مسکو و پکن برندگان پنهان جنگ ایران و آمریکا

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری؛ جنگ علیه ایران ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده را به شدت کاهش داده و توان آتش این کشور را با افت چشمگیری مواجه کرده است. به باور تحلیلگران فرسایشی شدن این درگیری بیش از همه به نفع مسکو و پکن تمام خواهد شد. مقامات ارشد آمریکایی می‌گویند جنگ دونالد ترامپ علیه ایران ذخایر تسلیحاتی آمریکا را به سطوح نگران‌کننده‌ای رسانده و واشنگتن را مجبور کرده تا تجهیزات نظامی خود را از اروپا و آسیا خارج کند. کاهش سریع موشک‌های پدافند هوایی و سایر تسلیحات حیاتی در این دو قاره نه تنها ارتش آمریکا را با کمبود تجهیزات مواجه کرده بلکه جسارت روسیه و چین را برای درگیری احتمالی با ایالات متحده افزایش داده است.

بمباران ایران باعث مصرف هزاران موشک چند میلیون دلاری شده است؛ موشک‌هایی که قطعات دقیق آن‌ها توسط شبکه‌ای جهانی از تامین‌کنندگان تولید می‌شود و ساخت مجدد آن‌ها سال‌ها زمان می‌برد. . مقابله با حملاتی که ایران در دفاع از خود انجام داد نیز ذخایر پدافندی آمریکا را تا حدی فرسوده کرده که موجب نگرانی پنهان مقامات ارشد دولت ترامپ شده و تحویل تسلیحات به مشتریان اروپایی و آسیایی را به تعویق انداخته است. این لشکرکشی پنتاگون را ناچار کرده تا کشتی‌ها، هواپیماها و یگان‌های پدافند هوایی خود را با شتاب از سراسر اروپا و آسیا به خاورمیانه منتقل کند. به گفته مقامات این اقدام پیامدهای زنجیره‌واری بر تعمیر و نگهداری تجهیزات و روحیه نیروها داشته است. مقامات ارشد غربی معتقدند نتیجه این وضعیت تحلیل رفتن قابل‌توجه توان آتش آمریکا در مناطق دیگر است؛ تغییری که پیامدهای بلندمدت آن به نگرانی فزاینده‌ای در جامعه اطلاعاتی و نظامی تبدیل شده است.

به نوشته نیویورک تایمز، کارشناسان بر این باورند که بحران مهمات قطعا فراتر از دوره ریاست‌جمهوری ترامپ ادامه خواهد یافت. البته بخشی از این بحران، به ادعای کارشناسان ریشه در کم کاری دولت جو بایدن در توسعه زیرساخت های مربوطه دارد. تام کاراکو پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی در واشنگتن این کاهش ذخایر را به معنای نابودی ابزارهای بازدارندگی متعارف برای یک نسل می‌داند و تاکید می‌کند که تاثیر این اتفاق بر تصمیم‌گیری‌های پکن و مسکو تا سال‌ها احساس خواهد شد. او می‌گوید محال است این وضعیت روی محاسبات روسیه و چین تاثیر نگذارد و آن‌ها ممکن است در زمان دلخواه خود دست به اقداماتی کاملا حساب‌شده بزنند چرا که بازسازی توان نظامی آمریکا سال‌ها طول می‌کشد.

بر اساس گزارش‌ها ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا پیش از آغاز جنگ درباره خطرات استفاده بیش از حد از ذخایر رو به اتمام تسلیحاتی به ترامپ هشدار داده بود.

دولت ترامپ تلاش کرده با همکاری پیمانکاران نظامی تولید را تسریع و گسترش دهد. اما حتی با وجود این تلاش‌ها جایگزینی بیش از هزار و پانصد موشک رهگیر پدافندی پاتریوت که در جنگ علیه ایران استفاده شده ممکن است بیش از دو سال زمان ببرد. به گفته منابع آگاه موجودی فعلی این موشک‌ها در آمریکا به کمتر از هزار و هفتصد فروند رسیده است. در همین حال ترامپ از انتشار اخبار مربوط به کمبود مهمات به شدت خشمگین است. او دستور پیگیری گسترده برای یافتن عوامل درز اطلاعات را صادر کرده و خواستار پیگرد قانونی آن‌هاست. ترامپ در محافل خصوصی گفته است که هرگونه بحث درباره بحران مهمات نشانه ضعف در برابر دشمنان است. او در فضای عمومی نیز این موضوع را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد، وجود آن را انکار می‌کند یا دولت پیشین را مقصر می‌داند. مقامات پنتاگون نیز گزارش‌ها درباره کمبود سلاح را کاملا نادرست می‌خوانند.

ملموس‌ترین پیامد این کمبود مهمات در کی‌یف پایتخت اوکراین احساس می‌شود. ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین به تازگی اعلام کرد که تعداد موشک‌های پدافند هوایی ارسالی متحدان غربی در سال جاری به شدت کاهش یافته است. شکست اخیر اوکراین در رهگیری موشک‌های روسی که به کشته شدن ده‌ها نفر انجامید گواه این مدعاست. تحلیلگران مشکل اساسی را در این می‌دانند که روسیه تولید موشک‌های خود را بسیار بیشتر از توانایی غرب در ساخت سیستم‌های پدافندی افزایش داده و جنگ علیه ایران این عدم تناسب را تشدید کرده است. روند کند و قدیمی خرید تجهیزات دفاعی در آمریکا نیز مانع از همگامی با سرعت تغییرات در جنگ‌های نوین شده است. در بحبوحه بحران جهانی تامین تسلیحات آمریکا و متحدانش به انبار کردن موشک‌های پدافندی روی آورده‌اند و ترامپ در واکنش به درخواست‌های زلنسکی صراحتا اعلام کرده که آمریکا خودش به این موشک‌ها نیاز دارد.

ترامپ مرتبا تاکید می‌کند که حمایت بایدن از اوکراین عامل اصلی کمبود تسلیحات آمریکاست و مدعی است که واشنگتن مقادیر عظیمی از مهمات را در اختیار دارد. هرچند آمریکا زرادخانه بزرگی از مهمات با فناوری پایین‌تر از جمله ده‌ها هزار بمب هدایت‌شونده هوا به زمین دارد اما استفاده از آن‌ها نیازمند نزدیک شدن جنگنده‌ها به اهداف است که خطر سرنگونی آن‌ها را افزایش می‌دهد. در مقابل موشک‌های کروز پیشرفته این خطر را ندارند زیرا از فواصل دور شلیک می‌شوند. مقامات می‌گویند ارتش آمریکا بخش عمده‌ای از ذخایر موشک‌های دوربرد خود مانند اتکمس را در جنگ با ایران مصرف کرده است. این موشک‌های دوربرد در جنگ احتمالی با چین یا روسیه که پدافند هوایی بسیار پیشرفته‌تری دارند حیاتی خواهند بود. هر دو کشور با دقت در حال رصد ذخایر تسلیحاتی آمریکا از طریق منابع آشکار و سیستم‌های جاسوسی خود هستند.

شاید بزرگترین پیامد بلندمدت این کاهش ذخایر در آسیا رقم بخورد؛ جایی که آمریکا مدت‌هاست خود را برای احتمال حمله چین به تایوان آماده می‌کند. فرماندهی هند و اقیانوسیه ارتش آمریکا به یکی از منابع اصلی تامین مهمات برای جنگ ایران تبدیل شد و بسیاری از موشک‌های دوربرد و تاماهاوک که برای مقابله با چین ضروری هستند از این منطقه به خاورمیانه منتقل شدند. صدها موشک رهگیر پیشرفته از کره جنوبی و سایر نقاط آسیا به منطقه اعزام شده و استقرار نیروهای آمریکایی در برابر تهدیدات کره شمالی تضعیف شده است. این تخلیه منابع متحدانی مانند ژاپن و کره جنوبی را نسبت به توانایی آمریکا در دفاع غیرهسته‌ای از آن‌ها دچار تردید کرده و ممکن است آن‌ها را به سمت دستیابی به سلاح هسته‌ای برای ایجاد بازدارندگی سوق دهد. متحدان اروپایی نیز با توجه به تاخیر در تولیدات آمریکا به دنبال خرید تسلیحات از کشورهای دیگر هستند.

در نهایت طولانی شدن درگیری با ایران پنجره آسیب‌پذیری آمریکا را بزرگتر کرده و این دقیقا همان چیزی است که به نفع مسکو و پکن تمام می‌شود. تغییر محاسبات نظامی روسیه در پی این اتفاقات ممکن است آن‌ها را به نتایجی برساند که برای واشنگتن و ناتو به هیچ وجه خوشایند نیست.