جهش روابط تهران و مسکو
مهدی تبریزی*
در ماه‌های اخیر، شتابی چشمگیر در رفت‌وآمدهای دیپلماتیک میان تهران و مسکو مشاهده می‌شود؛ تحرکاتی که نشان از عزم دو کشور برای ورود به مرحله‌ای تازه از همکاری‌های راهبردی دارد. مرور کوتاهی بر فعالیت‌های نزدیک به دو ماه گذشته کافی است تا روشن شود همه نهادهای اجرایی و وزارتخانه‌های کشور به‌نوعی در تعامل مستقیم با روسیه قرار گرفته‌اند و این نشان‌دهنده عزم جدی ایران برای فعال‌سازی ظرفیت‌های قرارداد جامع همکاری بین دو کشور است.
در این میان، هیات‌هایی از وزارتخانه‌های کشاورزی، راه‌وشهرسازی، دفاع و همچنین مسوولان گمرکی دیدارهایی فشرده با طرف روسی داشته‌اند؛ دیدارهایی که هدف اصلی آن، هم‌ساز کردن قوانین و تنظیم سازوکارهای لازم برای اجرای مفاد سند جامع راهبردی دو کشور است. یکی از مهم‌ترین گام‌ها در این مسیر، تسریع در اجرای پروژه خط ریلی رشت–آستارا است. وزارت راه‌وشهرسازی اخیرا خرید زمین‌های مسیر این خط را با سرعتی کم‌سابقه دنبال کرده است. بنا بر اعلام مسوولان، درحالی‌که حدود هفت ماه پیش تنها ۳۰ کیلومتر از مسیر تملک شده بود، قرار است تا پایان اسفند تمام ۱۶۲کیلومتر زمین مورد نیاز خریداری شود. این در حالی است که پرونده این پروژه بیش از دو دهه در انتظار تصمیم نهایی باقی مانده بود.
به گفته مقامات، پس از اتمام تملک اراضی، عملیات نقشه‌برداری و اجرای پروژه با همکاری مستقیم طرف روسی آغاز خواهد شد. در کنار همکاری‌های زیرساختی، مراودات فرهنگی، آموزشی و علمی نیز در ماه‌های اخیر رونق یافته است. تبادل هیات‌های دانشگاهی و هنری، و برنامه‌ریزی برای برگزاری هفته‌های فرهنگی بین دو کشور نشان می‌دهد که همکاری تهران و مسکو تنها محدود به حوزه اقتصاد و انرژی نیست، بلکه بُعد نرم‌افزاری روابط نیز در حال تقویت است.
به‌طور کلی، حجم و سطح ارتباطات دو کشور در ماه‌های اخیر به‌گونه‌ای افزایش یافته که می‌توان آن را نوعی جهش در روابط تهران و مسکو دانست. این روند نویدبخش آن است که تعاملات دو کشور از سطح همکاری‌های مقطعی عبور کرده و به مرحله‌ای پایدار و راهبردی وارد شده است؛ مرحله‌ای که می‌تواند در آینده تحولات مثبتی در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی به همراه داشته باشد.
* کارشناس مسائل روسیه و قفقاز
