طرح تازه آنکارا برای دور زدن خلیج فارس؛ ایجاد مسیرهای جایگزین تنگه هرمز از بصره تا اروپا

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، روز شنبه گفت کشورش در حال کار روی ایجاد یک سازوکار عملی و واقع‌بینانه برای حل مشکلات منطقه‌ای است. او خاطرنشان کرد که نظام بین‌المللی کنونی دیگر توانایی حل مشکلات جهان را ندارد و حتی به افزایش درگیری‌ها و جنگ‌ها در منطقه دامن می‌زند.

الجزیره گزارش داد، فیدان در نشست خبری حاشیه مجمع «تی‌آرتی ورلد» در استانبول گفت سازوکار جدید بر پایه ترتیبات ویژه‌ای شکل خواهد گرفت که از طریق همکاری کشورهای منطقه برای تأمین امنیت مسیرهای انتقال و تقویت توانایی آنها در حفاظت از منافعشان ایجاد می‌شود. این سازوکار همچنین شامل ایجاد مسیرهای جایگزین برای مسیرهایی است که در پی بسته شدن تنگه هرمز متوقف شده‌اند.

او توضیح داد که منطقه برای رهایی از فشارهای خارجی که با آن مواجه است، به چنین سازوکارهایی نیاز دارد.

فیدان با اشاره به اهمیت راهبردی منطقه خلیج فارس گفت می‌توان این منطقه را از طریق مسیرهای جایگزین انتقال انرژی به اروپا متصل کرد؛ مسیرهایی که قادر باشند بحران ناشی از بسته شدن گذرگاه‌ها و تنگه هرمز، توقف حرکت کشتی‌ها و اختلال در تأمین انرژی را برطرف کنند.

به گفته وزیر خارجه ترکیه، یکی از این مسیرها از شهر بصره در عراق عبور می‌کند و از طریق ترکیه به اروپا می‌رسد.

فیدان همچنین درباره «فرصت‌های جدیدی» که می‌توان در شرایط بحران کمبود انرژی و مواد غذایی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز از آنها بهره‌برداری کرد، ابراز خوش‌بینی کرد.

او این وضعیت را فرصتی برای کشورهای منطقه دانست تا با همکاری یکدیگر به استقلال اقتصادی دست یابند و در آینده از سطح تولید بالاتر و بهتری برخوردار شوند.

وزیر خارجه ترکیه توضیح داد که آنکارا در حال تلاش برای افزایش امنیت مسیرهای حمل‌ونقل و حفاظت از آنها از طریق سازوکارهای مختلف است.

او همچنین به تسریع اقدامات ترکیه برای تقویت ابتکارهای منطقه‌ای، از جمله توافق‌نامه دفاع مشترک مکه که ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را دربرمی‌گیرد، اشاره کرد. هدف از این اقدامات، تدوین رویکردهای مشترک برای حل مشکلات منطقه است.

فیدان افزود ترکیه در کنار این اقدامات، با کشورهای اروپایی نیز همکاری می‌کند تا کانال‌های گفت‌وگوی بیشتری میان طرف‌های منطقه‌ای و اروپایی ایجاد شود.

دیپلماسی برای حفاظت از خطوط تأمین

وزیر خارجه ترکیه گفت تأمین امنیت مسیرهای انتقال و خطوط تأمین از طریق بمباران و اعمال فشار امکان‌پذیر نیست، بلکه این هدف باید از راه گفت‌وگو و دیپلماسی محقق شود؛ اقدامی که برای حفظ امنیت تجارت بین‌المللی ضروری است.

این اظهارات در اشاره به تنش‌های کنونی میان ایران و ایالات متحده مطرح شد.

فیدان همچنین گفت ترکیه در تلاش است امنیت پایدار تأمین انرژی و مواد غذایی خود را در دریای سیاه تضمین کند تا برای دشوارترین شرایط احتمالی آمادگی داشته باشد.

او افزود کشورش برای افزایش سطح امنیت خطوط انتقال و حفاظت از آنها در برابر خطرات پیش رو تلاش می‌کند.

وزیر خارجه ترکیه در بخش دیگری از سخنانش گفت اسرائیل سیاست توسعه‌طلبانه‌ای را دنبال می‌کند و همچنان به ارتکاب کشتار و قتل‌عام علیه مردم فلسطین و دیگر کشورهای منطقه ادامه می‌دهد.

او تأکید کرد این سیاست‌های تجاوزکارانه و کشتار فلسطینیان، در شرایطی که نظام دفاعی بین‌المللی توانایی مهار خطرات توسعه‌طلبانه را ندارد، وضعیت بی‌ثباتی را تشدید می‌کند.

پیش‌تر، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز جمعه در سخنرانی افتتاحیه مجمع «تی‌آرتی ورلد» در استانبول تأکید کرده بود توافق آتش‌بس در نوار غزه که ترکیه در دستیابی به آن و امضایش نقش داشته، در عمل اجرا نمی‌شود.

اردوغان هشدار داده بود که پایبند نبودن به تعهدات بین‌المللی، فرصت‌های دستیابی به صلح را تضعیف می‌کند و به گسترش درگیری‌ها و نفرت در منطقه دامن می‌زند.