی و تقریبی ذخایر کرومیت این شرکت در ۱۳معدن آن بالغ بر ۲هزار و ۶۱۰میلیارد تومان تخمین زده شده که بیشترین ارزش به معدن چشمه‌پلنگان تعلق دارد که ارزش آن حدود ۶۰۸میلیارد تومان برآورد شده است.

 این شرکت همچنین دارای دو محدوده معدنی مس در استان آذربایجان‌شرقی است که یکی از محدوده‌‌‌ها در مرحله کشف بوده و برای محدوده دیگر پروانه اکتشاف صادر شده است. «کرومیت» همچنین مالکیت ۶۰درصد شرکت صنعت بناماشین را در اختیار دارد. شرکت بناماشین ۳فقره پروانه بهره‌‌‌برداری مس در استان زنجان و یک‌فقره سنگ لاشه ساختمانی در استان اصفهان را در اختیار دارد.

 سهم ۶۰ درصدی «کرومیت» در بنا‌ماشین

شرکت «کرومیت» در سال ۹۹ اقدام به سرمایه‌گذاری در املاک به ارزش دفتری ۲۰میلیارد تومان در شمال کشور کرد که این سرمایه‌گذاری در سه فقره زمین جمعا به میزان ۲۵هزار و ۸۹۹مترمربع واقع در شهر رامسر با کاربری مسکونی و کشاورزی صورت پذیرفته است.

این شرکت در سال ۹۹ نیز ۴۵درصد از سهام شرکت بنا ماشین را خریداری کرده و با خرید ۱۵درصد دیگر از سهام این شرکت مالکیت خود را به ۶۰درصد ارتقا داده است. این سرمایه‌گذاری با هدف تکمیل زنجیره ارزش تولید در صنایع بالادستی محصول خود (فروکروم) صورت پذیرفته است.

شرکت بنا ماشین در حال ساخت و احداث واحد تولید فرورکروم با ظرفیت اسمی سالانه ۱۲هزار تنی است که با توجه به زمان‌بندی، این پروژه در اسفندماه سال‌جاری به بهره‌‌‌برداری خواهد رسید.

 انحصار کرومیت در بازار داخل

کرومیت از معدود محصولات کانی‌‌‌های فلزی است که در سطح جهانی، عرضه محصول توسط تامین‌‌‌کنندگان آن پاسخگوی نیاز متقاضیان محصول نیست. شرایط مذکور در بازار داخلی کرومیت نیز حاکم است. بنابراین عرضه‌کنندگانن کرومیت در فروش محصول خود رقابتی نداشته و از قدرت چانه‌‌‌زنی مناسبی برخوردارند. وجود دو شرکت داخلی تولیدکننده فروکروم (در منطقه خراسان و کرمان) و از سویی نیاز همیشگی چین به‌‌‌عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده کرومیت و تولیدکننده فروکروم، همواره امکان فروش محصول در بازار داخلی یا فروش صادراتی را فراهم می‌کند.

 روند افزایشی تولید و فروش

‌‌‌‌‌‌میزان تولید شرکت «کرومیت» همواره افزایشی بوده، به‌‌‌طوری که از ۴هزار و ۲۷۵تن در سال ۹۵، طی سال ۹۹ به تولید ۱۷هزار تنی افزایش یافته و متوسط رشد ۶۷درصدی را طی ۵سال گذشته به ثبت رسانده است. سهم این شرکت از تولید کل کرومیت ایران بالغ بر ۷درصد است و این سهم از تولید همواره روبه افزایش است.

اطلاعات مرتبط با فروش شرکت «کرومیت» در سامانه کدال نشان می‌دهد که در سال ۹۹ این شرکت فروش ۵۸میلیارد تومانی را به ثبت رسانده است که این عدد در سال ۱۴۰۰ به ۶۲میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۱ به بیش از ۹۰میلیارد تومان افزایش یافته است. در مردادماه سال گذشته تولید محصول دوم این مجموعه آغاز شده که از مجموع این درآمد، ۴۸میلیارد تومان متعلق به محصول منگنز مجموعه «کرومیت» بوده است.

 حاشیه سود با ثبات ۸۰ درصدی!

با توجه به اینکه در تولید ماده معدنی، مواداولیه مفهوم و مصرف ندارد، از این بابت شرکت تحت‌تاثیر تامین‌کنندگان و ریسک مواداولیه که بسیاری از شرکت‌های تولیدی با آن مواجه هستند، قرار ندارد. بنابراین نهاده‌‌‌ها در تولید محصول شرکت، متمرکز بر هزینه دستمزد و سربار است.

بررسی جزئیات مربوط به بهای تمام‌شده شرکت «کرومیت» حاکی از آن است که در سال ۱۴۰۱، سربار تولید سهم ۷۹درصدی و دستمزد مستقیم سهم ۲۱درصدی را به ازای هر تن محصول تشکیل داده است.

 بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی این شرکت طی سال گذشته مجموعا ۱۸میلیارد و ۹۹۵میلیون تومان بوده است که این رقم سهم ناچیز ۲۰.۵درصدی از درآمد عملیاتی ۹۵میلیارد تومانی شرکت دارد.

از طرفی هزینه سوخت مصرفی ۱۴۵میلیون تومان گزارش شده است که معادل ۰.۸درصد از بهای تمام‌شده کل شرکت است.

 با توجه به هزینه‌‌‌های پایین بهای تمام‌شده این صنعت که متوسط ۲۰درصد از درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد، کرومیت از حاشیه سود بالا و ثابتی برخوردار است. بر این اساس به‌طور میانگین حاشیه سود عملیاتی شرکت «کرومیت» طی سال‌های اخیر بین ۸۰ تا ۸۲درصد به ثبت رسیده است. سود ناخالص و خالص شرکت کرومیت طی سال ۱۴۰۱ به‌‌‌ترتیب ۷۲ و ۶۹میلیارد تومان به ثبت رسیده و متوسط حاشیه سود ناخالص این شرکت طی این سال در ۱۳معدن آن ۸۰درصد بوده است.  بر این اساس مقایسه حاشیه سود خالص شرکت کروومیت کاوندگان در سال ۱۴۰۱ با سایر شرکت‌های زیرمجموعه کانی فلزی نشان می‌دهد که این شرکت پس از شرکت «کاما» که با حاشیه سود خالص ۸۰درصدی در رتبه اول قرار دارد، شرکت کرومیت با ثبت حاشیه سود خالص ۷۵درصدی در رتبه دوم این صنعت قرار گرفته است.

بیشترین سهم از سودآوری به معدن سنگ زرد سبزوار تعلق دارد که در مجموع ۶میلیارد و ۷۴۳میلیون تومان سودآوری را به ثبت رسانده است. بالاترین میزان حاشیه سود در سال گذشته به معدن چشمه خان چفتای تعلق دارد که در این سال حاشیه سود ناخالص ۸۲درصدی را به ثبت رسانده است.

 ارزش‌گذاری «کرومیت» با چهار روش مرسوم

ارزش‌گذاری شرکت کرومیت کاوندگان توسط تامین سرمایه لوتوس پارسیان صورت گرفته است. بر این اساس نرخ تورم با توجه به برآوردهای صندوق بین‌المللی پول در نظر گرفته شده و نرخ دلار برای سال ۱۴۰۲ برابر با ۴۰هزار تومان با سیر صعودی ۲۰درصدی برای سال‌های بعدی برآورد شده است.

 همین‌طور نرخ هر تن کرومیت معادل ۲۵۰دلار پیش‌بینی شده است.  

برآورد شرکت ارزش‌گذار «کرومیت» از رشد درآمد فروش این شرکت طی سال‌جاری معادل ۴۶درصد بوده و در سال‌های آتی تا سال ۱۴۰۶ مجموع درآمد این شرکت را ۲۰درصد افزایشی در نظر گرفته است.

 همین‌طور هزینه حقوق و عوارض دولتی، استخراج و آماده‌‌‌سازی، هزینه سوخت مصرفی و سایر هزینه‌‌‌ها براساس تورم پیش‌بینی شده است. در مجموع ارزش‌گذاری این شرکت با چهار روش مرسوم صورت گرفته است و جمع‌‌‌بندی ارزش‌گذاری نشان می‌دهد که ارزش کل شرکت یک‌هزار و ۲۸میلیارد تومان است.

 بر این اساس با توجه به تعداد سهام ۱۲۴میلیونی قابل عرضه، قیمت هر سهم این شرکت ۶۶۳تومان ارزش‌گذاری شده است.