تبدیل استفاده از فیلترشکن به عادت روزانه/ از هر ۴ ایرانی، ۳ نفر فیلترینگ را دور میزنند
اگر چهار کاربر ایرانی کنار هم بنشینند، احتمال زیادی وجود دارد که سه نفر از آنها برای ورود به اینترنت، ابتدا فیلترشکن خود را روشن کنند. تازهترین نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) نشان میدهد ۷۴.۴ درصد کاربران اینترنت در ایران از فیلترشکن استفاده میکنند؛ آماری که نشان میدهد VPN دیگر ابزاری موقت برای دسترسی به چند شبکه اجتماعی نیست و به بخشی از عادت روزانه میلیونها ایرانی تبدیل شده است.
گسترش این رفتار، بازاری گسترده نیز ایجاد کرده است. هزاران فروشنده، کانال و وبسایت انواع اشتراکهای VPN را عرضه میکنند و برخی برآوردها ارزش این بازار را تا حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان تخمین زدهاند؛ رقمی که به دلیل نبود آمار رسمی باید برآوردی تلقی شود. در کنار هزینه اقتصادی، استفاده از سرویسهای ناشناس و رایگان میتواند خطراتی مانند جمعآوری دادههای شخصی و بدافزار را نیز افزایش دهد.
پیامدهای این وضعیت فقط اقتصادی نیست. فعال شدن VPN برای دسترسی به یک پیامرسان یا شبکه اجتماعی، عملاً مسیر دسترسی کاربر به بخش بسیار گستردهتری از اینترنت را باز میکند؛ مسئلهای که برای کودکان و نوجوانان و مدیریت دسترسی آنها اهمیت بیشتری دارد.
با این حال، دادههای ایسپا نشان میدهد مطالبه کاربران فقط رفع فیلترینگ نیست. ۷۲.۳ درصد کاربران از سرعت اینترنت ناراضیاند و ۵۶.۹ درصد افزایش سرعت و کیفیت را مهمترین اولویت میدانند؛ در مقابل، ۲۱.۵ درصد رفع یا کاهش فیلترینگ را در اولویت قرار دادهاند. همچنین بیش از ۶۰ درصد کاربران با ارائه اینترنت بدون محدودیت به گروههای خاص مخالفاند.
به این ترتیب، مسئله اینترنت در ایران دیگر صرفاً «باز یا بسته بودن» نیست؛ کیفیت، امنیت، عدالت در دسترسی و شیوه استفاده از اینترنت نیز به مطالبههای اصلی جامعه تبدیل شدهاند.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
